https://anlatilaninotesi.com.tr/20260924/dunya-super-el-ninoya-hazirlaniyor-fiyatlar-yuzde-16-artabilir-sofralari-vuracak-8-urun-aciklandi-1108989915.html

Dünya Süper El Nino’ya hazırlanıyor: Fiyatlar yüzde 16 artabilir, sofraları vuracak 8 ürün açıklandı

Dünya Süper El Nino’ya hazırlanıyor: Fiyatlar yüzde 16 artabilir, sofraları vuracak 8 ürün açıklandı

Sputnik Türkiye

Pasifik'te güçlenen El Nino, dünyanın önemli tarım bölgelerinde kuraklık, aşırı yağış ve sıcaklık riskini artırıyor. Buğdaydan kahveye birçok üründe arz... 24.09.2026, Sputnik Türkiye

2026-09-24T07:22+0300

2026-09-24T07:22+0300

2026-09-24T07:22+0300

ekonomi̇

süper el nino

pasifik

nijerya

gıda, tarım ve hayvancılık bakanı ahmet eşref fakıbaba

dünya

tarım

https://cdn.img.anlatilaninotesi.com.tr/img/07ea/08/18/1108198589_0:87:2666:1587_1920x0_80_0_0_b2ddfa36933d8225930946a029ba9214.jpg

Pasifik Okyanusu'nda güçlenen El Nino, yalnızca hava koşullarını değil küresel gıda sistemini de tehdit eden yeni bir risk olarak öne çıkıyor. Tarım üretiminden lojistiğe, enerji maliyetlerinden emtia piyasalarına kadar uzanan zincirde etkilerin önümüzdeki aylarda daha belirgin hale gelebileceği değerlendiriliyor.Beklentilerin gerçekleşmesi halinde buğday, mısır, pirinç, kahve, şeker, kakao, soya ve palm yağı gibi dünya gıda ticaretinde kritik öneme sahip ürünlerde sert fiyat hareketleri görülebilir. Ancak riskin bütün ürünlerde aynı anda ve aynı ölçüde ortaya çıkması beklenmiyor.Süper El Nino ihtimali güçleniyorMeteorolojik tahminler, 2026 sonbahar-kış döneminde güçlü bir El Nino yaşanması ihtimalinin oldukça yüksek olduğuna işaret ediyor. Ekim-aralık döneminde olayın tarihsel ölçekte güçlü seviyelere ulaşabileceğine yönelik senaryolar da yakından izleniyor.El Nino, tropikal Pasifik'in orta ve doğu kesimlerindeki deniz yüzeyi sıcaklıklarının normalin üzerine çıkmasıyla oluşuyor. Okyanustaki bu değişiklik atmosferik dolaşımı etkileyerek dünyanın farklı bölgelerinde kuraklık, aşırı yağış ve sıcaklık anomalileri oluşturabiliyor.Tarım açısından tehlike de burada başlıyor. Aynı iklim olayı bir üretim merkezinde kuraklığa neden olurken başka bir bölgede aşırı yağış yoluyla mahsule zarar verebiliyor.Gıda fiyatlarında yüzde 14-16 riskiKüresel tarım stratejileri danışmanlık şirketi Beroe, uzun süreli bir El Nino'nun başka maliyet baskılarıyla birleşmesi halinde gıda piyasalarında ciddi sonuçlar doğurabileceğini değerlendiriyor.Şirketin tahminine göre El Nino'nun gübre kıtlığı, yüksek enerji maliyetleri ve jeopolitik gerilimlerle aynı döneme denk gelmesi, küresel gıda emtia fiyatlarında yüzde 14-16'lık artışa katkıda bulunabilir.Üstelik baskının yalnızca 2026 ve 2027 ile sınırlı kalmayabileceği, bazı ürün ve piyasalarda fiyat etkilerinin 2028'e kadar uzayabileceği değerlendiriliyor.Kakao ilk alarmı veren ürünlerdenİklim koşullarındaki değişimlere en hassas tarım ürünleri arasında kakao, kahve, şeker ve bitkisel yağlar bulunuyor.Beroe'nin değerlendirmesinde kısa vadede en yüksek tedarik risklerinden biri kakaoda görülüyor. Dünya kakao üretiminin merkezi konumundaki Batı Afrika zaten aşırı yağışlar, hastalıklar ve zayıf ürün gelişimiyle mücadele ediyor.El Nino'nun kritik büyüme dönemlerinde bölgedeki hava koşullarını daha da bozması halinde üretimde yeni kayıplar yaşanması ve bunun küresel kakao fiyatlarına yansıması ihtimali bulunuyor.Kahve ve şeker de yakından izleniyorBir diğer hassas ürün şeker. Ancak buradaki risk dünya genelinde eşit dağılmıyor.Hindistan'da muson yağışlarının seyri, şeker stokları ve etanol üretimine ayrılan şeker kamışı miktarı küresel fiyatlar açısından belirleyici olabilir. Buna karşılık dünyanın en büyük üreticilerinden Brezilya'nın güçlü ihracat kapasitesi, arz tarafında dengeleyici unsur oluşturabilir.Kahve piyasasında da önemli üretici ülkelerdeki sıcaklık ve yağış değişimleri yakından izleniyor. El Nino'nun kahve kuşağındaki üretim koşullarını bozması, fiyatlarda yeni dalgalanmalara neden olabilir.Palm yağında kritik tarih 2027Palm yağında El Nino'nun etkisinin gecikmeli olarak ortaya çıkabileceği değerlendiriliyor.Malezya ve çevresindeki üretici ülkelerde hava koşullarının plantasyonlara etkisinin zaman içinde üretim rakamlarına yansıması nedeniyle asıl baskının 2027'de belirginleşmesi bekleniyor.Yaşlanan plantasyonlar ve artan biyodizel talebi de palm yağı piyasasının El Nino kaynaklı olası üretim kayıplarına karşı kırılganlığını artırıyor.Tahıllarda eşzamanlı arz şoku riskiKüresel tahıl piyasasında ise tablo daha karmaşık.ABD ve Brezilya'daki olumlu üretim beklentileri küresel mısır arzını destekleyebilir. Buna karşılık Avrupa'daki verim sorunları bazı bölgelerde fiyat baskısına neden olabilir.Bu nedenle Süper El Nino'nun doğrudan küresel bir gıda kıtlığı yaratmasından ziyade, farklı bölgelerde ve farklı ürünlerde aynı döneme denk gelen arz şokları ve sert fiyat hareketleri oluşturması daha önemli risklerden biri olarak görülüyor.Buğday, mısır ve pirinç gibi temel ürünlerden herhangi birinde büyük üretici ülkelerin aynı dönemde olumsuz hava koşullarıyla karşılaşması halinde fiyat etkisinin çok daha güçlü olması mümkün.Tehlike tarladan limanlara taşınabilirEl Nino'nun oluşturabileceği ekonomik risk yalnızca tarımsal üretimle sınırlı değil.Şiddetli kuraklık, dünya ticareti açısından kritik önemdeki nehirlerin ve kanalların su seviyelerini düşürerek gemilerin taşıyabileceği yük miktarını sınırlayabiliyor. Bu durum navlun maliyetlerini artırarak gıda fiyatlarına ikinci bir baskı oluşturabiliyor.Özellikle Panama Kanalı gibi küresel ticaret yollarındaki kapasite sorunları, tarım ürünlerinin üretim merkezlerinden tüketici ülkelere taşınmasını daha pahalı hale getirebilir.Enerji ve biyoyakıtlar denklemi değiştirebilirGıda fiyatlarının karşısındaki diğer risk ise enerji piyasaları.Petrol fiyatlarının yükselmesi tarımsal üretimde kullanılan yakıttan gübre üretimine, nakliyeden soğuk zincire kadar çok sayıda maliyet kalemini etkiliyor.Bunun yanında ülkelerin biyoyakıt politikaları soya yağı, kolza yağı, palm yağı, mısır ve şeker kamışı gibi ürünlerde gıda ile enerji sektörlerinin aynı hammadde için rekabet etmesine neden olabiliyor.Bu nedenle El Nino'nun tarımsal etkisinin yüksek enerji fiyatlarıyla aynı döneme denk gelmesi, gıda enflasyonu üzerindeki baskıyı daha da artırabilir.Süper El Nino için 451 bin ek ölüm tahminiEl Nino'nun olası etkilerine ilişkin en çarpıcı tahminlerden biri ise insan sağlığı konusunda geldi.University of Chicago bünyesindeki Climate Impact Lab araştırmacılarının hesaplamasına göre, güçlü El Nino'nun Haziran 2026-Şubat 2027 döneminde oluşturabileceği sıcaklık etkileri dünya genelinde 451 bine kadar ek ölümle ilişkilendirilebilir.Araştırmacılar, karalar üzerindeki sıcaklıkların normal seviyelerin üzerine çıkabileceğini ve aşırı sıcak günlerin sayısında yüzde 44'e varan artış görülebileceğini hesaplıyor.Bu rakamlar gerçekleşmiş ölüm sayılarını değil, belirli iklim ve sıcaklık senaryolarına dayanan model tahminlerini ifade ediyor.Nijerya, Endonezya ve Sudan öne çıkıyorAraştırmanın Eylül 2026-Şubat 2027 dönemine ilişkin hesaplamalarında en yüksek tahminlerden biri Nijerya için yapılıyor.Modellemeye göre Nijerya'da 31 bin 400, Endonezya'da 19 bin 300 ve Sudan'da 17 bin 600'e kadar ek ölüm sıcaklık etkileriyle ilişkilendirilebilir.Filipinler, Vietnam, Tayland ve Kamboçya'da ise toplam 19 bin 400 ek ölüm öngörülüyor. Hindistan ve Pakistan da yüksek sıcaklık riskinin yakından izlendiği ülkeler arasında bulunuyor.El Nino'nun etkisi sofraya kadar ulaşabilirÖnümüzdeki dönemde belirleyici soru El Nino'nun yalnızca ne kadar güçlü olacağı değil, hangi tarım bölgelerini hangi üretim dönemlerinde etkileyeceği olacak.Kuraklık, aşırı yağış, enerji fiyatları, gübre maliyetleri ve lojistik sorunlarının aynı dönemde ortaya çıkması durumunda iklim kaynaklı üretim kayıpları küresel gıda zinciri boyunca büyüyebilir.Bu nedenle Pasifik'teki sıcaklık değişiminin gerçek ekonomik etkisi binlerce kilometre uzakta ortaya çıkabilir: Tarladaki verim kaybından limanlardaki navlun maliyetine, oradan da market raflarındaki gıda fiyatlarına kadar.

https://anlatilaninotesi.com.tr/20260924/hava-bir-anda-degisecek-sicakliklar-6-derece-birden-dusecek-meteorolojiden-7-il-icin-kritik-uyari-1108989049.html

süper el nino

pasifik

nijerya

2026

SON HABERLER

tr_TR

süper el nino, pasifik, nijerya, gıda, tarım ve hayvancılık bakanı ahmet eşref fakıbaba, dünya, tarım