- Sputnik Türkiye, 1920
YAŞAM
Türkiye ve dünyadan ilgi çekici yaşam haberleri, toplumsal olaylar, güncel araştırmalar, fotoğraf ve video galerileri.

24 bin yıldır bir buzul içinde duran hayvan yeniden canlandı

© Fotoğraf : Bu fotoğraf yapay zeka ile oluşturulmuşturrotifer
rotifer  - Sputnik Türkiye, 1920, 03.11.2026
Abone ol
Rus bilim insanları, Sibirya’nın donmuş toprağında 24.000 yıl boyunca uykuda kalan bdelloid rotifer adlı mikroskobik bir hayvanı yeniden canlandırdı. Current Biology’de yayımlanan çalışma, çok hücreli bir canlının on binlerce yıl donmuş halde hayatta kalabildiğini ilk kez bu kadar güçlü biçimde gösteriyor.
Sibirya’nın donmuş topraklarında yaklaşık 24.000 yıl gömülü kalan mikroskobik bir hayvan, laboratuvarda yeniden hayata döndürüldü. Rus araştırmacıların elde ettiği sonuç, bilim dünyasında “çok hücreli bir canlı bu kadar uzun süre donmuş kalıp nasıl geri dönebildi?” sorusunu gündeme taşıdı. Çalışma, Current Biology dergisinde yayımlandı.
Bdelloid rotifer adı verilen bu minik canlı; kuraklığa, donmaya, açlığa ve düşük oksijen seviyelerine dayanıklılığıyla biliniyor. Ancak bir arazinin altında, 20.000 yılı aşkın süre askıda kalıp hayatta kalabilmek, en deneyimli biyologları bile şaşırttı.

Önceki rekor 10 yıldı, yeni rekor 24 bin yıl

Daha önceki araştırmalar, rotiferlerin donmuş halde en fazla 10 yıl hayatta kalabileceğini öne sürüyordu. Yeni çalışmada bilim insanları, donmuş topraktan çıkarılan canlıların yaşını belirlemek için radyokarbon tarihleme yöntemini kullandı. Sonuç, organizmaların yaklaşık 24.000 yaşında olduğunu gösterdi.
Araştırmacılar, bu minik organizmayı Rus Arktik bölgesindeki Alayeza Nehri’nden alınan donmuş toprak örneğinde buldu. Ardından toprağın çözülmesini bekleyerek canlının uyanışını izledi.

'Birçok kurgu yazarının hayali'

Rusya Bilimler Akademisi’ne bağlı Toprak Biliminde Fizikokimyasal ve Biyolojik Problemler Enstitüsü’nden Stas Malavin, bulguyu şu sözlerle değerlendirdi: “Buradan çıkarılacak sonuç, çok hücreli bir organizmanın dondurulup binlerce yıl boyunca bu şekilde saklanabileceği ve daha sonra tekrar hayata dönebileceğidir; bu birçok kurgu yazarının hayalidir.”
Malavin, organizma karmaşıklaştıkça dondurulmuş halde canlı tutmanın zorlaştığını belirterek memeliler için bunun şu an mümkün olmadığını vurguladı. Yine de tek hücreli bir canlıdan, mikroskobik de olsa bağırsak ve beyne sahip bir organizmaya geçişi “büyük bir ilerleme” olarak niteledi.

Buz kristallerine dayanıyor, eşeysiz üreyebiliyor

Araştırmacılar, antik rotiferin donma ve iyileşme sürecini incelemek için laboratuvarda düzinelerce rotiferi dondurup çözdü. Çalışma, hayvanların yavaş donma sırasında oluşan buz kristallerine dayanabildiğini ortaya koydu. Bu durum, canlıların hücrelerini ve organlarını aşırı düşük sıcaklıklarda korumaya yarayan bir mekanizmaya sahip olabileceğini düşündürüyor.
Adineta cinsine ait olan canlı, çözüldükten sonra partenogenez adı verilen süreçle eşeysiz olarak üreyebildi. Malavin’e göre çalışma, çok hücreli hayvanların neredeyse tamamen durmuş bir metabolizma hâli olan kriptobiyozda on binlerce yıl hayatta kalabildiğine dair bugüne kadarki en güçlü kanıt.

Sır henüz çözülmedi

Bilim insanları, hayvanların buz altında yıllarca hayatta kalmasını tam olarak neyin sağladığını henüz belirleyemedi. Sayılarının binlere ulaşmasının bu sürece büyük bir fark yaratıp yaratmadığı da netlik kazanmış değil. Malavin, daha fazla araştırmaya ihtiyaç olduğunu belirtti ve ekibin, benzer uzun süreli kriptobiyoz yeteneğine sahip başka organizmaları bulmak için örnekleri analiz etmeyi sürdüreceğini söyledi.
Enstitüdeki Toprak Kriyolojisi Laboratuvarı, Sibirya’daki kadim donmuş topraklardan mikroskobik organizmaları izole etme konusunda uzmanlaşmış durumda. Ekip, numune toplamak için Arktik’in en ücra köşelerinde sondaj kulesi kullanıyor.
Plüton'un uydusu Charon - Sputnik Türkiye, 1920, 29.10.2026
YAŞAM
Plüton’un ötesinde bulundu: ED138 ne kadar büyük olabilir?
Haber akışı
0
Tartışmaya katılmak için
giriş yapın ya da kayıt olun
loader
Sohbetler
Заголовок открываемого материала