Dünya haritası - Sputnik Türkiye, 1920
DÜNYA
Rusya, ABD, Avrupa ve Ortadoğu başta olmak üzere dünyanın dört bir yanından son dakika haberleri, analizler ve özel dosyalar.

BM'de Genel Sekreter krizi sürüyor: Türkiye'nin adayı da yarışta

BM Genel Sekreteri Guterres ve yeni BM Genel Sekreteri adayları
BM Genel Sekreteri Guterres ve yeni BM Genel Sekreteri adayları - Sputnik Türkiye, 1920, 17.11.2026
Abone ol
Birleşmiş Milletler'de (BM) Genel Sekreter Antonio Guterres'in görev süresinin sona ermesine haftalar kala yeni lider üzerinde uzlaşma sağlanamadı. Sekiz adayın yarıştığı seçimde Kosta Rikalı Rebeca Grynspan öne çıkarken ABD ve Rusya'nın olası vetoları süreci kilitliyor. Türkiye'nin adayı Feridun Sinirlioğlu da yarışta bulunuyor.
Birleşmiş Milletler (BM), yeni genel sekreterini belirlemek için yürütülen seçim sürecinde kritik bir dönemece girdi. Antonio Guterres'in görev süresi 31 Aralık 2026'da sona erecek ancak BM Güvenlik Konseyinin (BMGK) sekiz adaydan herhangi biri üzerinde henüz uzlaşamaması, örgütün 2027 yılına yeni genel sekreterini belirleyemeden girme ihtimalini gündeme taşıdı.
25 Kasım 2025'te başlatılan seçim sürecinde, Güvenlik Konseyi üyeleri adayların desteğini ölçmek amacıyla sekiz gayriresmî oylama gerçekleştirdi. Son olarak 5 Kasım'da yapılan oylamada, Kosta Rika'nın adayı Rebeca Grynspan 12 destek ve 3 karşı oyla ilk sırada yer aldı. Ancak beş daimi üyenin veto yetkisi, en fazla desteği alan adayın bile seçilmesini engelleyebiliyor.
Birleşmiş Milletler'in yeni liderini belirleyecek süreçte ABD, Rusya ve Çin arasındaki görüş ayrılıkları belirleyici olurken, Türkiye'nin aday gösterdiği deneyimli diplomat Feridun Sinirlioğlu da yarışın dikkat çeken isimleri arasında bulunuyor.

BM Genel Sekreterliği için sekiz aday yarışıyor

BM'nin yeni genel sekreterini belirlemek için yürütülen süreçte sekiz aday bulunuyor. Adayların beşi kadın, üçü erkek. Latin Amerika ve Karayip ülkelerinden gelen adaylar ağırlıkta olurken, örgütün tarihinde ilk kez bir kadının genel sekreterlik görevine getirilmesi ihtimali de öne çıkıyor.
Yarıştaki isimler şöyle:

Aday

Ülke

Rebeca Grynspan

Kosta Rika

Rafael Mariano Grossi

Arjantin

Carolyn Rodrigues Birkett

Guyana

Lana Zaki Nusseibeh

Birleşik Arap Emirlikleri

Olara Otunnu

Uganda

María Fernanda Espinosa

Ekvador

Feridun Hadi Sinirlioğlu

Türkiye

Ivonne A-Baki

Ekvador

Adaylar arasında BM Ticaret ve Kalkınma Konferansı (UNCTAD) Genel Sekreteri Rebeca Grynspan ile Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) Başkanı Rafael Grossi öne çıkıyor.
Bununla birlikte seçimde yalnızca adayların topladığı destek değil, Güvenlik Konseyinin daimi üyelerinin tutumu da belirleyici olacak.

Rebeca Grynspan önde ancak veto engelini aşamıyor

5 Kasım'da yapılan sekizinci gayriresmî oylamada Grynspan 12 olumlu ve 3 olumsuz oy alarak önceki turlardaki liderliğini güçlendirdi. Arjantinli Rafael Grossi 9 destek ve 4 karşı oyla ikinci sırada yer aldı.
Grynspan'ın en önemli engelinin ABD ve Rusya'nın olası vetoları olduğu değerlendiriliyor. Kosta Rikalı diplomatın İsrail'in Gazze ve Batı Şeria'daki uygulamalarına yönelik eleştirileri Washington'la, Rusya'nın Karadeniz Tahıl Girişimi'nden çekilmesine ilişkin tutumu ise Moskova'yla görüş ayrılıklarına yol açtı.
Ancak son oylamanın sonuçları daimi üyelerin oylarını ayrı ayrı göstermediği için ABD veya Rusya'nın Grynspan'a kesin olarak veto uygulayacağı söylenemiyor. Uzmanlar, her iki ülkeyle yürütülen diplomatik temasların sürecin sonucunu değiştirebileceğine dikkat çekiyor.

Türkiye'nin adayı Feridun Sinirlioğlu kaç oy aldı?

Türkiye'nin 30 Ekim'de adaylığını sunduğu Feridun Hadi Sinirlioğlu, BM Genel Sekreterliği yarışına son aşamada katılan isimler arasında bulunuyor. Adaylık, 1 Kasım'da BM tarafından resmen duyuruldu.
5 Kasım'daki ilk oylamasında 3 destek, 8 karşı ve 4 çekimser görüş alan Sinirlioğlu, sekiz aday arasında destek oyu bakımından altıncı sırayı paylaştı. Bu sonuç, deneyimli Türk diplomatın seçilebilmesi için Güvenlik Konseyindeki desteğini önemli ölçüde artırması gerektiğini gösteriyor.
Sinirlioğlu, Aralık 2024'ten bu yana Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatının (AGİT) Genel Sekreteri olarak görev yapıyor. Daha önce Türkiye'nin BM Daimî Temsilciliğini ve Dışişleri Bakanlığını üstlenen Sinirlioğlu, uluslararası diplomasi alanındaki uzun kariyeriyle tanınıyor.

ABD, Rusya ve Çin neden uzlaşamıyor?

Seçim sürecinin önündeki temel engel, BM Güvenlik Konseyinin beş daimi üyesinin farklı adaylara yönelik tercihleri ve olası veto kararları.
Diplomatik değerlendirmelerde, ABD ve Rusya'nın Birleşik Arap Emirlikleri adayı Lana Nusseibeh'e sıcak baktığı, Çin'in ise bu adaylığa mesafeli olduğu belirtiliyor. Bununla birlikte söz konusu tutumlar henüz resmî ve kesinleşmiş oy tercihleri olarak değerlendirilemiyor.
UAEA Başkanı Rafael Grossi de yarışın güçlü adayları arasında gösteriliyor. Washington ile yakın ilişkilerine rağmen Grossi'nin Moskova ve Pekin'den yeterli desteği alıp alamayacağı belirsizliğini koruyor.
Bu tablo, adayların yalnızca uluslararası deneyimlerinin değil, büyük güçler arasındaki siyasi dengelerin de seçim sonucunu belirleyeceğini ortaya koyuyor.

BM Genel Sekreteri nasıl seçiliyor?

Birleşmiş Milletler Şartı'nın 97. maddesine göre genel sekreter, Güvenlik Konseyinin tavsiyesi üzerine BM Genel Kurulu tarafından atanıyor.
Bir adayın Güvenlik Konseyinden geçebilmesi için 15 üyeden en az 9 olumlu oy alması ve ABD, Rusya, Çin, İngiltere veya Fransa'nın vetosuyla karşılaşmaması gerekiyor.
Güvenlik Konseyinin üzerinde uzlaştığı isim daha sonra 193 üyeli BM Genel Kurulunun onayına sunuluyor. Dolayısıyla gayriresmî oylamalarda en yüksek desteği alan adayın mutlaka genel sekreter seçileceğine ilişkin bir kural bulunmuyor.

BM 2027'ye genel sekretersiz mi girecek?

Antonio Guterres'in ikinci beş yıllık görev dönemi 31 Aralık 2026'da sona erecek. Yeni genel sekreterin 1 Ocak 2027'de göreve başlaması gerekiyor.
Ancak mevcut siyasi anlaşmazlıkların devam etmesi halinde seçim takviminin uzaması ihtimali bulunuyor. Bu durum, BM'nin tarihinde alışılmadık bir yönetim belirsizliğiyle karşılaşmasına yol açabilir.
BM Şartı'nda halefin zamanında seçilememesi halinde uygulanacak geçici yönetime ilişkin açık ve ayrıntılı bir düzenleme bulunmuyor. Olası seçenekler arasında geçici görev düzenlemeleri veya daha kısa süreli bir atama için uzlaşma aranması değerlendiriliyor.
Guterres'in görev süresinin dolmasının ardından makamında kalıp kalmayacağı da belirsizliğini koruyor. Seçim sürecindeki tıkanıklık, örgütün Ukrayna, Gazze ve diğer uluslararası krizlerle mücadele ettiği bir dönemde liderlik boşluğu yaşanabileceği endişelerini artırıyor.
Brexit - AB - İngiltere - Sputnik Türkiye, 1920, 17.11.2026
DÜNYA
İngiltere Başbakanı Burnham'dan Brexit itirafı: Kaybettik
Haber akışı
0
Tartışmaya katılmak için
giriş yapın ya da kayıt olun
loader
Sohbetler
Заголовок открываемого материала