Fransa’daki protestolar Macron’u köşeye sıkıştırdı: Avrupa’da refah dönemi sona mı eriyor?
© Hesham Elsherif
Abone ol
Özel
AB Uzmanı Can Baydarol, Fransa’da lise öğrencilerinin başlattığı ve ülke geneline yayılan protestoların ekonomik ve siyasi nedenlerini değerlendirdi. Baydarol, artan kamu borcu, hayat pahalılığı ve kemer sıkma politikalarının Fransa’nın sosyal refah modelini aşındırdığına dikkat çekti.
Fransa’da lise öğrencilerinin eğitim koşullarına yönelik tepkileriyle başlayan protestolar, hayat pahalılığı ve kamu hizmetlerindeki sorunların da etkisiyle ülke geneline yayılarak şiddet olaylarına dönüştü. Paris başta olmak üzere Lyon ve Marsilya gibi kentlerde yaşanan yağma ve tahribatın ardından yetkililer güvenlik önlemlerini artırdı. Son günlerde 2 bin 400’ü aşkın kişinin gözaltına alındığı olaylarda kamu binaları ve iş yerleri de zarar gördü. 21 Ekim itibarıyla bazı kentlerde sokağa çıkma kısıtlamaları uygulanırken, protestoların daha sınırlı ölçekte de olsa sürdüğü bildiriliyor. AB Uzmanı Can Baydarol, Sputnik Türkiye’ye yaptığı değerlendirmede, Fransa’daki gelişmelerin yalnızca gençlerin tepkisi olarak ele alınamayacağını, ülkenin ekonomik sorunları ve siyasi yapısıyla birlikte değerlendirilmesi gerektiğini belirtti.
‘Fransa’daki protestolar 1968 olaylarını hatırlatıyor’
Yaklaşık üç hafta önce lise öğrencilerinin başlattığı, daha sonra toplumun farklı kesimlerine yayılan hareketin Fransa’da bir çatışma ortamına dönüştüğünü belirten Baydarol, gelişmelerin 1968’deki olayları hatırlattığını ifade etti:
İlk görüntüler akmaya başladığında ister istemez Kızıl Danny aklımıza geldi. 5 Mayıs 1968’de de Gaulle rejimine karşı başlayan olaylar, yanlış hatırlamıyorsam 20 gün içinde Devlet Başkanının makamını terk etmesine yol açmış, görev Pompidou tarafından devralınmıştı. Öncelikle gelelim liselilerin ne istediğine; özellikle alt kesimlerin yaşadığı banliyölerdeki yıkık dökük okul binaları, iyi eğitime cevaz vermeyen kalabalık sınıflar, öğretmen yetersizlikleri gibi sorunların çözülmesini bekliyorlar. Olaylar artık sadece liselilere ait olmaktan çoktan çıktı. Özellikle “sarı yelekliler” olarak tanıdığımız protestocuların da katılımıyla artık farklı bir vandalizm düzeyine varmış gözüküyor.”
‘Ekonomik kriz ve kamu borcu Fransa’nın refah modelini zorluyor’
Baydarol, Fransa’daki gelişmelerin arkasındaki temel nedenlerden birinin ülke ekonomisindeki kötüleşme olduğunu belirtti:
“Olup bitenin ardındaki esaslardan Fransız ekonomisinin performansının baş aşağı gitmesini bir numaraya yazmak gerekiyor. Kamu borçlarının katlanılamaz boyutlara ulaşması, kemer sıkma zorunluluğu Fransa’nın bir sosyal refah devleti olmaktan giderek uzaklaşmasına neden oluyor. Yüksek refah seviyesine alışmış olan yığınlar ekonomik güçlüklerle karşılaştıkları oranda kendilerini farklı isyan noktalarında ifade etmeyi seçiyorlar. Özellikle giderek artan gelir seviyeleri özellikle düşük gelir gruplarında Fransa’nın simgesi olan “özgürlük, eşitlik, kardeşlik” mottosunun sorgulanmasına daha fazla yol açıyor. Özellikle daha önce Fransız vatandaşlığını kazanmış eski göçmenlerin yeni göçmenlere karşı duydukları nefrete varan yaklaşımları, yeniler geldi biz işsiz kaldık yada kalacağız duygusunun yerleşmesine de neden oluyor.”
Fransa gösteri
© İbrahim Ezzat
‘Fransa’da seçimlerinde Le Pen ve Melenchon öne çıkıyor’
Fransa’daki protestoların siyasi sonuçlarının gelecek seçimler üzerinde etkili olabileceğini belirten Baydarol, olası seçim yarışında Marine Le Pen ile Jean-Luc Mélenchon’un öne çıkabileceğini ifade etti:
“İlk seçimlerde kim Fransa devlet başkanı olabilir sorusu iki farklı kutup adayını öne çıkarıyor. İki turlu yapılacak seçimin ardından ikinci tura kalacak adaylar ya aşırı sağın adayı Marine le Pen ya da sosyalist aday Jean Luc Melenchon. Le Pen’e daha fazla şans verenler şimdilik ağırlıkta. Mevcut olayları kışkırtma suçlamasıyla karşı karşıya olan Melenchon seçmen yaşını 16’ya düşürmek vaadi ve liseli gençlerin yanında yer almasından ötürü gençlerin gözdesi ama önümüzdeki seçimlerde gençlerden ziyade giderek yaşlanan Fransa’nın yaşlıları esas kararı verecek kitle olacak. Hoş Fransızların genel eğilimi bugüne kadar aşırı sağa geçit vermemek oldu. Bundan sonra aynı eğilim sürer mi? Hep beraber göreceğiz.”
‘Fransa ve diğer AB ülkeleri için enseyi karartma zamanı geldi’
Fransa’daki gelişmeleri Avrupa genelindeki sorunlardan ayrı değerlendirmemek gerektiğini belirten Baydarol, artan enerji maliyetleri ve savunma harcamalarının Avrupa ülkelerinin bütçeleri üzerindeki baskıyı artırdığına dikkat çekti:
“Fransa ve diğer AB ülkeleri için enseyi karartma zamanı geldi gibi duruyor. Artan enerji maliyetlerinin, artan savunma giderlerinin önüne geçmeden refah dolu günlerin sonuna geldiği anlaşılıyor.”
