https://anlatilaninotesi.com.tr/20260519/hayatlarindaki-her-ani-hatirliyorlar-bilim-insanlari-nedenini-bulmus-olabilir-1105852611.html
Hayatlarındaki her anı hatırlıyorlar: Bilim insanları nedenini bulmuş olabilir
Hayatlarındaki her anı hatırlıyorlar: Bilim insanları nedenini bulmuş olabilir
Sputnik Türkiye
Dünyada yaklaşık 100 kişi, yaşadıkları her günü kusursuz bir şekilde hatırlayabiliyor. Yüksek Üstün Otobiyografik Bellek’ (HSAM) sahipleri, bilim dünyasını uzun süredir şaşırtıyor. İşte detaylar...
2026-05-19T13:21+0300
2026-05-19T13:21+0300
2026-05-19T13:21+0300
yaşam
hafıza
uyku
rem
northwestern üniversitesi
https://cdn.img.anlatilaninotesi.com.tr/img/07e7/03/11/1068390011_0:0:1280:720_1920x0_80_0_0_f83faa568c81469c6e439bcf5a2e10de.jpg
Bu kişiler, yetişkinlik dönemlerindeki neredeyse her günü anında ve detaylı biçimde hatırlayabiliyor. Araştırmalar, bu yeteneğin daha iyi ‘kodlama’dan değil, unutmayı engelleme kapasitesinden kaynaklandığını gösteriyordu. Peki unutma nasıl önleniyor? Yeni bir araştırmaya göre cevap, beyindeki hafıza konsolidasyonu sürecinde yatıyor. Bu süreç özellikle uyku sırasında gerçekleşiyor.Teksas Üniversitesi ve Northwestern Üniversitesi’nden araştırmacılar, 9 HSAM’lı kişi ile 13 kontrol grubu katılımcı üzerinde iki gece polisomnografi yani uyku testi yaptı. Katılımcılara ayrıca episodik hafıza, zeka ve uyku kalitesi testleri uygulandı. İki grup arasında toplam uyku süresi, uyku evreleri ve yavaş dalga uyku gücü bakımından fark yoktu.Uyku kayıtlarında önemli farklarAncak uyku kayıtları incelendiğinde önemli farklar ortaya çıktı. HSAM grubunda REM olmayan uykuda uyku iğcikleri yoğunluğu belirgin şekilde daha fazlaydı. Bu artış özellikle ‘parietal korteks’ bölgesinde çarpıcıydı.Araştırmacılar ayrıca uyku iğcikleri ile yavaş salınımlar arasındaki eşzamanlamanın HSAM grubunda daha güçlü olduğunu tespit etti. Uyku iğcikleri, REM dışı uykuda görülen beyin aktivite patlamalarıdır ve hafızanın uzun süreli depolanmasında kritik rol oynar.Sleep dergisinde yayınlanan çalışmanın yazarları, “Bu bulgular, uyku fizyolojisinin hafıza konsolidasyonundaki rolünü ilk kez HSAM bağlamında gösteriyor. Daha üstün hafıza konsolidasyonu, daha üstün otobiyografik belleğe katkıda bulunuyor” dedi.Süper hafıza hem hediye hem yükHer günü eksiksiz hatırlamak kulağa süper güç gibi gelse de, HSAM’lı bazı kişiler için bu durum yıpratıcı olabiliyor. 2010’da 60 Minutes adlı televizyon programına konuşan Jill Price, “İlerleyemiyorum ve bu günlük hayatımı olumsuz etkiliyor” demişti.Bilim insanları, uyku iğcikleri ve hafıza ilişkisini daha iyi anlayarak hem HSAM’nin gizemini çözmeye hem de Alzheimer gibi genel hafıza sorunlarına yeni yaklaşımlar geliştirme konusunda umutlu olduklarını aktardı.
https://anlatilaninotesi.com.tr/20260519/saglik-raporlarinda-yeni-donem-duzenleme-resmi-gazetede-yayimlandi-1105845972.html
Sputnik Türkiye
feedback.tr@sputniknews.com
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
2026
Sputnik Türkiye
feedback.tr@sputniknews.com
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
SON HABERLER
tr_TR
Sputnik Türkiye
feedback.tr@sputniknews.com
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
Sputnik Türkiye
feedback.tr@sputniknews.com
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
hafıza, uyku, rem, northwestern üniversitesi
hafıza, uyku, rem, northwestern üniversitesi
Hayatlarındaki her anı hatırlıyorlar: Bilim insanları nedenini bulmuş olabilir
Dünyada yaklaşık 100 kişi, yaşadıkları her günü kusursuz bir şekilde hatırlayabiliyor. Bu yeteneğe sahip ‘Yüksek Üstün Otobiyografik Bellek’ (HSAM) sahipleri, bilim dünyasını uzun süredir şaşırtıyor. Yeni bir araştırma, bu süper hafızanın sırrının uykuda gizli olabileceğini ortaya koydu.
Bu kişiler, yetişkinlik dönemlerindeki neredeyse her günü anında ve detaylı biçimde hatırlayabiliyor. Araştırmalar, bu yeteneğin daha iyi ‘kodlama’dan değil, unutmayı engelleme kapasitesinden kaynaklandığını gösteriyordu. Peki unutma nasıl önleniyor?
Yeni bir araştırmaya göre cevap, beyindeki hafıza konsolidasyonu sürecinde yatıyor. Bu süreç özellikle uyku sırasında gerçekleşiyor.
Teksas Üniversitesi ve Northwestern Üniversitesi’nden araştırmacılar, 9 HSAM’lı kişi ile 13 kontrol grubu katılımcı üzerinde iki gece polisomnografi yani uyku testi yaptı. Katılımcılara ayrıca episodik hafıza, zeka ve uyku kalitesi testleri uygulandı. İki grup arasında toplam uyku süresi, uyku evreleri ve yavaş dalga uyku gücü bakımından fark yoktu.
Uyku kayıtlarında önemli farklar
Ancak uyku kayıtları incelendiğinde önemli farklar ortaya çıktı. HSAM grubunda REM olmayan uykuda uyku iğcikleri yoğunluğu belirgin şekilde daha fazlaydı. Bu artış özellikle ‘parietal korteks’ bölgesinde çarpıcıydı.
Parietal korteks, canlı ve detaylı hatırlamayla ilişkili bir beyin alanı.
Araştırmacılar ayrıca uyku iğcikleri ile yavaş salınımlar arasındaki eşzamanlamanın HSAM grubunda daha güçlü olduğunu tespit etti. Uyku iğcikleri, REM dışı uykuda görülen beyin aktivite patlamalarıdır ve hafızanın uzun süreli depolanmasında kritik rol oynar.
Sleep dergisinde yayınlanan çalışmanın yazarları, “Bu bulgular, uyku fizyolojisinin hafıza konsolidasyonundaki rolünü ilk kez HSAM bağlamında gösteriyor. Daha üstün hafıza konsolidasyonu, daha üstün otobiyografik belleğe katkıda bulunuyor” dedi.
Süper hafıza hem hediye hem yük
Her günü eksiksiz hatırlamak kulağa süper güç gibi gelse de, HSAM’lı bazı kişiler için bu durum yıpratıcı olabiliyor. 2010’da 60 Minutes adlı televizyon programına konuşan Jill Price, “İlerleyemiyorum ve bu günlük hayatımı olumsuz etkiliyor” demişti.
Bilim insanları, uyku iğcikleri ve hafıza ilişkisini daha iyi anlayarak hem HSAM’nin gizemini çözmeye hem de Alzheimer gibi genel hafıza sorunlarına yeni yaklaşımlar geliştirme konusunda umutlu olduklarını aktardı.
