https://anlatilaninotesi.com.tr/20261029/plutonun-otesinde-bulundu-ed138-ne-kadar-buyuk-olabilir-1109954399.html
Plüton’un ötesinde bulundu: ED138 ne kadar büyük olabilir?
Plüton’un ötesinde bulundu: ED138 ne kadar büyük olabilir?
Sputnik Türkiye
Şili’deki Vera C. Rubin Gözlemevi’nin verilerinde, Güneş Sistemi’nin uzak bölgelerinde bulunan 2026 ED138 adlı cüce gezegen adayı keşfedildi. Çapının 600–1.500... 29.10.2026, Sputnik Türkiye
2026-10-29T08:39+0300
2026-10-29T08:39+0300
2026-10-29T08:39+0300
yaşam
güneş
ceres
neptün
nasa
dünya
yılsonu2026
https://cdn.img.anlatilaninotesi.com.tr/img/101812/75/1018127550_0:38:1024:614_1920x0_80_0_0_6f94cf95669afd4e0afd35469be9f93d.jpg
Gök bilimciler, Güneş’e yaklaşık 46 astronomik birim uzaklıkta bulunan 2026 ED138 adlı yeni bir cüce gezegen adayı tespit etti. Keşif, 27 Ekim 2026’da Uluslararası Astronomi Birliği Küçük Gezegen Merkezi tarafından duyuruldu. Şili’deki Vera C. Rubin Gözlemevi verileriyle ortaya çıkarılan cisim, Neptün ötesinde keşfedilen büyük gök cisimleri arasında yer alabilecek.Ancak ED138 henüz resmen bir cüce gezegen olarak sınıflandırılmadı. Yeni gözlemler bu niteliğini doğrularsa, Uluslararası Astronomi Birliğinin tanıdığı Ceres, Plüton, Haumea, Makemake ve Eris ile aynı sınıfa katılabilecek. ED138 milyarlarca tespit arasından çıktıKeşfi, Harvard & Smithsonian Astrofizik Merkezi araştırmacısı Matthew Holman yaptı. Holman, 13 Ekim akşamı, Rubin’in 2026’da topladığı verileri meslektaşı Kevin Napier ile geliştirdiği yazılımla incelerken cismin izini buldu. Program, milyarlarca tespiti karşılaştırarak aynı hareketli gök cismine ait kayıtları eşleştiriyor.Ardından Washington Üniversitesi profesörü ve Rubin Güneş Sistemi baş bilim insanı Mario Jurić, kataloglarda ek gözlemler aradı. Rubin’in cismi 4 Mart–11 Temmuz 2026 arasında, 20 ayrı gecede 30 kez görüntülediği belirlendi. Başka bir teleskobun arşivinde bulunan ve 2016’ya uzanan görüntüler sayesinde yörünge on yıldan uzun bir dönem boyunca izlenebildi.Yıldız kalabalığı keşfi geciktirmiş olabilirED138’in uzun süre gözden kaçmasının olası nedenlerinden biri, gökyüzünde Samanyolu düzlemine yakın, milyonlarca yıldızla dolu bir bölgede görünmesi. Böyle kalabalık alanlarda, arka plandaki ışık kaynakları arasında yavaş hareket eden uzak bir cismi ayırt etmek güçleşiyor.Rubin Gözlemevi’nin düzenli taramaları ve büyük veri kümelerini inceleyen algoritmaları, bu kalabalığın içindeki hareketin belirlenmesini sağladı. Dünyanın en büyük dijital kamerasına ev sahipliği yapan gözlemevinin hız ve geniş görüş alanı, daha önce fark edilmeyen cisimlerin keşfine olanak tanıyor. ED138, Ceres’ten büyük mü?İlk hesaplamalar, ED138’in çapını yaklaşık 600–1.500 kilometre aralığına yerleştiriyor. Bu geniş aralık, yüzeyin güneş ışığını ne kadar yansıttığının henüz kesin olarak bilinmemesinden kaynaklanıyor. Cismin büyüklüğünü daha iyi belirlemek için ek ölçümlere ihtiyaç duyuluyor.Bu nedenle ED138’in Ceres’ten kesin olarak daha büyük olduğu söylenemiyor. NASA’ya göre Ceres’in çapı yaklaşık 940 kilometre; dolayısıyla ED138 için hesaplanan aralık, Ceres’ten hem küçük hem de büyük olabilecek boyutları kapsıyor. Plüton’un ötesindeki mesafe ne anlama geliyor?Bir astronomik birim, Dünya ile Güneş arasındaki ortalama uzaklığı ifade ediyor. ED138’in şu anki uzaklığı yaklaşık 46 astronomik birim; karşılaştırma için Plüton’un Güneş’e ortalama uzaklığı yaklaşık 40 astronomik birim düzeyinde.ED138, Neptün ötesi cisimler sınıfında bulunuyor. Araştırmacılar bu uzak cisimlerin boyutlarını, bileşimlerini ve yörüngelerini inceleyerek Güneş Sistemi’nin oluşumu ve gezegenlerin geçmişteki hareketleri hakkında bilgi ediniyor.Cüce gezegen statüsü için yeni gözlemler gerekiyorBir cismin cüce gezegen adayı sayılmasında, kendi kütle çekimiyle yaklaşık yuvarlak bir şekil alabilecek büyüklükte olması önem taşıyor. ED138’in tahmini boyutu bu olasılığı desteklese de kesin büyüklüğü ve fiziksel niteliği henüz belirlenmiş değil. Kızılötesi gözlemler bu belirsizliği azaltabilir. Keşif, başka teleskoplarla yürütülecek takip çalışmalarının da önünü açtı. Araştırmacılar, Rubin’in güney gökyüzünü yıllar boyunca tekrar tekrar taramasıyla, önceki gözlemlerin kaçırdığı bölgelerde başka büyük ve uzak dünyaların da bulunabileceğini belirtiyor.
https://anlatilaninotesi.com.tr/20261029/abd-ic-guvenlik-bakanliginda-41-bin-kisilik-veri-sizintisi-sinir-guvenligi-personelinin-bilgileri-1109954027.html
güneş
ceres
neptün
Sputnik Türkiye
feedback.tr@sputniknews.com
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
2026
Sputnik Türkiye
feedback.tr@sputniknews.com
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
SON HABERLER
tr_TR
Sputnik Türkiye
feedback.tr@sputniknews.com
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
Sputnik Türkiye
feedback.tr@sputniknews.com
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
güneş, ceres, neptün, nasa, dünya, yılsonu2026
güneş, ceres, neptün, nasa, dünya, yılsonu2026
Plüton’un ötesinde bulundu: ED138 ne kadar büyük olabilir?
Şili’deki Vera C. Rubin Gözlemevi’nin verilerinde, Güneş Sistemi’nin uzak bölgelerinde bulunan 2026 ED138 adlı cüce gezegen adayı keşfedildi. Çapının 600–1.500 kilometre arasında olduğu tahmin edilen gök cisminin statüsü, büyüklüğünü ve fiziksel özelliklerini belirleyecek gözlemlerle netleşecek.
Gök bilimciler, Güneş’e yaklaşık 46 astronomik birim uzaklıkta bulunan 2026 ED138 adlı yeni bir cüce gezegen adayı tespit etti. Keşif, 27 Ekim 2026’da Uluslararası Astronomi Birliği Küçük Gezegen Merkezi tarafından duyuruldu. Şili’deki Vera C. Rubin Gözlemevi verileriyle ortaya çıkarılan cisim, Neptün ötesinde keşfedilen büyük gök cisimleri arasında yer alabilecek.
Ancak ED138 henüz resmen bir cüce gezegen olarak sınıflandırılmadı. Yeni gözlemler bu niteliğini doğrularsa, Uluslararası Astronomi Birliğinin tanıdığı Ceres, Plüton, Haumea, Makemake ve Eris ile aynı sınıfa katılabilecek.
ED138 milyarlarca tespit arasından çıktı
Keşfi, Harvard & Smithsonian Astrofizik Merkezi araştırmacısı Matthew Holman yaptı. Holman, 13 Ekim akşamı, Rubin’in 2026’da topladığı verileri meslektaşı Kevin Napier ile geliştirdiği yazılımla incelerken cismin izini buldu. Program, milyarlarca tespiti karşılaştırarak aynı hareketli gök cismine ait kayıtları eşleştiriyor.
Ardından Washington Üniversitesi profesörü ve Rubin Güneş Sistemi baş bilim insanı Mario Jurić, kataloglarda ek gözlemler aradı. Rubin’in cismi 4 Mart–11 Temmuz 2026 arasında, 20 ayrı gecede 30 kez görüntülediği belirlendi. Başka bir teleskobun arşivinde bulunan ve 2016’ya uzanan görüntüler sayesinde yörünge on yıldan uzun bir dönem boyunca izlenebildi.
Yıldız kalabalığı keşfi geciktirmiş olabilir
ED138’in uzun süre gözden kaçmasının olası nedenlerinden biri, gökyüzünde Samanyolu düzlemine yakın, milyonlarca yıldızla dolu bir bölgede görünmesi. Böyle kalabalık alanlarda, arka plandaki ışık kaynakları arasında yavaş hareket eden uzak bir cismi ayırt etmek güçleşiyor.
Rubin Gözlemevi’nin düzenli taramaları ve büyük veri kümelerini inceleyen algoritmaları, bu kalabalığın içindeki hareketin belirlenmesini sağladı. Dünyanın en büyük dijital kamerasına ev sahipliği yapan gözlemevinin hız ve geniş görüş alanı, daha önce fark edilmeyen cisimlerin keşfine olanak tanıyor.
ED138, Ceres’ten büyük mü?
İlk hesaplamalar, ED138’in çapını yaklaşık 600–1.500 kilometre aralığına yerleştiriyor. Bu geniş aralık, yüzeyin güneş ışığını ne kadar yansıttığının henüz kesin olarak bilinmemesinden kaynaklanıyor. Cismin büyüklüğünü daha iyi belirlemek için ek ölçümlere ihtiyaç duyuluyor.
Bu nedenle ED138’in Ceres’ten kesin olarak daha büyük olduğu söylenemiyor. NASA’ya göre Ceres’in çapı yaklaşık 940 kilometre; dolayısıyla ED138 için hesaplanan aralık, Ceres’ten hem küçük hem de büyük olabilecek boyutları kapsıyor.
Plüton’un ötesindeki mesafe ne anlama geliyor?
Bir astronomik birim, Dünya ile Güneş arasındaki ortalama uzaklığı ifade ediyor. ED138’in şu anki uzaklığı yaklaşık 46 astronomik birim; karşılaştırma için Plüton’un Güneş’e ortalama uzaklığı yaklaşık 40 astronomik birim düzeyinde.
ED138, Neptün ötesi cisimler sınıfında bulunuyor. Araştırmacılar bu uzak cisimlerin boyutlarını, bileşimlerini ve yörüngelerini inceleyerek Güneş Sistemi’nin oluşumu ve gezegenlerin geçmişteki hareketleri hakkında bilgi ediniyor.
Cüce gezegen statüsü için yeni gözlemler gerekiyor
Bir cismin cüce gezegen adayı sayılmasında, kendi kütle çekimiyle yaklaşık yuvarlak bir şekil alabilecek büyüklükte olması önem taşıyor. ED138’in tahmini boyutu bu olasılığı desteklese de kesin büyüklüğü ve fiziksel niteliği henüz belirlenmiş değil. Kızılötesi gözlemler bu belirsizliği azaltabilir.
Keşif, başka teleskoplarla yürütülecek takip çalışmalarının da önünü açtı. Araştırmacılar, Rubin’in güney gökyüzünü yıllar boyunca tekrar tekrar taramasıyla, önceki gözlemlerin kaçırdığı bölgelerde başka büyük ve uzak dünyaların da bulunabileceğini belirtiyor.
