Nefes darlığı deyip geçmeyin: Tanısı geç konuluyor, başka hastalıklarla karışıyor

Tüm dünyada Eylül ayı, nadir görülen ve başka hastalıklarla karıştırıldığı için tanısı geç konulan 'İdiyopatik Pulmoner Fibrozis' (İPF) Farkındalık Ayı olarak biliniyor. İnatçı kuru öksürük, merdiven çıkarken zorlanma, halsizlik gibi şikayetlerle kendini gösteren ve dünya genelinde 3 milyon kişinin boğuştuğu İPF nedir? İPF'nin belirtileri nelerdir? İPF kimleri tehdit ediyor? Ölümcül sonuçları olabilir mi? İPF bulaşıcı mıdır?

Türk Toraks Derneği Klinik Sorunlar Çalışma Grubu Üyesi Dr. Nazlı Çetin tam olarak tedavisi olmayan ancak son yıllarda geliştirilen ilaçlar ile başarılı tedaviler yapılabilen İPF hakkında bilgiler paylaştı.

İPF'nin, akciğer dokusunun sertleşmesine yol açan, nedeni tam olarak bilinmeyen, ilerleyici ve yasam süresini kısaltan ciddi bir akciğer hastalığı olduğunu belirten Dr. Çetin, "Sağlıklı akciğer esnek ve yumuşakken, bu hastalıkta dokular sertleşir ve böylece oksijenin kana geçişi giderek zorlaşır. Hastalar en sık inatçı kuru öksürük, merdiven çıkarken veya yürürken artan nefes darlığı, halsizlik ve kilo kaybı şikâyetleri ile başvururlar. 50 yaş üzerinde, tütün ürünleri kullananlarda ve erkeklerde daha sık görülmektedir. Hastalık nadir görülse de etkileri oldukça ciddidir. Dünya genelinde yaklaşık 3 milyon kişi idiyopatik pulmoner fibrozis ile yaşamaktadır. Türkiye’de kesin rakam bilinmese de her 100 bin kişiden 14–43’ünde bu hastalık görülebilmektedir." diye konuştu.

Hastalığın tanısının ortalama 2 yıl kadar geç koyulduğunu belirten Dr. Nazlı Çetin sözlerini şöyle sürdürdü:

"İdiyopatik pulmoner fibrozis, genellikle astım, KOAH, kalp hastalıkları gibi başka hastalıklarla karıştırılır. Doğru tanı çoğu zaman 1–2 yıl gecikir. Bu süre zarfında akciğerlerdeki hasar ilerler. Oysa ki, erken tanı, hastalığın ilerlemesini yavaşlatmak için kritik öneme sahiptir.İPF tamamen iyileştirilemese de son 10 yılda geliştirilen antifibrotik ilaçlar, hastalığın ilerlemesini yavaşlatabilmekte. Ayrıca hastaların tütün ürünü kullanıyorlarsa bırakmaları, pulmoner rehabilitasyon programlarına katılmaları, ilaçlarını düzenli kullanmaları, zatürre ve grip aşılarını yaptırmaları gerekli. Bu tedaviler sayesinde akciğer kapasitesindeki kayıp yavaşlatılabilmekte, alevlenme riski azaltılabilmekte ve yaşam süresi uzatılabilmekte. İleri olgularda akciğer nakli tek tedavi seçenek."

İPF’nin kesin nedeni bilinmemektedir. Hastalığın ortaya çıkmasını kolaylaştıran bazı risk faktörleri ise şöyle:

Hayır, İPF bulaşıcı bir hastalık değildir. Nedeni henüz net bilinmeyen bir hastalıktır.

Günümüzde henüz İPF için hastalığı ortadan kaldıracak bir tedavi yoktur. Mevcut tedavilerle hastalığın seyri yavaşlatılabilir ve hastaların yaşam kalitesi artırılabilir.

Hastalığın seyri kişiden kişiye değişir. Erken tanı ve düzenli takip yaşam süresini uzatır.