EMD Başkanı Kaya: ‘Türkiye imalatçı ülke olmaktan çıkıyor’

Radyo Sputnik’te yayınlanan 'İsmet Özçelik’le Ankara Farkı' programına Ekonomi Muhabirleri Derneği Başkanı Mehmet Kaya konuk oldu.

Programda ekonomi gündemini değerlendiren Kaya, şu mesajları verdi:

‘Sanayide çözülme riski büyüyor’

Kaya, Türkiye’nin üretim gücünü kaybetme riskiyle karşı karşıya olduğunu, güven eksikliği ve teknolojik dönüşümde geri kalmanın imalat sanayini zayıflattığını vurguladı:

“Türkiye imalat yapar, tecrübeli işçileri var; onlar üretir. Patronlar kısmına söyleyeceğimiz çok şey ama bu bağlamda yetenekli patronları da var, onlar da ürettirirler. Ama biz imalatçıyız. Türkiye’ye gelen herkes ne istiyorsa bulabilir. Bu süreç bu kimliğimizi yok etmeye başladı. Ne kadar dayanabiliriz? Belirli bir noktada istihdam düşmeye başlar. Hizmet sektörü, verebileceğiniz bütçe açığı da bir yere kadar. Ama güven olmayınca, yatırım gelmeyince, hele hele sayısal dönüşümü teknolojik dönüşüm ile birlikte beceremiyorsak iki gün sonra sadece klasik mallarda değil hemen hemen her malda sorun yaşarız. 90’ların ortasında tekstilden çıkan Avrupa şimdi geri dönüyor. Çünkü sayısal dönüşümü belli bir oranda yapmaya başladılar. Her ülke kendi sınırlarının içerisinde bir sanayi kası istiyor.”

‘Petrol fiyatları yükseldikçe Türkiye ekonomisi zorlanmaya devam edecek’

Kaya, yükselen petrol fiyatlarının enflasyon ve üretim maliyetleri üzerinden ekonomiyi zorladığını, mevcut politikaların bu baskıyı dengelemekte yetersiz kaldığını ifade etti:

“Mevcut program daha öncede uygulanmış standart bir ortodoks program. Türkiye’nin farkı petrol fiyatları. Petrol fiyatları düşük olduğu sürece Merkez Bankası’nın elinde güçlü bir sopa var; o sopa ile kuru kontrol ediyordu ve maliye politikası ile de talep tarafı kontrol ediliyordu. Bu 2000’lerin başında çalıştı. Ama görece daha küçük bir ekonomiydik ve görece daha düzgün işleyen bir ekonomiydik. Şimdi bu zorlanıyor ve eldeki en güçlü destek olan petrol fiyatlarında da bir yükseliş var. Yapısal bozukluklar, toplumdaki hoşnutsuzluk, insanlardaki güvensizlik gibi çok daha büyük yapısal sorunlar saklı kalmak kaydıyla teknik düzeydeki zorlanmamız bundan geliyor. Bu devam edecek gibi görünüyor, en azından çıktığı kadar hızlı geri gelmeyecek gibi görünüyor. Petrol fiyatları yükselince bütün emtiaları, sanayi mamulleri peşine takıyor.”

‘Kur politikası sanayiyi zorluyor’

Hükümetin kuru baskılamaya devam ettiğini, bunun da TL’nin değerlenmesiyle birlikte sanayicinin rekabet gücünü zayıflattığını ve üretimde daralmaya yol açtığını belirten Kaya, “Bir pansuman ve olağanüstü bir kaynağı yurt dışına aktarmış oluyorsunuz. Şu anda Türkiye’nin ekonomisini kontrol edebilmesi için üç ayaklı Ortodoks politikayı uygulayabilmek için kuru baskılamanız ve kurun artmaması lazım. ‘Mevut politikaya devam edeceğiz’ lafının altında ‘kuru baskılamaya devam edeceğiz’ anlayışı var. TL’nin değeri arttıkça sanayi artık fiyat tutturamaz hale geldi. Fabrika kapanmalarının ya da kapasite düşürmelerinin sebeplerinden biri de bu” dedi.

‘Yastık altı altın ekonomiye kazandırılmalı’

Vatandaşın fiziki altını sisteme dahil etmemesinin temelinde güvensizlik olduğunu, bu durumun ekonomiye kaynak girişini sınırladığını ifade eden Kaya, “İnsanlar elindeki fiziki altını sisteme teslim etmediği sürece, yani Merkez Bankası’nın kasasında o altını görmediğimiz sürece başa bela. Şu anda insanlar da sisteme girmektense altını alıp dışarıda kalmayı tercih ediyorlar. Bu da bir güven sorunu” diye konuştu.