Kaldırımı işgal eden scooterlara ceza var mı? TÜKONFED Başkan Vekili Güllü '2 saat içinde toplamakla yükümlüler' dedi
11:48 05.10.2026 (güncellendi: 13:10 05.10.2026)
Abone ol
Özel
Scooter kullanımı özellikle büyükşehirlerde hem şikayetleri hem de kazaları artırabiliyor. Kullanıcısı her geçen gün çoğalsa da ilgili mevzuat tam olarak bilinmiyor. Peki scooter kullanımı kuralları neler? Kural ihlalinde ceza kesiliyor mu? Kaldırımlara yanlış park edilen scooterların cezası ne? TÜKONFED Başkan Vekili Güllü açıkladı.
Scooterların trafikteki sayısı artıyor. Özellikle büyükşehirlerde hem şahsi scooterını kullananların hem de paylaşımsal scooterları kullananlar bir hayli arttı. Sayının artmasıyla trafik kazalarının çoğalması da kaçınılmaz oldu. Peki 2020 yılında hayatımıza giren, yönetmeliği 2021'de hazırlanan ve cezalarının da 2025 yılında güncellendiği scooter kullanımına ilişkin kurallar neler? Scooter kullanıcıları bu kuralları biliyor mu? TÜKONFED (Tüketici Konfederasyonu) Başkan Vekili avukat İbrahim Güllü Sputnik Türkiye'ye konuştu ve scooter kullanımına dair bilinmeyenleri anlattı.
Scooter mevzuatı yeterli mi, yasal düzenleme ne aşamada?
Türkiye'de elektrikli scooterların kullanımını düzenleyen mevzuat bulunuyor. Mevzuatın bulunması, kuralların sahada etkili biçimde uygulandığı anlamına gelmiyor. Tüketici açısından temel mesele, yalnızca scooter kiralama ücretleri değil; güvenli ulaşım, doğru bilgilendirme, kazalarda sorumluluk ve ihlaller karşısında etkili denetimdir. Elektrikli scooterlar, 2020 yılında 7261 sayılı Kanun ile Karayolları Trafik Kanunu kapsamına alındı. 2021 yılında ise Elektrikli Skuter Yönetmeliği yürürlüğe girdi. Bu düzenlemelerle scooterların nerelerde kullanılabileceği, yaş ve hız sınırları, işletmeci izinleri ve denetim esasları belirlendi. 2 Aralık 2025 tarihli değişikliklerle paylaşımlı scooter işletmecilerinin coğrafi sınırlandırma, kullanıcı bilgilendirmesi, kaza verilerinin bildirilmesi ve park ihlallerine müdahale gibi yükümlülükleri de düzenlendi. Mevzuatın temel eksikliği, kuralların varlığından çok uygulama, denetim ve sorumlulukların sahada etkin biçimde işletilmesiyle ilgilidir.
Scooterlarda hız sınırı var mı?
"Elektrikli scooterların teknik olarak ulaşabileceği azami hız 25 km/saat" ifadesini kullanan Güllü, "Bununla birlikte, yerel trafik komisyonları ve UKOME tarafından belirli bölgelerde daha düşük hız sınırları getirilebilir. Paylaşımlı scooter firmaları, belirlenen hız sınırlarını yazılım ve coğrafi çitleme sistemleriyle uygulamakla yükümlüdür. Bazı bölgelerde hızın düşürülmesi, belirli alanlarda ise sürüşün kısıtlanması gerekir. Burada önemli olan, scooterın yalnızca teknik hız sınırına uygun olması değil, kullanıcının bulunduğu yolun şartlarına uygun hızda seyretmesidir. Özellikle yaya yoğunluğunun bulunduğu alanlarda yüksek hız, ciddi yaralanmalara neden olabilir." dedi.
scooter
© Esra Hacioğlu
Scooterların girmesi yasak olan yollar var mı?
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 66. maddesi ve Elektrikli Skuter Yönetmeliği uyarınca scooterların kullanılması yasak olan yollar bulunuyor:
Otoyollar,
Şehirler arası karayolları,
Azami hız sınırı 50 km/saati aşan karayolları,
Yaya yolları ve kaldırımlar,
Ayrı bisiklet yolu veya bisiklet şeridi bulunan yerlerde, bu yol yerine taşıt yolunu kullanması,
Yetkili kurumlarca ayrıca belirlenen yasaklı bölgeler de bulunmaktadır.
Ayrıca scooterla başka bir araca tutunmak, manevra dışında tek elle sürmek, bir scooter üzerinde birden fazla kişi taşımak ve taşıt yolunun bir şeridinde ikiden fazla scooterın yan yana seyretmesi de yasak.
15 yaş altına elektrikli scooter yasak
Elektrikli scooter kullanımında yaş sınırı 15 yaşını doldurmuş olmaktır. Paylaşımlı scooter işletmecileri 15 yaşını bitirmemiş kişilere hizmet veremez. Bu nedenle kiralama uygulamalarında yaş doğrulaması önemlidir. Başka bir kişinin hesabı üzerinden yaş sınırını karşılamayan bir çocuğun scooter kullanması, hem güvenlik hem de sorumluluk açısından sorun yaratabilir. Ebeveynler, çocuklarının başka kişilerin hesabıyla scooter kiralamasına izin vermemeli; yaş sınırının yanı sıra çocuğun trafik deneyimini ve güvenli sürüş becerisini de dikkate almalıdır.
scooter
© Mehmet Ali Derdiyok
Trafik polisi scooterlara ceza yazabilir mi?
Elektrikli scooterlar trafik mevzuatına tabi olduğu için Emniyet ve Jandarma trafik kolluğu, kendi yetki alanları kapsamında ihlalleri denetleyebilir ve ilgili mevzuat uyarınca idari yaptırım uygulayabilir. Yaya yolunda scooter kullanmak, yasak yollara girmek, tehlikeli sürüş yapmak ve trafik kurallarını ihlal etmek yaptırım konusu olabilir. Fahri trafik müfettişlerinin yetkileri ise mevzuatta belirlenmiş ihlallerle sınırlıdır. Her türlü scooter ihlaline otomatik olarak ceza tutanağı düzenleyebilecekleri varsayılmamalıdır. İhlalin türüne ve müfettişlerin yetkili olduğu trafik kuralına göre işlem yapılması gerekir. İdari para cezalarının tutarı, ihlalin dayandığı kanun maddesine ve ilgili yılın güncel ceza tarifesine göre belirlenir.
Scooterlar neden kaldırıma park ediyor? Cezası yok mu?
Scooterlara dair en büyük şikayetlerden de biri de kaldırım işgalleri. Paylaşımsal scooterlara yönelik sınırları belirlenmiş park yerleri var. Bunların dışında da uygulamayı kullananlar scooterları kaldırıma park edip 'fotoğraf ile bunu belgelendirmek' şartıyla bulundukları yerde aracı bırakabiliyor. Peki yayaların ya da diğer araçların hareketleri kısıtlanmıyor mu?
Elektrikli Skuter Yönetmeliği, paylaşımlı scooter işletmecilerine park düzeni konusunda doğrudan sorumluluk yüklüyor. Yönetmeliğe göre işletmeciler, kamu düzenini bozan, özel mülkiyeti ihlal eden veya yayaların, engellilerin ve hareket kısıtlılığı bulunan kişilerin güvenli hareketini engelleyecek şekilde park edilmiş scooterları iki saat içerisinde toplamakla yükümlüdür. Yönetmelikte işletmecilerin yükümlülüklerini ihlal etmeleri durumunda idari para cezaları da öngörülüyor. 2025 değişiklikleriyle belirli işletmeci ihlalleri için 1.000 TL ve 10.000 TL gibi idari para cezaları düzenlenmiş olmakla birlikte, uygulanacak tutar ihlalin hangi maddeye girdiğine bağlıdır. Scooterın uygunsuz park edilmesinden yalnızca kullanıcı değil, park düzenini sağlama yükümlülüğü bulunan işletmeci de sorumlu tutulabilir.
scooter
© Berkan Çetin
Kaldırım işgalleri: Yönetmelikte yasak ancak ceza yetersiz
Avukat Güllü kaldırım işgal eden ve yayları mağdur eden scooter kullanımına ilişkin "Yönetmelik, yayaların ve engellilerin hareketini engelleyecek biçimde scooter park edilmesini yasaklıyor. Ancak her uygunsuz park olayında kullanıcıya otomatik olarak aynı tutarda ceza kesileceği anlamına gelen genel bir yaptırım bulunduğu söylenemez. İhlalin niteliğine göre ilgili trafik ve belediye mevzuatı çerçevesinde işlem yapılabilir. Paylaşımlı scooterlarda işletmecinin uygunsuz park edilen aracı toplama yükümlülüğü de vardır." dedi ve şunları ekledi:
Burada tüketici hakları açısından önemli bir ayrım bulunuyor:
İdari para cezası: Yalnızca yetkili kamu görevlileri tarafından, yasal dayanak bulunması halinde uygulanabilir.
İşletmecinin sözleşmesel yaptırımı: Kullanım koşullarında açıkça belirtilmiş ve tüketici mevzuatına uygun olmak kaydıyla firmalar tarafından uygulanabilir.
Kamuya açık alanların korunması: Belediyeler, yetkileri çerçevesinde park alanlarının düzenlenmesini ve engellerin kaldırılmasını sağlayabilir.
Kullanıcıların scooterları kaldırımlara, bina girişlerine, engelli rampalarına, görme engelliler için hissedilebilir yüzeylere ve yaya geçiş güzergâhlarına bırakmamaları gerekir.
Şerit ihlali, ters yönde sürüş ve kaldırımda scooter kullanmanın cezası var mı?
Scooter kullanıcıları da trafik kurallarına uymak zorundadır. Bu ihlallerin yaptırımları, ilgili kanun ve yönetmelik hükümlerine göre değerlendirilir. Aynı anda birden fazla ihlal yapılması halinde, her ihlal için ayrı yaptırım uygulanması da söz konusu olabilir. Özellikle ters yönde sürüş ve kaldırım kullanımı, yalnızca scooter sürücüsünü değil, hiçbir koruması olmayan yayaları da doğrudan tehlikeye atıyor.
scooter
© Esra Hacioğlu
Scooter kazalarından sonra nasıl bir uygulama yapılıyor?
Elektrikli scooter kazalarında öncelikle yaralıların sağlık kuruluşlarına ulaştırılması, olay yerinin güvenliğinin sağlanması ve gerekli hallerde kolluk kuvvetlerinin olay yerine çağrılması gerekiyor. Kazanın niteliğine göre; Trafik kolluğu tarafından kaza tespitinin yapılması, Yaralanma veya ölüm söz konusuysa adli soruşturma başlatılması, Kazaya karışan tarafların kusur durumlarının incelenmesi, Scooterın teknik arızasının kazaya etkisinin araştırılması, İşletmeciye ait scooterlarda bakım, şarj, yazılım ve kullanım kayıtlarının incelenmesi gerekir. Ayrıca zararın niteliğine göre hukuki ve cezai sorumluluğun değerlendirilmesi gerekir. 2025 yılında yapılan mevzuat değişikliğiyle paylaşımlı scooter işletmecilerine, kaza ve şikâyet bilgilerini aylık periyotlarla Ulaştırma Bakanlığının U-Net sistemine iletme yükümlülüğüde getirildi. Ancak her scooter kazasının otomatik olarak işletmecinin sorumluluğunu doğurduğu söylenemez. Kullanıcı kusuru, üçüncü kişilerin davranışları, yol koşulları ve araçtaki teknik sorunlar ayrı ayrı incelenmelidir. Kaza durumunda fotoğraf ve video kayıtları, sağlık raporları, varsa tanık bilgileri, kiralama ve ödeme kayıtları saklanmalıdır. Scooterın teknik arızasından şüpheleniliyorsa bu durum işletmeciye yazılı olarak bildirilmelidir.
Scooterlar trafikte her şeridi kullanabilir mi?
Elektrikli scooterlar, motorlu taşıtlar gibi bütün şeritleri diledikleri şekilde kullanamaz. Mevzuata göre ayrı bisiklet yolu veya bisiklet şeridi varsa scooterların bu alanları kullanması gerekir. Bu alanlar yoksa, scooterlar kullanımına izin verilen ve azami hız sınırı 50 km/saati aşmayan karayollarında, trafik kurallarına uyarak seyredebilir. Scooter kullanıcılarının araçların arasından kontrolsüz geçmesi, ani şerit değiştirmesi, kavşaklara dikkatsizce girmesi ve diğer araçların hareketini zorlaştırması tehlikeli sürüş oluşturabilir. Scooterın motorlu taşıtlara göre daha küçük ve görünürlüğünün daha düşük olması, özellikle ağır vasıtaların kör noktalarında ciddi risk yaratır. Scooter kullanıcı öncelikle kendi can güvenliği için sürüş kurallarına azami özen göstermelidir.
Türkiye'nin trafik altyapısı scooter kullanımı için uygun mu?
Türkiye'deki trafik altyapısının scooter kullanımı açısından yeterliliği, şehirden şehre, hatta aynı şehirde mahalleden mahalleye değişiyor. Özellikle büyükşehirlerde; kesintisiz bisiklet yolu ve scooter güzergâhlarının yetersizliği, dar kaldırımlar ve yoğun yaya trafiği, bisiklet yolu ile motorlu taşıt yolları arasındaki güvenli ayrımın eksikliği, kavşaklarda scooter sürücülerinin güvenli geçiş imkânlarının sınırlı olması, araç sürücülerinin scooterların hızını ve hareket yönünü doğru tahmin edememesi, düzensiz park nedeniyle engellilerin ve yayaların geçişlerinin engellenmesi, gece sürüşlerinde yetersiz aydınlatma ve düşük görünürlük başlıca sorunlar.
Scooter firmaları kullanıcıya ceza kesebilir mi?
Scooter firmaları kamu adına trafik cezası kesme yetkisine sahip değildir. Trafik ihlallerine ilişkin idari para cezaları, kanunen yetkili kamu kurumları tarafından uygulanır. Bununla birlikte, paylaşımlı scooter firmaları kullanıcılarla yaptıkları kiralama sözleşmelerine dayanarak, mevzuata ve tüketici hukukuna uygun olmak şartıyla belirli sözleşmesel yaptırımlar uygulayabilir. Örneğin: Sözleşmede açıkça yer alan uygunsuz park ücretleri, Yasaklı bölgelerde kullanım nedeniyle sözleşmeye dayalı ücretler, Scooterın kullanıcı kusuruyla zarar görmesi halinde onarım bedeline ilişkin taleplerde bulunabilirler. Ancak firmanın belirlediği her ek ücret kendiliğinden hukuka uygun değildir. Ücretin önceden açıkça bildirilmesi, sözleşmede yer alması, tüketicinin bilgilendirilmesi ve talep edilen tutarın hukuki dayanağının bulunması gerekir. Tüketiciler, kendilerinden tahsil edilen ceza veya ek ücretlere itiraz edebilir. Haksız tahsilat iddiasında sözleşme, uygulama ekran görüntüleri, ödeme kayıtları ve ilgili yazışmalar saklanarak gerekli hukuki yollara başvurulabilir.
Scooter kullanıcılarının kask ve koruyucu ekipman kullanma zorunluluğu var mı?
Yönetmelik, Paylaşımlı scooter işletmecilerine kask, dizlik ve reflektörlü ceket gibi koruyucu ve görünürlüğü artırıcı ekipmanların kullanımı konusunda kullanıcıları bilgilendirme yükümlülüğü getiriyor. Ancak bu bilgilendirme yükümlülüğü, scooter kullanıcıları için her durumda genel ve zorunlu kask takma şartı bulunduğu anlamına gelmiyor. Buna rağmen kask kullanımı, kafa travması riskini azaltmaya yardımcı olduğu için özellikle önemlidir. Dizlik, dirseklik ve eldiven gibi koruyucu ekipmanlar da düşme ve çarpışma durumlarında yaralanma riskini azaltabilir.
Gece sürüşlerinde aydınlatma ve reflektör kullanmamanın riskleri neler?
Elektrikli Skuter Yönetmeliği'ne göre scooterların gece diğer araç sürücüleri ve yayalar tarafından fark edilmelerini sağlayacak donanıma sahip olması zorunludur. Scooterlarda: Önde, en az 20 metre önü aydınlatabilen beyaz ışıklı far, arkada kırmızı ışık veren lamba ve kırmızı reflektör, en az 30 metreden duyulabilecek zil, korna veya benzeri sesli uyarı donanımı bulunmalıdır. Reflektörlü yelek ve görünürlüğü artıran kıyafetler, scooter sürücüsünün diğer yol kullanıcıları tarafından daha erken fark edilmesine yardımcı olabilir. Reflektörlü yelek genel olarak zorunlu olmasa da kullanılması güvenlik açısından tavsiye edilir.
