https://anlatilaninotesi.com.tr/20260928/odun-ve-komurle-yemek-pisirmenin-agir-bilancosu-yilda-25-milyon-olum-1109105321.html
Odun ve kömürle yemek pişirmenin ağır bilançosu: Yılda 2.5 milyon ölüm
Odun ve kömürle yemek pişirmenin ağır bilançosu: Yılda 2.5 milyon ölüm
Sputnik Türkiye
Odun, kömür ve gaz yağı gibi kirletici yakıtların yemek pişirmede kullanılması sonucu oluşan ev içi hava kirliliği, dünya genelinde her yıl yaklaşık 2.5 milyon... 28.09.2026, Sputnik Türkiye
2026-09-28T18:11+0300
2026-09-28T18:11+0300
2026-09-28T18:11+0300
sağlik
uluslararası enerji ajansı (iea)
afrika
yakıt
yemek
ocak partisi
https://cdn.img.anlatilaninotesi.com.tr/img/07ea/09/1c/1109105164_0:54:1024:630_1920x0_80_0_0_3d469e40cd4134984031caf2690898a9.jpg
Dünya genelinde milyarlarca insanın yemek hazırlamak için kullandığı açık ateşler ve basit ocaklar, özellikle kadınlar ve çocuklar için ciddi bir sağlık sorununa dönüşüyor. Afrika'da her 5 kişiden 4'ü temiz yemek pişirme imkanına sahip değil ve kirletici yakıtların oluşturduğu ev içi hava kirliliği kıtada kadın ve çocukların erken ölümlerinin başlıca nedenleri arasında yer alıyor.Sorun, 22 Eylül'de BM Genel Kurulu kapsamında düzenlenen ilk üst düzey temiz yemek pişirme etkinliğinde ele alındı. Toplantı, Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) ile Norveç ve Kenya hükümetleri tarafından düzenlendi.'Temiz yemek pişirme', insan sağlığına zararlı kirleticilerin ortaya çıkmasını önemli ölçüde azaltan veya önleyen yakıt ve ekipmanların kullanılması olarak tanımlanıyor.Norveç Başbakanı Jonas Gahr Støre, Sahra Altı Afrika'daki hanelerin yaklaşık beşte dördünün hala temiz yemek pişirme imkanına sahip olmadığını belirterek, bunun yükünü en fazla kadınların taşıdığını söyledi.Odun ve kömür hem sağlığı hem iklimi etkiliyorOdun, odun kömürü, kömür, gaz yağı ve tarımsal atıkların açık ateşlerde veya basit ocaklarda yakılması yüksek miktarda hava kirliliğine yol açıyor. Yakacak odunun ormanlardan karşılanması ise atmosferdeki karbonu tutan ormanların azalmasına neden oluyor.IEA'ya göre temiz yemek pişirme yöntemlerine geçiş, bazı ülkelerde LPG ve elektrik kullanımının artması nedeniyle kısa vadede emisyonları artırabilir. Ancak odun ve kömürün verimsiz şekilde yakılmasının azalması ve ormanların korunması, toplam sera gazı emisyonlarının önemli ölçüde düşmesini sağlayabilir.Ajans, temiz yemek pişirmeye geçişin 2030'a kadar 1.5 gigaton karbondioksit eşdeğeri emisyonu önleyebileceğini hesaplıyor. Bu miktar, uçaklar ve gemilerin yaklaşık bir yılda oluşturduğu karbondioksit emisyonuna denk geliyor.IEA İcra Direktörü Fatih Birol, Avrupa'nın nispeten sınırlı bir yatırımla sorunun çözümüne önemli katkı sağlayabileceğini belirtti.2030'a kadar yılda 4 milyar dolar gerekiyorIEA'nın hesaplamalarına göre Afrika'daki tüm hanelerin 2030'a kadar temiz yemek pişirme teknolojilerine erişebilmesi için yılda yaklaşık 4 milyar dolar yatırım gerekiyor.Paris'te düzenlenen 2024 Afrika'da Temiz Yemek Pişirme Zirvesi'nde 2.2 milyar doların üzerinde yeni finansman taahhüdü verilmişti. Bu kaynağın üçte birinden fazlası şimdiye kadar 28 Afrika ülkesindeki projelere aktarılırken, 120'den fazla yeni temiz yemek pişirme politikası hayata geçirildi.IEA'ya göre Afrika'da temiz yemek pişirme imkanına kavuşan insanların sayısındaki artış hızı, son beş yılın ortalamasına kıyasla yüzde 30 yükseldi.
https://anlatilaninotesi.com.tr/20260928/kongoda-ebola-salgini-buyuyor-vaka-sayisi-8-bini-asti-1109101161.html
Sputnik Türkiye
feedback.tr@sputniknews.com
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
2026
Sputnik Türkiye
feedback.tr@sputniknews.com
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
SON HABERLER
tr_TR
Sputnik Türkiye
feedback.tr@sputniknews.com
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
Sputnik Türkiye
feedback.tr@sputniknews.com
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
uluslararası enerji ajansı (iea), afrika, yakıt, yemek, ocak partisi
uluslararası enerji ajansı (iea), afrika, yakıt, yemek, ocak partisi
Odun ve kömürle yemek pişirmenin ağır bilançosu: Yılda 2.5 milyon ölüm
Odun, kömür ve gaz yağı gibi kirletici yakıtların yemek pişirmede kullanılması sonucu oluşan ev içi hava kirliliği, dünya genelinde her yıl yaklaşık 2.5 milyon kişinin erken ölümüne neden oluyor. Uluslararası Enerji Ajansı'na göre Afrika'da bu sorunun 2030'a kadar çözülmesi için yılda 4 milyar dolarlık yatırım gerekiyor.
Dünya genelinde milyarlarca insanın yemek hazırlamak için kullandığı açık ateşler ve basit ocaklar, özellikle kadınlar ve çocuklar için ciddi bir sağlık sorununa dönüşüyor. Afrika'da her 5 kişiden 4'ü temiz yemek pişirme imkanına sahip değil ve kirletici yakıtların oluşturduğu ev içi hava kirliliği kıtada kadın ve çocukların erken ölümlerinin başlıca nedenleri arasında yer alıyor.
Sorun, 22 Eylül'de BM Genel Kurulu kapsamında düzenlenen ilk üst düzey temiz yemek pişirme etkinliğinde ele alındı. Toplantı, Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) ile Norveç ve Kenya hükümetleri tarafından düzenlendi.
'Temiz yemek pişirme', insan sağlığına zararlı kirleticilerin ortaya çıkmasını önemli ölçüde azaltan veya önleyen yakıt ve ekipmanların kullanılması olarak tanımlanıyor.
Norveç Başbakanı Jonas Gahr Støre, Sahra Altı Afrika'daki hanelerin yaklaşık beşte dördünün hala temiz yemek pişirme imkanına sahip olmadığını belirterek, bunun yükünü en fazla kadınların taşıdığını söyledi.
Odun ve kömür hem sağlığı hem iklimi etkiliyor
Odun, odun kömürü, kömür, gaz yağı ve tarımsal atıkların açık ateşlerde veya basit ocaklarda yakılması yüksek miktarda hava kirliliğine yol açıyor. Yakacak odunun ormanlardan karşılanması ise atmosferdeki karbonu tutan ormanların azalmasına neden oluyor.
IEA'ya göre temiz yemek pişirme yöntemlerine geçiş, bazı ülkelerde LPG ve elektrik kullanımının artması nedeniyle kısa vadede emisyonları artırabilir. Ancak odun ve kömürün verimsiz şekilde yakılmasının azalması ve ormanların korunması, toplam sera gazı emisyonlarının önemli ölçüde düşmesini sağlayabilir.
Ajans, temiz yemek pişirmeye geçişin 2030'a kadar 1.5 gigaton karbondioksit eşdeğeri emisyonu önleyebileceğini hesaplıyor. Bu miktar, uçaklar ve gemilerin yaklaşık bir yılda oluşturduğu karbondioksit emisyonuna denk geliyor.
IEA İcra Direktörü Fatih Birol, Avrupa'nın nispeten sınırlı bir yatırımla sorunun çözümüne önemli katkı sağlayabileceğini belirtti.
Birol,
"Komşunuzun evi yanıyorsa ona yardım edersiniz. Afrika bizim komşumuz." ifadelerini kullandı.
2030'a kadar yılda 4 milyar dolar gerekiyor
IEA'nın hesaplamalarına göre Afrika'daki tüm hanelerin 2030'a kadar temiz yemek pişirme teknolojilerine erişebilmesi için yılda yaklaşık 4 milyar dolar yatırım gerekiyor.
Paris'te düzenlenen 2024 Afrika'da Temiz Yemek Pişirme Zirvesi'nde 2.2 milyar doların üzerinde yeni finansman taahhüdü verilmişti. Bu kaynağın üçte birinden fazlası şimdiye kadar 28 Afrika ülkesindeki projelere aktarılırken, 120'den fazla yeni temiz yemek pişirme politikası hayata geçirildi.
IEA'ya göre Afrika'da temiz yemek pişirme imkanına kavuşan insanların sayısındaki artış hızı, son beş yılın ortalamasına kıyasla yüzde 30 yükseldi.
