ABD-İran saldırıları neden yeniden başladı?
14:33 08.07.2026 (güncellendi: 14:35 08.07.2026)
© REUTERS U.S. Central Command
Abone ol
ABD, bugün erken saatlerde, Hürmüz Boğazı'nda ticari gemilere yönelik saldırılarına misilleme olarak onlarca hava saldırısı düzenlediğini açıkladı. Saldırılar, Orta Doğu'da topyekun savaşın yeniden başlayabileceği yönündeki endişeleri artırdı. Ankara’da bulunan Trump’tan ‘ateşkes bitti’ açıklaması geldi.
ABD saldırılarının ardından Donald Trump, Ankara'da düzenlenen NATO Zirvesi'nde gazetecilere yaptığı açıklamada, İran ile imzalanan mutabakat zaptının artık "sona erdiğini" düşündüğünü söyledi. Trump, barış görüşmelerinin bir süre daha devam etmesine ‘izin verebileceğini’ söyledi ancak, bu müzakerelerin ‘zaman kaybı’ olduğuna inandığını ifade etti.
Piyasalar alt üst oldu
Trump'ın açıklamalarının ardından Brent petrolün varil fiyatı yüzde 6 yükselerek 78 dolara çıktı. Avrupa borsaları yüzde 1.6 gerilerken, dolar değer kazandı ve devlet tahvili getirileri yükseldi. Yatırımcılar, çatışmaların yeniden tırmanmasının enflasyon üzerinde yaratabileceği etkileri fiyatlamaya başladı.
İran'a yönelik son saldırılar, ABD ile İran arasında barış görüşmeleri sürerken ve şubat ayında ABD-İsrail savaşında öldürülen İran'ın dini lideri Ayetullah Ali Hamaney için düzenlenen cenaze törenleri sürerken gerçekleşti.
İran Devrim Muhafızları: Karşılık verdik
İran Devrim Muhafızları Ordusu, ABD saldırılarına komşu ülkelerdeki Amerikan varlıklarını hedef alarak karşılık verdiğini açıkladı. Çarşamba sabahı Bahreyn ve Kuveyt'te sirenler çalarken, devrim muhafızları ayrıca üyelerinden birinin "düşman insansız hava araçları" tarafından öldürüldüğünü duyurdu.
Her iki taraf da, yaklaşık üç hafta önce başlayan 60 günlük barış müzakere sürecini başlatan mutabakat muhtırasındaki önceki anlaşmaları karşı tarafın ihlal ettiğini savunuyor.
Şimdiye kadar neler yaşandı?
ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), salı günü başlayan ve yerel saatle çarşamba gününün ilk saatlerine kadar süren operasyonlarda İran'da "80'den fazla hedefin" vurulduğunu açıkladı. Washington, bu saldırıların birkaç saat önce Hürmüz Boğazı'ndan geçen ticari gemilere yönelik saldırılara karşılık gerçekleştirildiğini bildirdi.
ABD Hazine Bakanlığı'nın salı gecesi yayımladığı açıklamaya göre Washington, İran petrolüne yönelik yaptırımları yeniden yürürlüğe koydu. Trump yönetimi, savaş sırasında Hürmüz Boğazı'nın kapanmasının yol açtığı enerji krizini hafifletmek amacıyla denizde bulunan petrol sevkiyatlarına yönelik yaptırımları geçici olarak askıya almıştı.
17 Haziran'da imzalanan mutabakat muhtırası kapsamında İran'a 60 günlük tam yaptırım muafiyeti tanınmış, böylece Tahran'ın barış görüşmeleri sürerken ham petrol satışı yapmasına izin verilmişti. Bu muafiyetin 21 Ağustos'ta sona ermesi planlanıyordu.
Ancak yeni kararla birlikte yaptırımlar, 7 Temmuz'dan itibaren gerçekleştirilecek yeni petrol satışları için yeniden yürürlüğe girdi. ABD Hazine Bakanlığı, 7 Temmuz'dan önce gerçekleştirilen ve sevkiyatı devam eden satışların ise geçiş sürecinden yararlanacağını, bu satışlardan elde edilen gelirlerin "bloke edilmiş ve faiz işleyen" özel hesaplarda tutulacağını açıkladı.
İran nasıl karşılık verdi?
İran Devrim Muhafızları Ordusu, Bahreyn ve Kuveyt'teki 85 ABD askeri hedefini vurduğunu duyurdu. Saldırılar sırasında her iki ülkede de sirenler çaldı.
Kalibaf: Zorbalık sona erdi
İran’ın başmüzakerecisi ve meclis başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, "Zorbalık ve şantaj dönemi sona erdi. Bu yöntem hiçbir yere varmaz. Geri adım atmayacağız" ifadelerini kullandı.
Telegram üzerinden açıklama yapan İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ise ABD'nin saldırılarının "savaşı sona erdiren anlaşmanın temel unsurlarını işlevsiz hale getirdiğini" belirtti.
Arakçi, "ABD yönetimi taahhütlerinden vazgeçmiştir ve bu tehlikeli tırmanışın sonuçlarının sorumluluğu tamamen Washington'a aittir" dedi.
