Sosyal güvenlik sistemi içerisinde yıllardır tartışılan 'birden fazla maaş alma' konusu hakkında birçok insanın kafasında soru işaretleri var. Peki kimler birden fazla maaş alabilir? Bu hakka sahip olmak için hangi şartlar aranıyor?
Kimler birden fazla maaş alabilir?
SGK Başuzmanı İsa Karakaş, Türkiye Gazetesi'ndeki köşe yazısında bu konuyu detaylarıyla ele aldı.
❗ SGK sistemi, eşini kaybeden kişilere belirli şartlar altında bir hak tanıyor. Kendi çalışması nedeniyle emekli olan bir kişi, hayatını kaybeden resmi nikâhlı eşinden dolayı ölüm aylığı da alabiliyor. Bu durumda kişinin kendi emekli maaşı kesilmiyor ve eşinden bağlanan aylık ek gelir olarak ödenebiliyor.
Karakaş konuyu şu sözlerle anlattı:
Kendi Maaşınız + Eşin Maaşı: Kendi emekli aylığınız kesilmez, eşinizden gelen hak da üzerine eklenir. Örnek: 32.500 TL emekli aylığı alan bir vatandaşımız, eşinden de 17.500 TL hak kazanırsa cebine giren toplam tutar 50.000 TL olur.
❗Eğer hem eşten hem de anne-babadan aylık hakkı doğarsa, sistem genel olarak "tercih" hakkı sunar. En yüksek olanı seçebilirsiniz.
❗Birden fazla resmî nikâhla evlenmiş olan dullara ise evliliğin eşin ölümü nedeniyle sona ermesi durumunda sonraki eşinden de aylığa hak kazananlara tercih ettiği yüksek aylık bağlanmaktadır.
❗Sürekli iş göremezlik geliriyle birlikte ölen eşinden dolayı da gelire hak kazanan eşe her iki geliri bağlanır.
❗Hem eşinden hem de ana ve/veya babasından ölüm gelirine hak kazananlara, tercihine göre eşinden ya da ana ve/veya babasından bağlanacak geliri, evliliğin ölüm nedeniyle sona ermesi durumunda sonraki eşinden de gelire hak kazananlara tercih ettiği geliri, bağlanmaktadır.
Yetim çocuklarda sistem nasıl işliyor?
Anne ve babasını kaybeden çocuklar için SGK mevzuatı farklı bir hesaplama yöntemi uyguluyor. İki ayrı dosyadan hak kazanılması halinde maaşlar belirli bir formüle göre bağlanıyor.
Karakaş bu sistemi şu sözlerle açıkladı:
Tam + Yarım Formülü: Babadan 20.000 TL, anneden 10.000 TL hak kazanan bir çocuğa; babanın maaşının tamamı, annenin maaşının ise yarısı (5000 TL) verilir.
İş kazası-meslek hastalığı gibi nedenlerle ölen ana ve babadan ayrı ayrı gelire hak kazanan çocuklara da yüksek olan gelirin tamamı, az olanın yarısı bağlanır
Bu hesaplamaya göre örnekteki çocuk toplamda 25.000 TL ödeme alabiliyor.
Çocuğunu kaybeden ebeveynlerde sistem nasıl işliyor?
SGK sistemi, birden fazla çocuğunu kaybeden anne ve babalar için de farklı bir ödeme yöntemi uyguluyor. Bu durumda kurum, en yüksek ödeme sağlayan iki dosya üzerinden hesaplama yapıyor.
Karakaş konuyu şöyle aktardı:
"SGK mevzuatında öngörülen şartlarla, birden fazla çocuğundan aylığa hak kazanan ana ve babaya en fazla ödemeye imkân veren ilk iki dosyadan yüksek olan aylığın tamamı, düşük olan aylığın yarısı ödenmektedir.İş kazası-meslek hastalığı gibi nedenlerle birden fazla çocuğundan gelire hak kazanan ana ve babaya, en fazla ödemeye imkân veren ilk iki dosyadan yüksek olan gelirin tamamı, düşük olan gelirin yarısı bağlanır."