Körfez’den jet yakıtı taşınmasında kilit öneme sahip Hürmüz Boğazı, 6 haftadan uzun süredir fiilen kapalı. Bu durum fiyatların hızla yükselmesine ve arz sıkıntısı endişelerine yol açtı.
Uluslararası Enerji Ajansı Başkanı (IEA) Fatih Birol yaptığı açıklamada, tedarik kesintisinin sürmesi halinde yakında uçuş iptallerinin başlayabileceğini söyledi.
IEA’nın aylık petrol piyasası raporunda, Körfez bölgesinden yapılan ihracatın küresel jet yakıtı arzının en büyük kaynaklarından biri olduğu vurgulandı.
İngiltere hükümeti ise “İngiltere havayolları şu anda tedarikte bir aksama görmediklerini net şekilde ifade ediyor” denildi.
IEA’ya göre Avrupa geçmişte jet yakıtı ithalatının yaklaşık yüzde 75’ini Orta Doğu’dan sağlıyordu.
Şu anda Avrupa ülkeleri, Körfez kaynaklı arzın yerine başka bölgelerden tedarik bulmaya çalışıyor. Analistler, bu açığın ABD ve Nijerya’dan yapılan ithalatla kapatılmaya çalışıldığını belirtiyor.
IEA, son haftalarda ABD’den jet yakıtı ihracatının hızla arttığını ifade etti. Ancak bu sevkiyatların tamamı Avrupa’ya yönlendirilse bile kaybın yalnızca biraz üzerindeki yarısını karşılayabileceği uyarısında bulundu.
Farklı senaryoları analiz eden kurum, Orta Doğu ithalatının yüzde 50’sinden fazlası telafi edilemezse “bazı havalimanlarında fiziksel yakıt sıkıntıları ortaya çıkabileceğini, bunun da uçuş iptallerine ve talep düşüşüne yol açabileceğini” belirtti.
Hafta başında European Commission, Avrupa Birliği’nde şu anda yakıt kıtlığına dair bir kanıt olmadığını ancak yakın gelecekte tedarik sorunlarının yaşanabileceğini kabul etti.
Geçen hafta Avrupa’daki havalimanlarını temsil eden Airports Council International, Hürmüz Boğazı 3 hafta içinde açılmazsa kıtada jet yakıtı sıkıntısı yaşanabileceği uyarısında bulundu.
Airlines for Europe ise yakıt sıkıntısı veya hava sahası kapanmaları nedeniyle yaşanan iptallerin “olağanüstü durum” sayılması için AB’den yolcu tazminat kurallarını netleştirmesini istedi. Bu durumda havayolları büyük tazminatlar ödemek zorunda kalmayacak.