Uluslararası Ceza Mahkemesi için kritik sınav: Adalet, kendi içinde eşit işleyecek mi?
© AP Photo / Peter Dejong
Abone ol
Ürdünlü anayasa hukukçusu Prof. Dr. Laith Kamal Nasrawin, UCM Başsavcısı Karim Han’ın görevden uzaklaştırılmasının mahkemenin meşruiyetini tek başına sarsmayacağını, asıl sınavın kurum içi soruşturmanın şeffaflığı olacağını belirtti.
Ürdün Üniversitesi Hukuk Fakültesi Kamu Hukuku Bölümü öğretim üyesi ve anayasa hukuku uzmanı Prof. Dr. Laith Kamal Nasrawin, Uluslararası Ceza Mahkemesi (UCM) Başsavcısı Karim Han’ın görevden uzaklaştırılmasına ilişkin Sputnik’e değerlendirmelerde bulundu.
Nasrawin, uluslararası yargının yapısal olarak büyük güç politikaları karşısında zayıf kaldığını belirterek, şunları ifade etti.
Gerçeği kabul edelim: Uluslararası adalet, doğası gereği ‘büyük politika’ karşısında güçsüzdür. Dünyada tek bir ‘dünya hükümeti’ yok. Sistem, tek tek devletlerin egemenliğine dayanıyor. UCM, steril bir laboratuvarda değil, siyasi entrikaların merkezinde çalışıyor.
Mahkeme bu nedenle sürekli baskı altında. Bir yandan herkesi dürüst ve eşit biçimde yargılamakla yükümlü, diğer yandan ise güç ve nüfuz bakımından eşit olmayan devletlerin hakim olduğu bir dünyada hayatta kalmaya çalışıyor. Uygulama gösteriyor ki UCM kararlarının uygulanması, hukukun kalitesinden çok, büyük güçlerin siyasi iradesine bağlı.
Karim Han etrafında yaşanan krizin UCM için bir “hakikat anı” olduğunu söyleyen Nasrawin, bireysel skandallar ile kurumun kendisinin ayrıştırılması gerektiğini vurgulayarak, şöyle devam etti:
Başsavcının görevden uzaklaştırılması, mahkemeyi tek başına bitirmez. Kurum ile kişileri net biçimde ayırmak gerekiyor. UCM’nin meşruiyeti, başsavcının şahsına değil, Roma Statüsü’ne ve taraf devletlerin rızasına dayanır.
Bununla birlikte süreç son derece riskli bir emsal oluşturuyor. Başsavcı, UCM’nin yüzüdür; ona yönelen her suçlama doğrudan mahkemenin itibarını hedef alır. Ancak UCM, kendi üst düzey yöneticisi hakkında yürütülen süreci dürüst ve şeffaf biçimde soruşturabilirse, bu durum mahkemenin zayıflığını değil, kurumsal gücünü gösterir. Çünkü hukuk önünde herkes eşit olmalıdır.
Nasrawin, asıl tehlikenin skandalın kendisinden ziyade, yürütülecek iç soruşturmanın niteliğinde yattığını belirterek, sözlerini şu ifadelerle noktaladı.
Bugün UCM için en büyük tehdit, olayın kendisi değil, iç soruşturmanın ne kadar şeffaf olacağıdır. Bu sınav, mahkemenin kendi bünyesinde, tüm dünyadan talep ettiği ilkeleri uygulayıp uygulayamadığını gösterecek.
