İran’da 28 Aralık 2025’te hayat pahalılığı ve derinleşen ekonomik kriz nedeniyle Tahran’daki Kapalı Çarşı esnafının öncülüğünde başlayan protestolar, kısa sürede birçok kente yayıldı. Başlangıçta geçim sıkıntısına odaklanan gösteriler zamanla rejim karşıtı söylemler ve siyasi taleplerle farklı bir boyut kazanırken, güvenlik güçlerinin müdahalesi sert oldu; olaylarda can kayıpları yaşandı ve çok sayıda kişi gözaltına alındı.
Gazeteci Yakup Aslan, İran’da son dönemde yaşanan protestoların geçmiş örneklerden farklı bir boyuta evrildiğine dikkat çekerek, sahadaki şiddetin ve kullanılan yöntemlerin dış müdahale ihtimalini güçlendirdiğini söyledi. Aslan, İsrail ve ABD’den gelen açıklamaların yabancı istihbarat örgütlerinin aktif rolüne işaret ettiğini belirterek, Batı medyasının ise olası bir askeri müdahale için kamuoyu oluşturma çabasında olduğunu vurguladı.
'Yabancı istihbarat örgütlerinin aktif olarak sahada olduğunu İsrail ve ABD'nin açıklamalarından anlıyoruz’ Gazeteci Yakup Aslan, İran’daki protestoları anlamak için yakın tarihte yaşanan eylemlerin anatomisinin değerlendirilmesi gerektiğini söyledi:
"İran'da yakın tarihte yaşanan eylemlerin anatomisini değerlendirmekte fayda görüyorum. 2009' dan bugüne İran'da kitlesel eylemler oldu bu eylemler 2009'da seçim sonuçlarına itiraz ve nihayetinde en büyük gösterilerdi. Devamındaki kitlesel eylemler Mehsa Emini dışında hep iktisadi temelliydi. Bezin zammı, yumurta zammı eylemleri de ülke genelinde hissedilmiş ancak ekonomik sıkıntılara karşı haklı bir isyandı. Ekonomik durumun bu denli perişan olmasının da nedeni şüphesiz ülkeye uygulanan ağır ekonomik yaptırımlar idi. Son 15 gündür yaşanan eylemler saydığım eylemler kadar kitlesel değil öncelikle bunu tespit etmek zorundayız. Ancak İslam devrimi sonrası gerçekleşen en fazla şiddet içeren bir eylem tarzı var. Sinematik görüntü için "ateş" bu eylemlerde kullanılan en etkin gösteriyi yansıtma aracı olarak kullanıldı. Kamu kurumları, hastaneler, camiiler, sivillerin araçları kundaklandı. Polisler prumüzler aracılığı ile ateşe verildi. Polis kontrol noktalarında polisler diri diri yakıldı, uzun namlulu silahlar kullanan gruplar göstericiler arasında belirdi. Bir el adeta polisin sert ve silahı müdahale etmeye mecbur etmeye çalıştı kimi lokal yerlerde de başarılı olduğu haberleri geliyor. Hem rehberlik hem cumhurbaşkanlığı hem de yargı makamı haklı protestolar olduğunu ve şiddet uygulayanlara ayrı yaptırımlar geleceğini de ifade etti."
"Yabancı istihbarat örgütlerinin aktif olarak sahada olduğunu İsrail ve ABD'den gelen açıklamalar ve yaşananlardan anlıyoruz. Net ifade edelim bugünler için özel hazırlanmış hücreler harekete geçti. Her ne kadar hep aynı hikayeyi Batı dillendirse de Rejimi değiştirecek gücü ver gerçekliği kesinlikle yok. Zira ülke içinde rejime muhalef geniş kitle de yok ona liderlik yapabilecek siyasi iradede. Dolayısıyla batı İran rejimini yıkmak değil kendi içinden çökertmek için bu tutum içerisinde olabildiğince yıpratmaya ve rejimi teslim olmaya zorlamayı hedefliyor."
‘İsrail'in bir askeri müdahale için ABD'yi ikna çabaları bilinen bir gerçek'
Aslan, İsrail’in İran’a karşı herhangi bir müdahale için ABD’yi ikna çabalarının olduğunu belirtti:
“İsrail'in bir askeri müdahale için ABD'yi ikna çabaları bilinen bir gerçektir. Aralık ayında Netanyahu Trump görüşmesinin de ana gündemi buydu. 12 günlük savaşın bahanesi İran'ın nükleer silah yapma potansiyeli idi dunyaya bu şekilde lanse edilerek "haklı müdahale" algısı yaratıldı. Batı kamuoyunda saldırılar ciddi bir tepki görmedi ve Batı ikna olmuştu. Şimdi neden müdahale edeceğiz diyorlar? "Protestocular ölürse" ki yıllardır İranlıların ülkelerine uyguladıkları ekonomik baskı ile İranlıların nefesini kesen parasını pul eden ABD ve kolektif Batı şimdi "İranlılar ölürse müdahale edeceğiz" diyor. Durumun vehamet boyutunda olduğununu da ortaya koyuyor.”
'Batı medyası dünyayı ABD ve İsrail'in olası saldırısına ikna etmeye çalışıyor’
Gazeteci Yakup Aslan, özellikle batı medyasının dünyayı ABD ve İsrail’in olası saldırısına ikna etmeye çalıştığının altını çizerek protestoları şöyle değerlendiriyor:
"Haklı nedenlerle protesto eylemleri için sokaklara dökülen insanların arasına sızan grupların, uzun namlulu silahlar kullanmak dahil çeşitli şiddet eylemleri ile güvenlik güçlerini alenen hedef aldığını görüyoruz ancak bu görüntülere konvansiyonel Batı medyasında denk gelmiyoruz. Konvansiyonel Batı medyası polis şiddetine uğrayan "barışçıl" göstericilerin görüntüleri ile dünyayı ABD ve İsrail'in olası saldırısına ikna etmeye çalışıyor."
‘Şüphesiz İran yönetimi en zor sınavlardan birini veriyor’
Aslan, son olarak İran yönetiminin en zor sınavlardan birini verdiğini söyledi:
“Şüphesiz İran yönetimi en zor sınavlardan birini veriyor. İstihbarat örgütleri hem sahada hemde 5'inci kol faaliyeti ile sahada. Bu 5'inci kol faaliyetini ülkemizde de aktif bir şekilde devreye sokulduğuna şahitlik ediyoruz. İsrail'in iki yılı aşkın bir süredir Gazze'de uyguladığı ve hâlâ devam eden soykırıma ses çıkarmayan sözde aydın ya da sanatçı olarak bilinen, pop yıldızı, televizyonlarda ekran yüzü olan isimlerin, sosyal medya fenomenlerinin, türkücülerin bir anda CIA ve Mossad'ın kullanışlı aparatına dönüştüğüne şahit oluyoruz. ABD, İran'a "insan haklarına sahip çıkmak" için müdahale edebilir mi evet bu olasılık masada ancak bu İran için bir varoluş savaşına dönüşür ise İsrail ve bölgedeki ABD müttefikleri açısından da varoluş savaşı anlamına gelir ve savaş İran ABD İsrail odağının dışına taşar.”