- Sputnik Türkiye, 1920, 19.10.2024
SAĞLIK
Sağlık haberleri, sağlıklı beslenme, sağlıklı yaşam üzerine her şey

Kuru temizlemede kullanılan kimyasalda yeni bulgu: Karaciğer hasarı riski 3 kat yüksek

© Bu fotoğraf yapay zeka ile oluşturulmuşturKaraciğer
Karaciğer - Sputnik Türkiye, 1920, 08.09.2026
Abone ol
Kuru temizlemede yaygın kullanılan PCE adlı kimyasala maruz kalan kişilerde ciddi karaciğer hasarı riskinin 3 kat daha yüksek olduğu belirlendi. Kandaki PCE miktarı yükseldikçe riskin daha da arttığı görüldü.
Güney Kaliforniya Üniversitesi (USC) araştırmacıları, kuru temizlemede ve bazı günlük tüketici ürünlerinde kullanılan tetrakloroetilen (PCE) adlı kimyasal ile ciddi karaciğer hasarı arasında dikkat çekici bir bağlantı tespit etti. Araştırmaya göre PCE'ye maruz kalanlarda ciddi karaciğer fibrozisi görülme olasılığı üç kat daha yüksek çıktı.
PCE, yağları çözmede etkili olan renksiz, sentetik bir sıvı. Kuru temizlemenin yanı sıra el işi yapıştırıcıları, leke çıkarıcılar ve paslanmaz çelik parlatıcıları gibi bazı ürünlerde de bulunabiliyor.
Kimyasala maruz kalmanın başlıca yollarından biri ise solunum. Kuru temizlemeden çıkan kıyafetler, zaman içinde küçük miktarlarda PCE'yi çevredeki havaya bırakabiliyor. Kimyasal ayrıca toprağa karışarak yer altı sularına ulaşabiliyor ve içme suyunu kirletebiliyor.

Kandaki PCE arttıkça risk de yükseldi

Araştırmacılar, ABD'deki ulusal sağlık araştırması NHANES kapsamında 20 yaş ve üzerindeki kişilerden 2017-2020 yılları arasında alınan kan örneklerini inceledi. Nüfusun yaklaşık yüzde 7'sinin kanında ölçülebilir düzeyde PCE bulundu.
Kanında PCE tespit edilen kişilerin ciddi karaciğer fibrozisine sahip olma olasılığının, PCE tespit edilmeyenlere göre üç kat daha yüksek olduğu belirlendi.
Karaciğer fibrozisi, karaciğerin tekrar tekrar zarar görmesi sonucunda yara dokusunun birikmesi anlamına geliyor. İlerlemesi halinde karaciğerin çalışmasını bozabiliyor ve karaciğer yetmezliği, karaciğer kanseri veya ölümle sonuçlanabilecek ciddi sorunlara katkıda bulunabiliyor.
Araştırmada dikkat çeken bir başka bulgu ise PCE miktarı arttıkça riskin de yükselmesi oldu. Kandaki PCE yoğunluğundaki her 1 nanogram/mililitre artışta, ciddi karaciğer fibrozisine sahip olma olasılığının 5 kat arttığı görüldü.
Bu bağlantı yaş, cinsiyet, ırk, etnik köken ve eğitim düzeyi gibi farklılıklar hesaba katıldıktan sonra da devam etti.

Nedeni açıklanamayan karaciğer hastalıklarına yeni ipucu

Araştırmada PCE'ye maruz kalan kişilerde görülen ciddi karaciğer fibrozisinin alkol tüketimi veya karaciğerde yağ birikimiyle açıklanamadığı görüldü. Bulgular, çevresel kimyasalların bilinen risk faktörleri bulunmayan bazı karaciğer hastalıklarında rol oynayabileceğine işaret etti.
Çalışmanın başyazarı, Dr. Brian P. Lee, bulguların çevresel faktörlerin karaciğer sağlığındaki yeterince dikkate alınmayan rolünü ortaya koyduğunu belirtti.
Lee, "Hastalar, 'İçki içmiyorsam ve karaciğer hastalığıyla ilişkilendirilen sağlık sorunlarından hiçbirine sahip değilsem nasıl karaciğer hastalığım olabilir?' diye soruyor. Cevap PCE'ye maruz kalmak olabilir." dedi.
Araştırmacılar ayrıca yüksek gelirli kişilerin PCE'ye maruz kalma olasılığının daha fazla olduğunu belirledi. Lee, bunun yüksek gelirli kişilerin kuru temizleme hizmetlerini daha fazla kullanmasından kaynaklanabileceğini belirtirken, kuru temizleme tesislerinde çalışanların uzun süreli ve doğrudan maruziyet nedeniyle yüksek risk altında olabileceğine dikkat çekti.
PCE, Uluslararası Kanser Araştırmaları Ajansı (IARC) tarafından muhtemel kanserojen olarak sınıflandırılıyor. ABD Çevre Koruma Ajansı da toksik etkileri nedeniyle kuru temizlemede PCE kullanımının 10 yıllık süreçte aşamalı olarak kaldırılmasına başladı.
Fransa'nın Gironde bölgesi - Sputnik Türkiye, 1920, 07.09.2026
SAĞLIK
BM'den hava kirliliği uyarısı: 'Yılda 100 bin ek ölümle bağlantılı olabilir'
Haber akışı
0
Tartışmaya katılmak için
giriş yapın ya da kayıt olun
loader
Sohbetler
Заголовок открываемого материала