- Sputnik Türkiye, 1920
ANKARA'DAN HABER VER
Deneyimli gazeteci Zülfikar Doğan, ‘Ankara’dan Haber Ver’ programında ekonomiye yön veren kararları, etkilerini ve bilinmeyen yönlerini Radyo Sputnik dinleyicileri için her pazartesi ve çarşamba masaya yatırıyor.

Gazeteci Zülfikar Doğan: ‘Gelir vergisinin neredeyse tamamını ücretliler ödedi’

Ankara'dan Haber Var
Ankara'dan Haber Var - Sputnik Türkiye, 1920, 19.11.2026
Abone ol
Gazeteci Zülfikar Doğan, ekim ayında tahsil edilen 398 milyar liralık gelir vergisinin 393 milyar lirasını ücretlilerin ödediğini belirtti. Doğan, kurumlar vergisi ve dolaylı vergilerde gerileme yaşanırken vergi yükünün neredeyse tamamının maaşlı çalışanların sırtına bindiğine dikkat çekti.
Gazeteci Zülfikar Doğan, Radyo Sputnik’te hazırlayıp sunduğu Ankara’dan Haber Var programında konut piyasası, Kiracı-Sen’in talepleri, sağlık turizmindeki gelir hedefi ve bütçe verileri ele alındı.

‘Faiz giderleri yüzde 91 arttı, bütçe açığı 2,2 trilyon liraya yaklaştı’

Yılın ilk 10 ayında faiz giderlerinin 2,6 trilyon liraya, bütçe açığının ise 2,2 trilyon liraya yaklaştığını dile getiren Doğan, KDV ve ÖTV tahsilatındaki yavaşlamanın hanelerin harcamalarını kıstığını ve ekonomik durgunluğun yaygınlaştığını gösterdiğini söyledi:

“Ekim ayında bütçe harcamaları geçen yılın aynı ayına göre yüzde 29 artarken vergi gelirlerindeki artış yüzde 16’da kaldı. Buna karşılık faiz giderleri yüzde 91 artarak 301 milyar liraya ulaştı. Ekimde bütçe açığı 481 milyar lira oldu. Faiz dışı açık da aynı ayda yüzde 173 arttı. Yılın ilk on ayındaki bütçe açığı ise geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 61 artarak 2,2 trilyon liraya yaklaştı. Bu tablo, yıl sonu açık hedefinin tutturulmasını zorlaştırıyor.

Peki, vergi gelirlerindeki artış neden yavaşlıyor? Özellikle KDV ve ÖTV tahsilatına bakmak gerekiyor. İnsanlar alışverişi kıstığında KDV tahsilatı da yavaşlıyor. Akaryakıta gelen zamlar nedeniyle daha az benzin ya da motorin alındığında, akaryakıttan tahsil edilen ÖTV de bundan etkileniyor. Bana göre bu tablo, hanelerin harcamalarını kıstığını ve ekonomideki durgunluğun yaygınlaştığını gösteriyor.

Asıl artış gelir vergisinde. Kurumlar vergisi eksiye düşmüş. Yani büyük bankaların, holdinglerin ödediği vergilerde eksiye düşüş söz konusu. Dolaylı vergilerde yavaşlama söz konusu. Ama gelir vergisinde Ekim ayında 398 milyar liralık gelir vergisi tahsilatı olmuş. Bu 398 milyar liranın 393 milyar lirasını ücretliler, çalışanlar, bordrolular ödemiş. Yani neredeyse gelir vergisinin yüzde 95-97'si daha maaşı cebine girmeden maaşından, ücretinden gelir vergisi kesilen çalışanlar, ücretliler tarafından ödenmiş. Bu da biraz vahim bir tablo diyebiliriz. Neredeyse bütçenin yükünü, vergilerin yükünü ücretliler, çalışanlar taşıyor.

Peki, yılın ilk on ayında faize ne kadar ödendi? 2 trilyon 600 milyar lira. Yani bütçeden harcanan her 100 liranın yaklaşık 16 lirası faize gitti. Kamu-özel iş birliği kapsamında yapılan şehir hastaneleri, otoyollar ve köprüler için verilen uzun vadeli garantiler nedeniyle bütçeden yapılan ödemeleri de göz ardı etmemek gerekiyor.

Bir başka dikkat çekici rakam da tahakkuk ettiği hâlde tahsil edilemeyen vergi ve cezalar. Bu alacakların toplamı 5,5 trilyon lira. Bu tutar, ilk on aylık bütçe açığının iki katından fazla. Elbette bu rakamın tamamının aynı dönemde tahsil edilebileceğini varsayamayız. Ama şu soru ortada: Vergi ve cezaların ne kadarı ödeme gücü olmadığı için, ne kadarı başka nedenlerle tahsil edilemiyor? Bütçenin gelir tarafını değerlendirirken buna da bakmak gerekiyor.”

‘Kiracılardan 800 bin boş konut için harekete geçme çağrısı’

İstanbul’da binlerce kiracının haklarını savunmak amacıyla Kiracı-Sen çatısı altında örgütlendiğini aktaran Doğan, sendikanın kentteki 800 bin boş konutun kiraya açılmasını, boş tutulan ve üçten fazla konutu bulunan mülk sahiplerinden daha yüksek vergi alınmasını talep ettiğini bildirdi:

“TÜİK’in açıkladığı konut satış istatistiklerine göre Ekim ayında son 1 yıl içerisinde yüzde 23,3 oranında konut satışları azaldı. Sıfır konutlarda yüzde 13 düşüş söz konusu. İpotekli yani banka kredisi ile yapılan satışlarda yüzde 6’ya varan bir gerileme söz konusu. Asıl büyük düşüş ikinci el olarak adlandırılan kullanılmış konut satışlarında. Geçen yıla kıyasla yüzde 28 buçuk dolayında bir gerileme söz konusu. Bunlar ciddi oranlar. Çünkü inşaat ve konut sektörü tıpkı otomobil gibi Türkiye ekonomisinin lokomotif sektörlerinden bir tanesi. Konut sektöründeki bu kriz doğal olarak konut fiyatlarına, kiralara da negatif bir şekilde yansıyor. Konut üretimi azaldıkça satılan konut geriliyor. Kiraya verilecek konut sayısı azalıyor ve arz azaldığı için de konut fiyatları, kira fiyatları hızla yükseliyor.

Buna karşı da İstanbul’da binlerce kiracı bir araya gelerek ‘Kiracı-Sen’ Sendikasını kurdular. Artık kiracılar kendi haklarını savunmak için bir mücadele süreci başlatma kararı aldılar. Kiracı-Sen yöneticileri İstanbul’da 800 bin konutun boş olduğunu öne sürüyor. ‘3 veya daha fazla konutu olanlardan daha yüksek vergi alınsın. Boş konutlardan daha yüksek vergi alınsın. Şu anda İstanbul’da boş ve atıl durumdaki 800 bin konutun kiraya verilmesi için birtakım önlemler geliştirilsin. Bu önlemler hayata geçirilirken de gençlere, bekar ve çocuklu kadınlara öncelik verilsin. Belediyeler sosyal konut üretimine daha çok hız versin’ diyorlar.”

Sağlık turizminde 6 milyar dolarlık gelir hedefi

Türkiye’nin 2025’te yaklaşık 1,5 milyon sağlık turistinden 3 milyar doların üzerinde gelir elde ettiğini belirten Doğan, bu yıl hedefin 5,5-6 milyar dolar olduğunu kaydetti. Doğan, merdiven altı merkezlerin hasta sağlığını ve Türkiye’nin sektördeki itibarını tehdit ettiğine de dikkat çekti:

“Sağlık Bakanlığı’nın bütçe görüşmelerinde Bakan’ın komisyon üyelerine aktardığı dikkat çekici başlıklardan biri sağlık turizmiydi. 2025’te Türkiye’ye sağlık turizmi için yaklaşık 1,5 milyon kişi geldi ve bu alanda 3 milyar doların üzerinde gelir elde edildi.

Türkiye’nin öne çıktığı alanlar arasında saç ekimi, diş tedavisi, implant, tüp bebek ve estetik cerrahi var. Estetik cerrahide, “Brezilya kalçası” olarak bilinen operasyon için İngiltere ve ABD’den, aralarında tanınmış isimlerin de bulunduğu kişiler Türkiye’ye geliyor. Sadece saç ekimi için gelenler 2 bin ila 4 bin 500 dolar harcıyor. Diğer estetik operasyonlarda ise bu tutar 3 bin 500 dolardan başlayıp 8 bin dolara kadar çıkıyor. Bu harcamalar, tatil için Türkiye’ye gelen bir turistin ortalama harcamasının üç buçuk ila dört katına ulaşabiliyor.

Türkiye’de uluslararası akreditasyona sahip 40’tan fazla hastane ve tıp merkezi bulunuyor. Termal merkezleri de hesaba kattığımızda sağlık turizmi, Türkiye için önemli bir döviz kaynağı olabilir. Ancak burada göz ardı edilmemesi gereken bir sorun var: merdiven altı merkezler. Sağlık Bakanı, komisyon üyelerine bu merkezlere yönelik sıkı denetim yürüttüklerini söyledi.

Daha düşük fiyat arayan bazı kişiler bu merkezleri internet üzerinden buluyor. Ancak uygun koşullarda yapılmayan işlemler ciddi sağlık sorunlarına, hatta ölüme yol açabiliyor. Bu durum hem hastaları tehlikeye atıyor hem de Türkiye’nin sağlık turizmindeki itibarını zedeliyor. Bu nedenle işlem yaptırmadan önce merkezin Sağlık Bakanlığı tarafından yetkilendirilip yetkilendirilmediğine ve varsa uluslararası akreditasyonuna bakmak gerekiyor.

Sağlık turizminde 2025’te 3 milyar doları aşan gelirin bu yıl 5,5-6 milyar dolara çıkarılması hedefleniyor. Bu potansiyelin kalıcı bir gelir kaynağına dönüşmesi, sunulan hizmetin kalitesine ve denetimlerin etkinliğine bağlı.”

Haber akışı
0
Tartışmaya katılmak için
giriş yapın ya da kayıt olun
loader
Sohbetler
Заголовок открываемого материала