Dünya haritası - Sputnik Türkiye, 1920
DÜNYA
Rusya, ABD, Avrupa ve Ortadoğu başta olmak üzere dünyanın dört bir yanından son dakika haberleri, analizler ve özel dosyalar.

Prof. Dr. Ali Fuat Gökçe: İran-ABD anlaşması Ortadoğu'daki çatışmaları bitirmeyebilir

© Mehmet EserMesud Pezeşkiyan
Mesud Pezeşkiyan - Sputnik Türkiye, 1920, 24.09.2026
Abone ol
Özel
ABD Başkanı Donald Trump ve İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan'ın BM toplantısında yaptığı açıklamada İran ile anlaşma ihtimaline değindi. Prof. Dr. Ali Fuat Gökçe ise ABD’nin baskı politikasını sürdürdüğünü belirtirken anlaşmanın Hürmüz Boğazı’nı açarak piyasaları rahatlatabileceğini aktardı.
ABD Başkanı Donald Trump, Birleşmiş Milletler (BM) toplantısında İran’la yürütülen temaslarda anlaşma ihtimalinin güçlendiğini açıklarken, Washington ile Tahran arasında New York’ta yaklaşık üç saat süren görüşme gerçekleştirildi. İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ile ABD özel temsilcisi Steve Witkoff arasındaki görüşmede, Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması için Tahran’ın şartlarını ilettiği bildirildi. Trump ise diplomasi mesajlarının yanı sıra İran’a yönelik askeri müdahale tehdidini de sürdürdü. İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ise yaptığı konuşmada ülkesinin diplomasiye hazır olduğunu ancak ABD'nin tehdit ve baskılarına karşı savaştan korkmadıklarını söyledi. Söz konusu gelişmeleri Sputnik Türkiye’ye değerlendiren Prof. Dr. Ali Fuat Gökçe, Trump’ın savaşı kendi istediği şartlarda bitirmeye çalıştığını ancak sahadaki durumun ABD’nin bütün taleplerini İran’a kabul ettirebilecek düzeyde olmadığını belirtti.

‘Trump, İran yönetimi üzerinde baskı kurmaya çalışıyor’

Trump’ın savaşı bitirmek istediğini ancak bunu kendi şartları doğrultusunda gerçekleştirmek için çaba harcadığını ifade eden Prof. Dr. Ali Fuat Gökçe, sahadaki gelişmelerin ABD’nin taleplerinin tamamını İran’a kabul ettirmesini zorlaştırdığını kaydetti:

“Trump bu savaşı bitirmek istiyor. Kendi istediği şartlarda olması için çaba harcıyor. Ancak sahadaki durum kendisinin isteklerinin hepsini İran'a kabul ettirebilecek durumda değil. Dolayısıyla tehdit ve baskı politikasına devam ederek İran yönetimi üzerinden baskı kurarak İran yönetiminde ayrılıklar yaratmaya çalışıyor. Ancak BM Zirvesi nezdinde İran heyetiyle yapılan görüşmede "oldukça büyük bir ivme" bulunduğunu belirtmesi anlaşmaya yakın olunduğunu gösterebilir. Ama anlaşma hangi şartlar altında yapılacak henüz belli değil. ABD'nin istediği bütün şartları kabul ettirme ihtimali düşük, aynı şekilde İran için de aynı hususlar geçerli.“

‘Askeri tehditler psikolojik harekat olarak değerlendirilmeli’

Gökçe, Trump’ın diplomasi mesajları verirken askeri tehditlerde bulunmasını şöyle değerlendirdi:
"Bu sözleri sarf ederken askeri tehditlerde bulunması İran'a yönelik bir psikolojik harekat olarak değerlendirilmelidir. İran yönetimi içinde daha fazla savaş istemeyenlerin, savaş isteyenleri ikna edebilmek adına daha fazla yıkım olmadan bir an önce masaya oturması için yapılan bir söylem olarak değerlendirilebilir."

‘Bölgede istikrar istemeyen İsrail var’

Prof. Dr. Ali Fuat Gökçe İran ile ABD arasında imzalanacak bir anlaşmanın bölgede nabzı düşürmeyeceğini belirtirken İsrail'in istikrarsızlık isteyen varlığına dikkat çekti:

“İran-ABD anlaşması Ortadoğu'da çatışmaları bitirmez. Çünkü bu bölgede istikrar istemeyen bir İsrail var. İsrail bölgedeki istikrarsızlıktan beslenen bir ülke. Bu savaş bitse bile başka bir sahada yeni çatışmalar ve savaşlar başlatılacaktır ki Yemen-Suudi Arabistan bunun örneği. Yine Irak oldukça riskli bir yer. Şimdilik sessiz dursa bile muhtemel çatışma alanı olabilecek bir yer.”

ABD ve İran’ın müzakere masasında hangi öncelikleri var?

Gökçe, ABD’nin bölgedeki önceliğinin ekonomik kazanç sağlamak olduğunu belirterek iki ülkenin isteklerini sıraladı:

“ABD'nin önceliği bu bölgeden para kazanmaktır. Hürmüz'den, İran petrol ve doğalgazından para kazanmaktır. Bununla beraber İran'ın nükleer kapasitesini en aza indirmektir. İran'ın önceliği ise yaptırımların kaldırılması, bloke olan paralarının serbest bırakılması, İsrail ve ABD'nin bir daha saldırmayacağı garantisinin verilmesi ve Hürmüz'den para kazanmaktır. Tabi bu arada Hürmüz'den para kazanmak iki ülkenin de isteği olduğu için bu noktada uzlaşma olabilir. İran'ın deniz ablukasının kaldırılması, dondurulmuş varlıklarının serbest bırakılması ve bölgedeki savaşların sona erdirilmesi gibi şartları ABD açısından müzakere edilebilir şartlardır. Ama karşılığında kendisi de Hürmüz'den para kazanmak isteyecektir.”

Hürmüz Boğazı’nın açılması petrol fiyatlarını nasıl etkiler?

Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılmasının enerji piyasalarına olası etkilerini de değerlendiren Gökçe, boğazın açılmasının petrol fiyatlarının gerilemesini sağlayabileceğini ifade etti:
“Hürmüz Boğazının yeniden açılması tabi ki petrol fiyatlarının gerilemesini sağlayacaktır. Enerji arzının artması küresel piyasalara rahatlama getirecektir. Türkiye enerji güvenliğini sağlayabilmek için mevcut enerji tedarik zincirinde alternatif kaynaklar ve güzergahlar tespit etmesi ve bu yönde politikalar üretmesi gerekmektedir.”
Pezeşkiyan - Sputnik Türkiye, 1920, 23.09.2026
ABD-İSRAİL SALDIRILARI: İRAN VE KÖRFEZ KRİZİ
İran Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan, 'Amerika, bu çocukları bombaladı' dedi, ABD heyeti salonu terk etti
Haber akışı
0
Tartışmaya katılmak için
giriş yapın ya da kayıt olun
loader
Sohbetler
Заголовок открываемого материала