Bölgesel gerilimlerin arttığı bir dönemde Afganistan ile Pakistan arasındaki askeri güç karşılaştırması, güvenlik çevrelerinde yeniden tartışılmaya başlandı. Son açıklanan veriler; nüfus, aktif asker sayısı, yedek personel, milis gücü ve savunma bütçesi bakımından iki ülke arasında belirgin bir fark olduğunu ortaya koyuyor.
Nüfus farkı stratejik derinliği etkiliyor
Verilere göre:
Afganistan nüfusu: 40 milyon
Pakistan nüfusu: 252 milyon
Yaklaşık altı katlık nüfus farkı, Pakistan’a hem insan kaynağı hem de askeri mobilizasyon açısından önemli bir avantaj sağlıyor. Uzmanlara göre bu tablo, uzun süreli bir çatışma senaryosunda Pakistan’ın lojistik ve personel sürdürülebilirliği açısından elini güçlendiriyor.
Aktif asker sayısında büyük uçurum
Afganistan aktif askeri personel: 75 bin
Pakistan aktif askeri personel: 660 bin
Pakistan ordusu, aktif asker sayısı bakımından Afganistan’ın yaklaşık dokuz katı büyüklüğe sahip. Bu durum, konvansiyonel savaş senaryolarında Pakistan lehine ciddi bir üstünlük anlamına geliyor.
Yedek asker gücü: Afganistan’da yok, Pakistan’da yarım milyon
Afganistan yedek askeri personel: 0
Pakistan yedek askeri personel: 550 bin
Yedek asker kapasitesi, kriz anlarında ordunun hızla genişletilmesini mümkün kılıyor. Bu alanda Afganistan’ın resmi bir yedek gücünün bulunmaması, askeri esneklik açısından önemli bir dezavantaj olarak değerlendiriliyor.
Milis gücü dengesi
Afganistan milis gücü: 90 bin
Pakistan milis gücü: 500 bin
Afganistan’da silahlı milis yapılarının varlığı dikkat çekse de, Pakistan’ın milis kapasitesi de sayısal olarak oldukça yüksek. Ancak uzmanlar, milis güçlerin disiplin ve komuta-kontrol yapısı açısından düzenli ordu ile aynı seviyede değerlendirilemeyeceğini vurguluyor.
Savunma bütçesi
Afganistan savunma bütçesi: 1,93 milyar dolar
Pakistan savunma bütçesi: 88,1 milyar dolar
Savunma harcamalarında ortaya çıkan dev fark, askeri teknolojiden hava gücüne, zırhlı birliklerden füze sistemlerine kadar geniş bir alanda Pakistan’ın üstünlüğünü pekiştiriyor. Modernizasyon, eğitim ve silah tedariki gibi başlıklarda Pakistan’ın daha kurumsal ve kapsamlı bir askeri altyapıya sahip olduğu görülüyor.
Hava kuvvetleri dengesi ne durumda? En büyük fark burada
Kara kuvvetlerinde açık üstünlük Pakistan’da görünürken, asıl fark hava kuvvetleri kapasitesi, savaş uçağı envanteri ve savunma bütçesinde ortaya çıkıyor. Son veriler ışığında iki ülkenin askeri ve hava gücü dengesi analiz edildi.
2021 sonrası süreçte Afganistan’ın düzenli hava gücü büyük ölçüde dağıldı. Envanterde kalan unsurların önemli bölümü:
Hafif saldırı uçakları
Nakliye uçakları
Eğitim uçakları
Helikopterler
Ancak operasyonel, modern ve organize bir Afganistan hava kuvvetleri kapasitesinden söz etmek zor. Jet savaş uçağı filosu fiilen bulunmuyor.
Pakistan Hava Kuvvetleri (PAF) kapasitesi
Buna karşılık Pakistan Hava Kuvvetleri (PAF) bölgenin en organize hava güçlerinden biri olarak kabul ediliyor. Envanterinde:
F-16 savaş uçakları
JF-17 Thunder çok rollü savaş uçakları
Erken ihbar ve kontrol (AWACS) sistemleri
Gelişmiş hava savunma sistemleri
İnsansız hava araçları (İHA/SİHA)
bulunuyor.
Toplam savaş uçağı sayısı yüzlerle ifade ediliyor ve Pakistan, hava üstünlüğü kurma kapasitesine sahip bir yapı sergiliyor.
Stratejik tablo ne söylüyor?
Genel çerçevede değerlendirildiğinde:
Nüfus üstünlüğü
Aktif ve yedek asker kapasitesi
Milis gücü
Savunma bütçesi
başlıklarının tamamında Pakistan askeri güç açısından Afganistan’ın önünde bulunuyor.
Buna karşın Afganistan’ın coğrafi yapısı, dağlık arazi avantajı ve düzensiz savaş tecrübesi gibi unsurlar, klasik askeri denklemin ötesinde faktörler olarak öne çıkıyor.