https://anlatilaninotesi.com.tr/20261113/binlerce-turistin-gezdigi-magaradan-tarih-oncesi-sir-cikti-tas-devrinden-yuzlerce-kaya-oymasi-1110312115.html

Binlerce turistin gezdiği mağaradan tarih öncesi sır çıktı: Taş Devri'nden yüzlerce kaya oyması bulundu

Binlerce turistin gezdiği mağaradan tarih öncesi sır çıktı: Taş Devri'nden yüzlerce kaya oyması bulundu

Sputnik Türkiye

İspanya'da 60 yılı aşkın süredir binlerce kişinin ziyaret ettiği bir mağarada, Buzul Çağı'ndan kalma 280 kaya oyması keşfedildi. Aralarında hayvan figürleri ve... 13.11.2026, Sputnik Türkiye

2026-11-13T08:09+0300

2026-11-13T08:09+0300

2026-11-13T08:09+0300

yaşam

katalonya

akdeniz

batı avrupa

bilim

bilim haberleri

bilim insanları

tarih

tarih

yılsonu2026

https://cdn.img.anlatilaninotesi.com.tr/img/07ea/01/16/1102957718_0:183:860:667_1920x0_80_0_0_3dea7aa1adea4aa12f385a1a8a9e3646.jpg

İspanya'nın kuzeydoğusundaki Katalonya bölgesinde, onlarca yıldır ziyaretçilere açık olan bir mağarada dikkat çekici bir arkeolojik keşfe imza atıldı. Cova de la Font Major adlı mağara sisteminin duvarlarında, Paleolitik döneme ait 280 kaya oyması tespit edildi. Binlerce kişinin yıllarca önünden geçtiği eserlerin bir bölümü, modern ziyaretçilerin bıraktığı izler nedeniyle zarar görmüş durumda.Keşif, Katalan İnsan Paleoekolojisi ve Sosyal Evrim Enstitüsünden (IPHES) araştırmacı Josep Maria Verges'in, 2019 yılında mağara duvarlarında birbirine paralel çizgiler fark etmesiyle başladı. İlk bakışta sıradan izler gibi görünen çizgilerin incelenmesi, bölgenin tarih öncesi sanatına ilişkin önemli bulguların ortaya çıkarılmasını sağladı.Verges ve arkeolog Miriam Salas-Altes tarafından yürütülen araştırmada, mağaranın Gatoneres de Cal Palletes adlı bölümünde 280 ayrı motif belgelendi. Böylece mağaranın, Akdeniz İberyası'nda bilinen en büyük üçüncü Buzul Çağı mağara sanatı topluluğuna ev sahipliği yaptığı belirlendi.Binlerce kişi 60 yıl boyunca fark etmeden yanından geçtiMağaranın girişinin 1957 yılında temizlenmesinden sonra bölge, mağara araştırmacıları, define avcıları ve turistler tarafından düzenli olarak ziyaret edildi. Ancak duvarlara kazınmış tarih öncesi figürler uzun süre fark edilmedi.Araştırmacı Josep Maria Verges, 60 yılı aşkın süre boyunca binlerce kişinin Paleolitik döneme ait oymaların hemen önünden geçtiğini, bazı ziyaretçilerin ise figürlerin bulunduğu yüzeylere isimlerini ve tarihleri kazıdığını belirtti.Keşfin önemini artıran bir başka unsur da Katalonya'nın daha önce Paleolitik kaya sanatı bakımından sınırlı bulgulara sahip bir bölge olarak değerlendirilmesiydi. Yeni araştırma, bu görüşün yeniden ele alınmasını gerektirecek nitelikte.Mağara duvarlarında 55 hayvan figürü bulunduAraştırmacıların belgelediği 280 motifin 55'ini hayvan tasvirleri oluşturuyor. Duvarlarda atlar, geyikler, keçiler, sığırlar, bir yaban öküzü ve bir ayıya ait olduğu belirlenen figürler bulunuyor. Bazı hayvan tasvirlerinin hangi türe ait olduğu ise henüz anlaşılamadı.Hayvan figürlerinin yanı sıra mağarada soyut geometrik şekiller de tespit edildi. Bunlar arasında çit görünümünü andıran paralel dikey çizgiler ve birbirine geçmiş ilmeklerden oluşan karmaşık bir kompozisyon dikkat çekiyor.Bazı şekillerin yazıya benzer bir görünüm taşıması da araştırmacıların ilgisini çekti. Ancak bu sembollerin ne anlama geldiği ve ne zaman oluşturulduğu henüz bilinmiyor. Dolayısıyla bunların bir yazı sistemi oluşturduğuna ilişkin bilimsel bir kanıt bulunmuyor.Keşfin büyüklüğü bilim insanlarını şaşırttıArkeolog Miriam Salas-Altes, İber Yarımadası'nın Akdeniz kıyılarında bilinen Paleolitik kaya sanatı alanlarının büyük bölümünde çok daha az sayıda figür bulunduğunu belirtti.Salas-Altes'in aktardığı verilere göre Pireneler'den Cebelitarık'a uzanan Akdeniz hattındaki bilinen kaya sanatı topluluklarının yaklaşık yüzde 75'inde en fazla beş hayvan figürü yer alıyor. Bu alanların yüzde 90'ından fazlasında ise figür sayısı 20'yi aşmıyor.Bu nedenle Cova de la Font Major'da 55 hayvan figürünün bir arada bulunması, bölgenin tarih öncesi sanatına ilişkin alışılmış tablonun dışında kalıyor.Kaya oymaları kaç yıllık? Yeni tarihleme yapılacakKeşfedilen eserlerin kesin yaşı henüz belirlenemedi. Araştırmacılar, bazı oymaların Üst Paleolitik dönemin Magdaleniyen kültüründen daha eski olabileceğini değerlendiriyor.Ancak bu ihtimalin doğrulanabilmesi için bilimsel tarihleme çalışmalarına ihtiyaç duyuluyor. Araştırma ekibi, hayvan tasvirlerinden birinin üzerinde zamanla oluşan kalsit tabakasını uranyum serisi yöntemiyle tarihlendirmeyi planlıyor.Bu yöntem, kalsit tabakasının ne zaman oluştuğuna ilişkin bilgi sağlayarak altında bulunan oymanın en geç hangi tarihte yapılmış olabileceğinin anlaşılmasına yardımcı olabilir.Mağara binlerce yıl boyunca farklı amaçlarla kullanıldıCova de la Font Major, yalnızca kaya oymalarıyla değil, farklı tarihsel dönemlerden kalan arkeolojik buluntularıyla da dikkat çekiyor.Mağarada keşfedilen odun kömürü kalıntıları ve küçük bir çakmak taşı bıçak, Üst Paleolitik dönemde insan faaliyetlerinin bulunduğuna işaret ediyor. Geç Neolitik döneme tarihlenen bir insan uyluk kemiği ise mağaranın bir bölümünün geçmişte mezarlık olarak kullanıldığını düşündürüyor.Mağarada ayrıca Tunç Çağı'na ait eserler de bulundu. Araştırmacılar, muhtemelen Roma döneminde meydana gelen bir göçüğün mağara girişini kapatmış olabileceğini ve bunun bazı arkeolojik kalıntıların korunmasına katkı sağlamış olabileceğini değerlendiriyor.Tarih öncesi eserlerin bir bölümü yok olmuş olabilirMağaranın modern dönemde yoğun biçimde ziyaret edilmesi, tarih öncesi sanat eserleri açısından ciddi bir tehdit oluşturdu.Özellikle 1957 sonrasında ziyaretçilerin duvarlara sürtünmesi, yüzeylerde aşınmaya yol açtı. Ayrıca duvarlara kazınan isimler ve tarihler, bazı Paleolitik figürlerin zarar görmesine neden oldu.Araştırmacılar, günümüze ulaşan 280 motifin dışında çok daha fazla sayıda oymanın geçmişte mevcut olabileceğini, ancak modern dönemdeki tahribat nedeniyle bunların kaybolmuş olabileceğini düşünüyor.1993 yılından bu yana koruma altında bulunan mağaranın bazı bölümleri ziyaretçilere açık tutulurken, kaya oymalarının yoğunlaştığı Gatoneres bölümüne erişim sınırlandırılıyor.Keşif, Avrupa'nın tarih öncesi sanat haritasını değiştirebilirBilim insanlarına göre keşif, Batı Avrupa'daki Paleolitik sanatın yalnızca Fransa'nın güneyi ve İspanya'nın kuzeyindeki ünlü Franko-Kantabria bölgesi üzerinden değerlendirilmemesi gerektiğini gösteriyor.Katalonya'da ortaya çıkarılan yeni bulgular, Akdeniz kıyılarında kendine özgü bir tarih öncesi sanat geleneğinin gelişmiş olabileceğine ilişkin araştırmaları güçlendiriyor.Antiquity adlı bilimsel dergide yayımlanan çalışma, hem mağaradaki oymaların tarihlendirilmesi hem de Akdeniz havzasındaki tarih öncesi toplulukların kültürel ilişkilerinin anlaşılması açısından yeni araştırmalara zemin hazırlıyor.

https://anlatilaninotesi.com.tr/20261112/nasadan-carpici-kesif-gunes-sisteminin-ucunda-gizli-su-1110287023.html

katalonya

akdeniz

batı avrupa

2026

SON HABERLER

tr_TR

katalonya, akdeniz, batı avrupa, bilim, bilim haberleri, bilim insanları, tarih, tarih, yılsonu2026, arkeolojik kazı, arkeolojik kalıntı, arkeolojik keşif, arkeoloji, arkeolojik kazı, arkeolojik kazı, arkeolojik sit alanı, arkeolog