- Sputnik Türkiye, 1920
YAŞAM
Türkiye ve dünyadan ilgi çekici yaşam haberleri, toplumsal olaylar, güncel araştırmalar, fotoğraf ve video galerileri.

Gözümüzün önünde büzüşüyor: Bilim insanları Ay'daki kırılmanın nedenini açıkladı

© AP Photo / Bikas DasAy Tutulması, Kırmızı Ay
Ay Tutulması, Kırmızı Ay - Sputnik Türkiye, 1920, 28.08.2026
Abone ol
Bilim insanları, Ay'ın çekirdeğinin soğumasıyla birlikte giderek büzüldüğünü ve bu durumun şiddetli Ay depremlerine yol açtığını duyurdu. NASA'nın Artemis III göreviyle insanlı üs kurmayı hedeflediği stratejik Güney Kutbu'nda fay hatlarının kırılması ve heyelan riskleri, gelecekteki uzay misyonlarını tehlikeye atabilir.
Dünya'nın uydusu Ay, milyonlarca yıldır sessizce devam eden jeolojik bir daralmanın etkisi altında. The Planetary Science Journal dergisinde yayımlanan kapsamlı bir araştırma, Ay çekirdeğinin kademeli olarak soğuması nedeniyle uydunun çevresinin büzüldüğünü ve bu Ay küçülmesi sürecinin yüzeyde derin kırılmalara yol açtığını ortaya koydu.
Söz konusu jeolojik hareketlilik, özellikle uzay ajanslarının kolonileşme ve kalıcı üs kurma planları yaptığı stratejik bölgeleri doğrudan tehdit ediyor.

Güney kutbu fay hatlarıyla yarılıyor

Araştırma, büzülmeden en çok etkilenen alanın Ay'ın Güney Kutbu olduğunu gösteriyor. Uydunun iç kısımları soğudukça yüzey kabuğu büzüşüyor ve üzüm tanesinin kuruyup kırışmasına benzer şekilde devasa bindirme fayları oluşturuyor.
Ulusal Hava ve Uzay Müzesi bünyesindeki Dünya ve Gezegen Çalışmaları Merkezi'nden kıdemli bilim insanı Thomas R. Watters, konuya ilişkin modellemelerin çarpıcı sonuçlar verdiğini belirtti:
"Modellememiz, güney kutup bölgesinde güçlü sarsıntılar üretebilen sığ ay depremlerinin, mevcut faylardaki kayma hareketlerinden ya da yeni bindirme faylarının oluşumundan kaynaklandığını kanıtlıyor."

50 yıl önceki deprem ve Artemis görevine yönelik risk

Ay'ın güney kutup bölgesinin yaklaşık 50 yıl önce kaydedilen en şiddetli sarsıntılardan birine sahne olduğunu hatırlatan uzmanlar; bu durumun NASA tarafından hedeflenen insanlı Artemis III görevi ve kurulması planlanan kalıcı insan üsleri için ciddi bir jeolojik risk barındırdığına dikkat çekiyor.
Yüzey stabilitesinin sanılandan çok daha kırılgan olduğunu vurgulayan Watters, kurulacak üslerin yer tespitinde aktif sismik fayların mutlaka hesaba katılması gerektiğini ifade etti.

'Yüzey gevşek toz ve çakıldan oluşuyor, heyelan kaçınılmaz'

Çalışmanın ortak yazarlarından Maryland Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Nicholas Schmerr, Ay yüzeyinin sarsıntılara karşı son derece hassas olduğunu vurguladı. Yüzeyin milyarlarca yıldır asteroit ve kuyruklu yıldız çarpmalarıyla öğütülmüş gevşek bir toz ve çakıl tabakasıyla kaplı olduğunu belirten Schmerr, sığ depremlerin yüzeyde devasa heyelanlar ve göçükler tetikleme potansiyeli taşıdığı uyarısında bulundu.
Sahra'da yeni dinozor - Sputnik Türkiye, 1920, 28.08.2026
YAŞAM
Dinozorlar hakkında bildiğiniz her şeyi unutun: İlk dinozorlar sanılandan çok farklıymış
Haber akışı
0
Tartışmaya katılmak için
giriş yapın ya da kayıt olun
loader
Sohbetler
Заголовок открываемого материала