https://anlatilaninotesi.com.tr/20261009/cinde-dev-obruklarin-altinda-kadim-ormanlar-kesfedildi-1109419771.html

Çin'de dev obrukların altında kadim ormanlar keşfedildi

Çin'de dev obrukların altında kadim ormanlar keşfedildi

Sputnik Türkiye

Çin'in güneybatısındaki devasa obrukların derinliklerinde, 40 metre yüksekliğe ulaşan ağaçların bulunduğu kadim ormanlar keşfedildi. Bilim insanları, yüzlerce... 09.10.2026, Sputnik Türkiye

2026-10-09T14:17+0300

2026-10-09T14:17+0300

2026-10-09T14:17+0300

güneş

çin

asya & pasifik

papua yeni gine

bilim, sanayi ve teknoloji bakanlığı

yaşam

https://cdn.img.anlatilaninotesi.com.tr/img/07e6/09/0d/1061117420_0:0:2000:1125_1920x0_80_0_0_b91b1a07c8f9103e5daed38986f3382b.jpg

Çin'in güneybatısındaki Guangxi Zhuang Özerk Bölgesi'nde, devasa obrukların derinliklerinde saklanan kadim ormanlar, bilim dünyasının dikkatini çekiyor. Yüzlerce metre derinliğe ulaşan bu doğal çukurlarda, insan faaliyetlerinden büyük ölçüde etkilenmemiş orman ekosistemleri, nadir bitkiler ve henüz keşfedilmemiş olabilecek canlı türleri bulunuyor.Çince "göksel çukur" anlamına gelen tiankeng adıyla bilinen bu oluşumların en dikkat çekici örneklerinden biri, Mayıs 2022'de Çinli mağara araştırmacıları tarafından keşfedildi. Guangxi'nin Leye ilçesindeki obruğun 306 metre uzunluğunda, 150 metre genişliğinde ve 192 metre derinliğinde olduğu belirlendi.Obruğun tabanına inen araştırmacılar, 40 metre yüksekliğe ulaşabilen ağaçlar ve yoğun bir bitki örtüsüyle karşılaştı. Keşif, yeryüzünün altında saklanan bu sıra dışı doğal alanların, biyolojik çeşitlilik açısından taşıdığı önemi yeniden gündeme getirdi.190 metre derinlikte el değmemiş ormanDev obruğun tabanında bulunan orman, yüksek kayalıkların çevrelediği doğal bir alan içerisinde gelişti. Araştırmacılar, burada omuz hizasına kadar yükselen bitkilerin yanı sıra onlarca metre uzunluğunda ağaçlar tespit etti.2022 yılındaki keşif ekibine liderlik eden Chen Lixin, obruk içerisindeki mağaralarda bilim dünyası tarafından henüz tanımlanmamış bitki ve hayvan türlerinin bulunmasının şaşırtıcı olmayacağını söyledi.Çin Jeolojik Araştırmalar Kurumu'ndan uzmanlar ise obruğun duvarlarında üç mağara bulunduğunu ve tabanındaki ormanın iyi korunmuş durumda olduğunu bildirdi.Araştırmacılara göre bu tür alanlar, yalnızca sıra dışı jeolojik yapılar değil, aynı zamanda nadir canlı türleri için doğal sığınaklar olma özelliği taşıyor.Bilim insanları 600 metre derine indi: Karşılaştıkları manzara şaşırttıÇin'deki obruklara yönelik araştırmalar, 2022 yılındaki keşiften çok daha önce başlamıştı. Çin Bilimler Akademisi'ne bağlı Guangxi Botanik Enstitüsü'nden Tang Jianmin, 2016 yılında ekibiyle birlikte Dashiwei Tiankeng adı verilen yaklaşık 600 metre derinliğindeki dev obruğa indi.Jianmin, UNESCO Courier için kaleme aldığı ve Temmuz 2023'te yayımlanan yazısında, obruğun tabanında karşılaştıkları manzarayı nefes kesici olarak tanımladı.Araştırmacı, burada 40 metre yüksekliğinde kadim ağaçların, insan faaliyetlerinin izlerini taşımayan bir ormanın ve kökenleri dinozorlar dönemine uzanan bitki gruplarına ait nesli tehlike altındaki türlerin bulunduğunu aktardı.Bu gözlemler, dev obrukların uzun süre boyunca dış etkilerden korunabilen, kendilerine özgü yaşam alanları oluşturduğunu gösterdi.Kadim ormanların gizemi: Güneş ışığı olmadan nasıl büyüyorlar?Bilim insanlarının yanıt aradığı sorulardan biri de derin obruklardaki bitkilerin, sınırlı güneş ışığı ve farklı çevre koşullarında nasıl gelişebildiğiydi.2024 yılında Chinese Journal of Plant Ecology dergisinde yayımlanan bilimsel araştırma, Guangxi'deki Dashiwei Tiankeng grubunda yaşayan bitkilerin besin kullanım özelliklerini inceledi.Araştırmacılar, obrukların içindeki ve dışındaki bitkilerin yapraklarında bulunan karbon, azot, fosfor, potasyum, kalsiyum ve magnezyum düzeylerini karşılaştırdı.Toplam 64 bitki türünün incelendiği çalışma, tiankeng bitkilerinin yapraklarında birçok mineral besin maddesinin yüksek oranda biriktiğini ortaya koydu.Bitkilerin hayatta kalma sırrı ortaya çıktıAraştırmanın sonuçları, obrukların içindeki bitkilerin çevresel koşullara uyum sağlamak için farklı besin alma ve kullanma stratejileri geliştirdiğini gösterdi.Özellikle azot, fosfor, potasyum, kalsiyum ve magnezyumun bitkilerin büyümesi ve gelişmesinde önemli rol oynadığı belirlendi.Bilim insanları, tiankenglerde yaşayan bitkilerin diğer birçok karst ve kara ekosistemindeki bitkilere kıyasla yapraklarında daha fazla mineral besin biriktirdiğini, bunun da görece yüksek büyüme hızlarıyla ilişkili olduğunu tespit etti.Bununla birlikte araştırma, toprağın kimyasal özelliklerinin bitkilerin besin içerikleri üzerinde belirleyici etkisi bulunduğunu ortaya koydu. Sonuçlar, bu ormanların sınırlı ışık koşullarına rağmen nasıl gelişebildiğini anlamaya yönelik önemli bilimsel veriler sağladı.Çin'deki dev obruklar nasıl oluştu?Bilim insanlarına göre tiankeng adı verilen dev obruklar, milyonlarca yıl süren jeolojik süreçlerin sonucunda meydana geliyor.Bu oluşumlar genellikle karstik arazilerde, yani kireç taşı gibi suda çözünebilen kayaçların bulunduğu bölgelerde görülüyor.Yağmur suları ve yer altı akıntıları, zaman içerisinde kayaçların içindeki çatlakları genişleterek büyük mağaralar ve boşluklar meydana getiriyor.Yer altında oluşan bu devasa boşlukların tavanları çöktüğünde, yüzeyde yüzlerce metre derinliğe ulaşabilen çukurlar ortaya çıkıyor.Obrukların tabanında biriken su, yüksek nem ve çevredeki dik kayalıkların oluşturduğu korunaklı yapı sayesinde kendine özgü mikroiklim koşulları gelişebiliyor. Bu koşullar, bazı obrukların yıl boyunca yeşil kalan ormanlara ev sahipliği yapmasını sağlıyor.Dünyadaki dev obrukların üçte ikisi Çin'deUNESCO tarafından yayımlanan bilgilere göre dünya genelinde yaklaşık 300 tiankeng tespit edildi. Bunların yaklaşık üçte ikisi Çin sınırları içerisinde bulunuyor.Çin'in Guangxi Zhuang Özerk Bölgesi, dünyada bilinen tiankenglerin yaklaşık yüzde 30'una ev sahipliği yapıyor.Bölgedeki Dashiwei Tiankeng grubu, yaklaşık 20 kilometrekarelik alana yayılmış 29 büyük obruk içermesiyle dikkat çekiyor.Benzer jeolojik oluşumlar Çin dışında Papua Yeni Gine, Malezya, Madagaskar, Slovenya, Hırvatistan, İtalya ve İspanya gibi ülkelerde de bulunuyor.Bilim dünyasının bilmediği canlı türleri keşfedilebilirAraştırmacılar, obrukların tabanında gelişen ormanların yalnızca doğal güzellikleriyle değil, biyolojik çeşitliliğin korunması açısından taşıdıkları önemle de öne çıktığını belirtiyor.Tang Jianmin ve ekibinin 2022 yılında Guangxi genelinde gerçekleştirdiği incelemelerde, Çin'de özel devlet koruması altında bulunan 72 yabani bitki türü tespit edildi.Bu bulgular, tiankenglerin nesli tehlike altındaki bitkiler ve eski orman ekosistemleri için önemli sığınaklar olduğunu ortaya koyuyor.Bilim insanları, bu alanlarda henüz tanımlanmamış bitki, hayvan ve mikroorganizma türlerinin keşfedilme ihtimalinin yüksek olduğuna dikkat çekiyor. Ancak bu türlerin varlığı henüz kesinleşmiş değil.Kadim ormanlar için yeni tehlike: İnsan faaliyetleriDev obrukların uzun süre korunmasında sarp kayalıklar ve ulaşılması güç coğrafi koşullar etkili olsa da araştırmacılar, bu alanların geleceğine ilişkin endişelerini dile getiriyor.Özellikle turizm faaliyetlerinin artması, doğal yaşam alanlarına insan müdahalesi ve yer altı su kaynaklarının zarar görmesi, hassas ekosistemlerin karşı karşıya bulunduğu başlıca tehditler arasında yer alıyor.Tang Jianmin, tiankenglerin korunmasında yalnızca nadir bitki türlerine odaklanmanın yeterli olmadığını, ormanların, su kaynaklarının ve bütün ekosistemin birlikte korunması gerektiğini vurguluyor.Bilim insanlarına göre Çin'in yüzlerce metre derinlikte saklanan kadim ormanları, hem Dünya'nın jeolojik geçmişini hem de canlıların sıra dışı çevre koşullarına uyum sağlama yeteneklerini anlamak için önemli bir araştırma alanı olmaya devam ediyor.

https://anlatilaninotesi.com.tr/20261009/abd-ordusunda-81-yil-sonra-bir-ilk-infaz-canli-yayinlanacak-1109417195.html

güneş

çin

papua yeni gine

2026

SON HABERLER

tr_TR

güneş, çin, asya & pasifik, papua yeni gine, bilim, sanayi ve teknoloji bakanlığı