https://anlatilaninotesi.com.tr/20260930/gece-gokyuzu-her-yil-yuzde-10-daha-aydinlaniyor-karanligi-unutuyoruz-1109157316.html
Gece gökyüzü her yıl yüzde 10 daha aydınlanıyor: Karanlığı unutuyoruz
Gece gökyüzü her yıl yüzde 10 daha aydınlanıyor: Karanlığı unutuyoruz
Sputnik Türkiye
Dünya genelinde ışık kirliliğinin hızla artması, yıldızları görünmez hale getirirken yalnızca gökyüzünü değil, canlıların doğal ritimlerini de etkiliyor. Uzman... 30.09.2026, Sputnik Türkiye
2026-09-30T12:54+0300
2026-09-30T12:54+0300
2026-09-30T12:54+0300
yaşam
karanlık
ışık
gökyüzü
haberler
https://cdn.img.anlatilaninotesi.com.tr/img/07ea/09/1e/1109157156_0:54:1024:630_1920x0_80_0_0_c21d37a31cedc64d14630bde497322b0.jpg
Geceleri şehirlerde sokak lambaları, binalar, otoparklar ve spor sahalarının aydınlatılması nedeniyle doğal karanlığa ulaşmak giderek zorlaşıyor. İngiliz basınında yayımlanan bir değerlendirmeye göre, karanlık artık yalnızca kırsal bölgelerde ulaşılabilen bir deneyime dönüşürken, ışık kirliliğinin etkileri insanlar ve diğer canlılar üzerinde de hissediliyor.Yazar Tove Danovich, ABD'nin Oregon eyaletinde ışık kirliliğinden uzak bir bölgede gördüğü gece gökyüzünü "on yıllardır deneyimlemediği" bir manzara olarak tarif etti. Şehir ışıklarından uzakta Samanyolu'nu, çok sayıda yıldız ve takımyıldızı görebildiğini aktaran Danovich, kentlerde yaşayan insanların karanlık gökyüzünü görebilmek için saatlerce yolculuk etmek zorunda kalabildiğine dikkat çekti.Nüfusun yüzde 80'i ışık kirliliği altında yaşıyorBilimsel araştırmalara göre gece gökyüzünün parlaklığı her yıl yaklaşık yüzde 10 artıyor. Dünya nüfusunun yaklaşık yüzde 80'i ışık kirliliğine maruz kalan gökyüzünün altında yaşıyor.Bu durumun çözümü ise şehirlerdeki tüm ışıkların kapatılması anlamına gelmiyor. Bunun yerine ışıkların yalnızca ihtiyaç duyulan kadar güçlü olması, doğru yöne çevrilmesi ve gereksiz aydınlatmanın sınırlandırılması öneriliyor.ABD'nin Arizona eyaletindeki Flagstaff, bu konuda düzenleme getiren kentlerden biri. Kent, 1958'de dış mekan aydınlatmasına ilişkin kurallar uygulamaya başladı ve 2001'de "Karanlık Gökyüzü Kenti" olarak tanındı. Düzenlemeler kullanılan ışığın miktarını, türünü ve yönünü kontrol ediyor.Işık kirliliği hayvanların yaşamını da değiştiriyorKaranlığın kaybolması yalnızca yıldızları görememek anlamına gelmiyor. Gece, çok sayıda canlı için başlı başına bir yaşam alanı.Yapay ışık, yönlerini Ay'ın ışığına göre belirleyen hayvanların davranışlarını değiştirebiliyor. Örneğin yavru deniz kaplumbağaları denize ulaşmak yerine otopark ışıklarına yönelebiliyor. Güveler ışık kaynaklarının çevresinde dönerek doğal davranışlarından uzaklaşabiliyor. Ateşböcekleri ve kurbağalar çiftleşme davranışlarını gerçekleştirmek için karanlığa ihtiyaç duyarken, göçmen kuşlar şehirlerin güçlü ışıkları nedeniyle rotalarından sapabiliyor.Araştırmalar ayrıca ışık kirliliğinin bitkiler ile tozlaştırıcılar arasındaki ilişkiyi bozabildiğini, ağaçların çiçeklenme zamanını değiştirebildiğini ve canlıların sirkadiyen ritimlerini etkileyebildiğini ortaya koyuyor.İnsanlar da bu etkilerden bağımsız değil. Gece boyunca pencerelerden içeri giren yapay ışık dahil olmak üzere ışığa maruz kalmanın, uyku ve dinlenme süreçlerini etkileyebildiğine ilişkin araştırmalar bulunuyor.
https://anlatilaninotesi.com.tr/20260930/dubaiden-havalanan-ve-israile-giden-yolcu-ucagi-kacirilma-kodu-verdi-1109149294.html
Sputnik Türkiye
feedback.tr@sputniknews.com
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
2026
Sputnik Türkiye
feedback.tr@sputniknews.com
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
SON HABERLER
tr_TR
Sputnik Türkiye
feedback.tr@sputniknews.com
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
Sputnik Türkiye
feedback.tr@sputniknews.com
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
karanlık, ışık, gökyüzü, haberler
karanlık, ışık, gökyüzü, haberler
Gece gökyüzü her yıl yüzde 10 daha aydınlanıyor: Karanlığı unutuyoruz
Dünya genelinde ışık kirliliğinin hızla artması, yıldızları görünmez hale getirirken yalnızca gökyüzünü değil, canlıların doğal ritimlerini de etkiliyor. Uzman araştırmalarına göre gece gökyüzünün parlaklığı her yıl yaklaşık yüzde 10 artıyor. Dünya nüfusunun yüzde 80'i ise ışık kirliliğine maruz kalan gökyüzünün altında yaşıyor.
Geceleri şehirlerde sokak lambaları, binalar, otoparklar ve spor sahalarının aydınlatılması nedeniyle doğal karanlığa ulaşmak giderek zorlaşıyor. İngiliz basınında yayımlanan bir değerlendirmeye göre, karanlık artık yalnızca kırsal bölgelerde ulaşılabilen bir deneyime dönüşürken, ışık kirliliğinin etkileri insanlar ve diğer canlılar üzerinde de hissediliyor.
Yazar Tove Danovich, ABD'nin Oregon eyaletinde ışık kirliliğinden uzak bir bölgede gördüğü gece gökyüzünü "on yıllardır deneyimlemediği" bir manzara olarak tarif etti. Şehir ışıklarından uzakta Samanyolu'nu, çok sayıda yıldız ve takımyıldızı görebildiğini aktaran Danovich, kentlerde yaşayan insanların karanlık gökyüzünü görebilmek için saatlerce yolculuk etmek zorunda kalabildiğine dikkat çekti.
Nüfusun yüzde 80'i ışık kirliliği altında yaşıyor
Bilimsel araştırmalara göre gece gökyüzünün parlaklığı her yıl yaklaşık yüzde 10 artıyor. Dünya nüfusunun yaklaşık yüzde 80'i ışık kirliliğine maruz kalan gökyüzünün altında yaşıyor.
Bu durumun çözümü ise şehirlerdeki tüm ışıkların kapatılması anlamına gelmiyor. Bunun yerine ışıkların yalnızca ihtiyaç duyulan kadar güçlü olması, doğru yöne çevrilmesi ve gereksiz aydınlatmanın sınırlandırılması öneriliyor.
ABD'nin Arizona eyaletindeki Flagstaff, bu konuda düzenleme getiren kentlerden biri. Kent, 1958'de dış mekan aydınlatmasına ilişkin kurallar uygulamaya başladı ve 2001'de "Karanlık Gökyüzü Kenti" olarak tanındı. Düzenlemeler kullanılan ışığın miktarını, türünü ve yönünü kontrol ediyor.
Işık kirliliği hayvanların yaşamını da değiştiriyor
Karanlığın kaybolması yalnızca yıldızları görememek anlamına gelmiyor. Gece, çok sayıda canlı için başlı başına bir yaşam alanı.
Yapay ışık, yönlerini Ay'ın ışığına göre belirleyen hayvanların davranışlarını değiştirebiliyor. Örneğin yavru deniz kaplumbağaları denize ulaşmak yerine otopark ışıklarına yönelebiliyor. Güveler ışık kaynaklarının çevresinde dönerek doğal davranışlarından uzaklaşabiliyor. Ateşböcekleri ve kurbağalar çiftleşme davranışlarını gerçekleştirmek için karanlığa ihtiyaç duyarken, göçmen kuşlar şehirlerin güçlü ışıkları nedeniyle rotalarından sapabiliyor.
Araştırmalar ayrıca ışık kirliliğinin bitkiler ile tozlaştırıcılar arasındaki ilişkiyi bozabildiğini, ağaçların çiçeklenme zamanını değiştirebildiğini ve canlıların sirkadiyen ritimlerini etkileyebildiğini ortaya koyuyor.
İnsanlar da bu etkilerden bağımsız değil. Gece boyunca pencerelerden içeri giren yapay ışık dahil olmak üzere ışığa maruz kalmanın, uyku ve dinlenme süreçlerini etkileyebildiğine ilişkin araştırmalar bulunuyor.
