Ortadoğu’daki çatışmaların seyrini değiştirebilecek ABD-İran görüşmeleri bugün Pakistan’ın başkenti İslamabad’da başlıyor. Savaşın başlamasından bu yana tarafların ilk kez bir araya geleceği görüşme öncesinde kentte geniş güvenlik önlemleri alındı.
İki hafta sürecek ateşkes, diplomasi için zemin hazırlasa da İsrail’in Lübnan'a yönelik saldırıları ve Lübnan’ın sürece dahil edilip edilmeyeceği konusundaki görüş ayrılıkları soru işaretlerini artırıyor.
İran'ın dini lideri Hamaney, savaş istemediklerini belirterek ülkesinin güney komşularına "Bir mucizeye şahit olmaktasınız. Bu yüzden doğru görün, doğru anlayın ve doğru yerde durun" ifadeleriyle seslendi.
İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ise Lübnan'a yönelik açıklamasında "Parmaklarımız tetikte. İran, Lübnanlı kardeşlerini asla yüzüstü bırakmayacaktır" ifadelerini kullandı.
Görüşmelere kimler katılacak?
Beyaz Saray'dan yapılan açıklamaya göre, İran ve ABD arasındaki görüşmeler Cumartesi (11 Nisan) sabahı yerel saatle İslamabad'da başlayacak.
ABD heyetine, Başkan Yardımcısı JD Vance, özel temsilci Steve Witkoff ve Başkan Donald Trump'ın damadı Jared Kushner başkanlık edecek.
Tahran henüz heyetini resmen açıklamadı, ancak bazı yerel medya haberlerine göre heyete İran Parlamentosu Başkanı Muhammed Kalibaf, İran heyetine başkanlık edecek.
Masada ne var?
ABD'nin 15 maddelik teklifine karşın İran'ın 10 maddelik teklifi masada yer alıyor.
Trump, İran'dan gelen "10 maddelik teklif" konusunda 8 Nisan'da şu açıklamayı yaptı:
"İran'dan 10 maddelik bir teklif aldık ve bunun müzakere için uygulanabilir bir temel olduğuna inanıyoruz. Geçmişteki çeşitli ihtilaf noktalarının neredeyse tamamı ABD ve İran arasında kararlaştırılmıştır, ancak iki haftalık bir süre Anlaşmanın nihai hale getirilmesine ve tamamlanmasına olanak sağlayacaktır."
Lübnan görüşmelerin neresinde?
8 Nisan'daki iki haftalık ateşkesin başlamasıyla İsrail, Lübnan'da 100'den fazla yeri bombaladı. Lübnan Sağlık Bakanlığı'na göre en az 303 kişiyi öldürdü ve 1000'den fazla kişiyi yaralandı.
İsrail, ABD-İran ateşkesinin Lübnan'ı kapsamadığını savundu.
Ateşkesin başladığı andan itibaren Lübnan İsrail tarafından bombalanırken Amerikan basını, İsrail ve Lübnan arasında doğrudan görüşmeler önümüzdeki hafta başlayacağını ve ilk görüşmenin Washington'da olacağını aktardı.
Netanyahu'dan ise 'barış görüşmelerinin başlaması için talimat verdim' açıklaması geldi.
Hürmüz Boğazı görüşmelerin merkezinde
Yüzlerce gemi boğazda mahsur kalmış durumda ve çok az sayıda gemi ateşkesten sonra geçebildi.
Yarı resmi haber ajansı Fars'ın bildirdiğine göre, İsrail'in Lübnan'a saldırmasının ardından İran, Hürmüz Boğazı'ndan tanker trafiğini durdurdu.
Savaştan önce 70 dolar seviyesinde olan brent petrol fiyatı savaşta 100 dolara çıktı ancak ateşkesle birlikte küçük bir düşüş yaşayarak 10 nisan sabahı 97 doların üstünde seyretti.