- Sputnik Türkiye, 1920
YAŞAM
Türkiye ve dünyadan ilgi çekici yaşam haberleri, toplumsal olaylar, güncel araştırmalar, fotoğraf ve video galerileri.

Türk tarihini değiştirecek keşif: Bilge Kağan'ın kayıp sarayı bulunmuş olabilir

© FotoğrafBilge Kağan'ın kayıp sarayı bulunmuş olabilir
Bilge Kağan'ın kayıp sarayı bulunmuş olabilir - Sputnik Türkiye, 1920, 18.11.2026
Abone ol
Türk bilim insanları, 13. yüzyıldan kalma bir şiirdeki ipucunu uydu görüntüleriyle birleştirerek Moğolistan'da Bilge Kağan'ın saray şehrine ait olabileceği düşünülen kalıntılar belirledi. Araştırma, Göktürklerin yerleşik yaşamı ve şehircilik tarihi hakkında yeni soruları gündeme getirdi.
Türk tarihinin en önemli hükümdarlarından Bilge Kağan'ın saray şehrine ait olabileceği değerlendirilen yapı kalıntıları, Moğolistan'ın Hotont bölgesinde tespit edildi. İki Türk akademisyenin tarihi metinler ve uydu görüntüleri üzerinden yürüttüğü araştırma, Göktürklerin şehircilik geçmişine ilişkin yeni bulgular ortaya koydu.
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Hayrettin İhsan Erkoç ile Ankara Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Gürhan Kirilen, 13. yüzyılda yaşamış Kitan asıllı bir şairin eserinde yer alan nottan hareketle tarihi yerleşimin izini sürdü.
Araştırmacılar, şiirdeki coğrafi ipuçlarını uydu görüntüleriyle karşılaştırarak Hotont çevresinde eski bir yerleşime ait olabileceğini değerlendirdikleri yapı izlerini belirledi. Kalıntıların 8. yüzyıla, yani Bilge Kağan'ın hüküm sürdüğü döneme ait olabileceği düşünülüyor.

800 yıllık şiir Bilge Kağan'ın sarayına götürdü

Keşfin çıkış noktasını, 13. yüzyılda yaşamış Kitan kökenli bir şairin şiirine eklediği açıklama oluşturdu.
Akademisyenler, söz konusu tarihi kayıttaki bilgileri inceleyerek Bilge Kağan'ın saray şehrinin bulunabileceği coğrafi bölgeyi belirlemeye çalıştı.
Ardından Moğolistan'ın Hotont bölgesine ait uydu görüntülerini inceleyen araştırmacılar, eski bir yerleşime işaret edebilecek yapı kalıntıları tespit etti.
Doç. Dr. Hayrettin İhsan Erkoç, araştırmanın nasıl ilerlediğini şu sözlerle anlattı:
"Şiirdeki nottan yola çıkıp uydu görüntülerini inceleyerek kalıntıları fark ettik. Göktürklerin tamamen konargöçer olduğuna dair değerlendirmeler bu keşifle yeniden ele alınacak. Kalıntılar karmaşık bir toplumsal yapıya işaret ediyor."

Göktürkler sanıldığı gibi tamamen konargöçer değil miydi?

Araştırmanın en dikkat çekici yönlerinden biri, Göktürklerin yerleşik yaşam ve şehircilik faaliyetlerine ilişkin tartışmaları yeniden gündeme getirmesi oldu.
Göktürk toplumunda hayvancılık ve hareketli yaşam biçimi önemli bir yere sahipti. Bununla birlikte, siyasi ve idari merkezlerin varlığı, konargöçer yaşamla yerleşik yapıların bir arada bulunabileceğini gösteriyor.
Hotont bölgesinde belirlenen kalıntıların gerçekten Bilge Kağan dönemine ait bir saray şehri olduğunun doğrulanması halinde, Göktürklerin idari örgütlenmesi ve mimari faaliyetleri hakkında yeni bilgilere ulaşılabilecek.
Ancak araştırmanın bu aşamasında, yapıların kesin tarihlendirilmesi ve Bilge Kağan ile doğrudan ilişkisinin ortaya konulması için arkeolojik incelemelere ihtiyaç bulunuyor.

Türklerde şehircilik Uygurlardan önce mi başladı?

Yeni bulgular, Türklerde şehircilik tarihinin Göktürk dönemindeki gelişimi açısından da önem taşıyor.
Tarih araştırmalarında Uygur Kağanlığı, yerleşik yaşamın ve kent kültürünün belirgin biçimde geliştiği Türk devletlerinden biri olarak öne çıkıyor. Bununla birlikte, Uygurlardan önceki Türk topluluklarının da çeşitli yerleşim ve idari merkezlere sahip olduğu biliniyor.
Hotont'taki kalıntıların 8. yüzyıla ait bir Göktürk saray yerleşimi olduğunun doğrulanması, Uygur döneminden önceki şehirleşme faaliyetlerine ilişkin somut arkeolojik kanıtları güçlendirebilir.
Bu nedenle araştırma, Türklerde şehirleşmenin ilk kez ne zaman başladığını kesin olarak belirlemekten çok, Göktürk dönemindeki yerleşik yapıların kapsamını anlamak açısından önem taşıyor.

Bilge Kağan kimdir?

Bilge Kağan, İkinci Göktürk Kağanlığı'nın en önemli hükümdarlarından biridir. 716-734 yılları arasında hüküm süren Bilge Kağan, kardeşi Kül Tigin ve devlet adamı Tonyukuk ile birlikte Göktürk devletinin siyasi ve askerî gücünün korunmasında önemli rol oynadı.
Bilge Kağan'ın adı, Türk dilinin ve tarihinin en önemli yazılı kaynakları arasında bulunan Orhun Yazıtları ile günümüze ulaştı.
Moğolistan'daki Orhun Vadisi'nde bulunan Bilge Kağan Yazıtı, hükümdarın ölümünün ardından 735 yılında dikildi. Yazıtta Türk devlet geleneği, siyasi mücadeleler, halk ile yönetici arasındaki ilişkiler ve devletin bağımsızlığının korunmasına ilişkin önemli mesajlar yer alıyor.

Bilge Kağan'ın sarayı gerçekten bulundu mu?

Moğolistan'ın Hotont bölgesindeki bulgular, Bilge Kağan'ın saray şehrinin yerinin belirlenmiş olabileceğine işaret ediyor. Ancak uydu görüntülerinde tespit edilen yapı izleri, tek başına kalıntıların hangi döneme veya hükümdara ait olduğunu kanıtlamıyor.
Kesin sonuca ulaşılabilmesi için bölgede arkeolojik yüzey araştırmaları, kazılar ve bilimsel tarihlendirme çalışmaları yapılması gerekiyor.
Araştırmacıların değerlendirmeleri doğrulanırsa keşif, yalnızca Bilge Kağan'ın yaşadığı döneme değil, Göktürklerin siyasi merkezlerine, mimarisine ve toplumsal örgütlenmesine ilişkin araştırmalara da önemli katkılar sağlayabilir.
Kara Delik İllüstrasyonu  - Sputnik Türkiye, 1920, 12.11.2026
YAŞAM
NASA'dan çarpıcı keşif: Güneş Sistemi'nin ucunda gizli su
Haber akışı
0
Tartışmaya katılmak için
giriş yapın ya da kayıt olun
loader
Sohbetler
Заголовок открываемого материала