Gazlı içecekler, paketli atıştırmalıklar ve işlenmiş et ürünleri gibi ultra işlenmiş gıdalar, kalp ve damar hastalıklarıyla güçlü biçimde ilişkilendirildi. ABD’de yapılan geniş çaplı bir araştırmada, bu tür gıdaları en yüksek oranda tüketen yetişkinlerde kalp krizi ve felç riskinin belirgin şekilde arttığı bildirildi.
Çalışmada, ultra işlenmiş gıdaların yüksek tüketiminin kalp-damar hastalığı riskini yüzde 47 oranında artırdığı ifade edildi.
Ultra işlenmiş gıdalar neden riskli?
Ultra işlenmiş gıdalar; üretim sürecinde doğal yapısı büyük ölçüde değiştirilen, yüksek miktarda şeker, tuz, doymuş yağ ve çeşitli katkı maddeleri içeren ürünler olarak tanımlanıyor. Bu ürünlerde doğal besin öğelerinin büyük kısmının kaybolduğu, yerine vücudun tarihsel olarak alışık olmadığı maddelerin eklendiği belirtiliyor.
Araştırmacılar, bu tür gıdaların öncelikle obezite, yüksek tansiyon, kolesterol bozukluğu ve insülin direnci gibi sorunlarla bağlantılı bulunduğunu hatırlattı. Ayrıca vücutta iltihap göstergesi olarak bilinen bazı biyolojik işaretlerin de yüksek tüketimle birlikte arttığı aktarıldı.
4 bin 700’den fazla yetişkin incelendi
Çalışmada, ABD Ulusal Sağlık ve Beslenme İnceleme Araştırması (NHANES) verileri kullanıldı. 2021–2023 yılları arasında toplanan veriler kapsamında 4 bin 787 yetişkinin beslenme alışkanlıkları analiz edildi.
Katılımcıların iki günlük ayrıntılı beslenme kayıtları incelendi ve toplam kalori alımının ne kadarının ultra işlenmiş gıdalardan geldiği hesaplandı. Ardından katılımcılar en düşükten en yükseğe doğru dört gruba ayrıldı.
Yaş, cinsiyet, sigara kullanımı ve gelir gibi faktörler hesaba katıldığında bile, en yüksek ultra işlenmiş gıda tüketen grupta kalp krizi ya da felç geçirme riskinin yüzde 47 daha fazla olduğu bildirildi.
Uzmanlar uyarıyor
Araştırmacılar, bu sonuçların kesin neden-sonuç ilişkisi göstermediğini ancak güçlü bir bağlantıya işaret ettiğini vurguladı. Daha kapsamlı ve uzun süreli klinik çalışmaların gerekli olduğu ifade edildi.
Uzmanlar, bireylerin ultra işlenmiş gıdaları azaltmasının, sigarayı bırakma ve düzenli egzersiz gibi diğer sağlıklı yaşam alışkanlıklarıyla birlikte kalp sağlığı açısından önemli olabileceğini aktardı.
Araştırma sonuçları The American Journal of Medicine dergisinde yayımlandı.