- Sputnik Türkiye, 1920, 19.10.2024
SAĞLIK
Sağlık haberleri, sağlıklı beslenme, sağlıklı yaşam üzerine her şey

Bilim insanları: İnsan beyni aslında iki ayrı organdan oluşuyor

© Fotoğraf : Bu fotoğraf yapay zeka ile oluşturulmuşturSağlık
Sağlık - Sputnik Türkiye, 1920, 19.09.2026
Abone ol
Stanford Üniversitesi'nden bilim insanlarının yaptığı araştırma, insan beyninin tek bir organ olmadığını, birbiriyle birleşmeden önce bağımsız olarak evrimleşen iki ayrı sistemden oluştuğunu ortaya koydu. Bulguların, ölümcül nörodejeneratif hastalıkların araştırılmasında yeni kapılar açması bekleniyor.
İnsan beyni, tek bir organdan değil, birbiriyle birleşmeden önce bağımsız olarak evrimleşen iki ayrı sistemden oluşuyor. Stanford Üniversitesi'ndeki bilim insanları, beynin gelişim sürecine ilişkin yeni araştırmalarında bu sonuca ulaştı.
Araştırmacılar, çalışmayı başlangıçta laboratuvarda karşılaştıkları uzun süredir devam eden bir sorunu çözmek amacıyla yürüttü: Beyin sapındaki kök hücrelerin laboratuvar ortamında çoğaltılması neredeyse imkansızken, beynin ön kısmındaki hücrelerin neden kolayca çoğaltılabildiğini anlamaya çalıştılar.
Ekip, beynin gelişiminin en erken aşamalarını inceleyerek organın ön ve arka bölümlerinin tamamen farklı hücresel başlangıç noktalarından oluştuğunu keşfetti.
Daha önce beynin tamamının tek bir ana kök hücreden geliştiği düşünülüyordu.
Ancak Stanford ekibi, gastrulasyon olarak adlandırılan ve basit bir hücre kümesinin gerçek vücut yapılarını oluşturacak şekilde organize olmaya başladığı kritik gelişim aşamasında embriyoları inceleyerek iki farklı hücre grubu tespit etti.
Hücre gruplarından biri yalnızca beynin ön kısmını oluşturacak şekilde programlanmışken, diğeri yalnızca arka kısmı oluşturuyordu. Daha ileri analizler, bu iki hücre grubunun içindeki genetik talimatların da tamamen farklı biçimlerde paketlendiğini ve hücreleri birbiriyle kesişmeyen ayrı gelişim yollarına yönlendirdiğini ortaya koydu.
Stanford Üniversitesi Gelişim Biyolojisi Bölümü Doçenti Dr. Kyle Loh, "Beynin tek bir organ olması muhtemelen daha verimli olurdu ancak biz, beyni iki ayrı parça halinde oluşturduğumuz ilkel yönteme bağlıyız" dedi.
Araştırmacılar, uzak evrimsel geçmişte bu iki sistemin ilkel hayvanların vücudunda fiziksel olarak ayrı bölgelerde bulunduğuna inanıyor. Bilim insanları bu durumu, denizanalarında vücudun farklı bölümlerine dağılmış ayrı sinir ağlarının bulunmasına benzetiyor.

Farklı işlevler üstleniyor

Kafatasının tabanında bulunan arka beyin, vücudun otomatik kontrol merkezi olarak görev yapıyor. Kalp atış hızı, solunum ve uyku döngüleri gibi hayati işlevleri yönetiyor.
Orta beyin ve ön beyin ise dil, mantık ve soyut düşünme gibi daha üst düzey bilişsel işlevlerden sorumlu.
Araştırmacılar, insan beynindeki bu iki sistemli yapının meşe palamudu solucanlarında da bulunduğunu tespit etti. İnsanlarla uzak bir ortak atayı paylaşan bu deniz canlılarında da aynı yapının görülmesi, beynin iki parçalı tasarımının en az 500 milyon yıl öncesine dayandığına işaret ediyor.

Kritik gelişme

Nature Neuroscience dergisinde yayımlanan araştırmanın bulguları, tıp alanındaki araştırmalar açısından önemli bir gelişme olarak değerlendiriliyor.
Araştırmacılar, arka beyin hücrelerinin nasıl özgün biçimde oluştuğunun anlaşılması sayesinde, insan kök hücrelerini laboratuvar ortamında ilk kez işlevsel arka beyin motor nöronlarına dönüştürmeyi başardı.
Belirli sinir hücrelerinin üretilebilmesi, özellikle alt beyindeki motor nöronları hedef alarak yok eden ölümcül nörodejeneratif hastalıklar üzerindeki araştırmaları önemli ölçüde hızlandırabilir.
Bunlar arasında amyotrofik lateral skleroz (ALS) ve spinal müsküler atrofi (SMA) bulunuyor.
Çin'in geliştirdiği NEO isimli beyin çipi illüstrasyonu - Sputnik Türkiye, 1920, 08.06.2026
YAŞAM
Çin, Elon Musk’ı geride bıraktı: NEO, piyasaya sürülen dünyanın ilk beyin çipi oldu
Haber akışı
0
Tartışmaya katılmak için
giriş yapın ya da kayıt olun
loader
Sohbetler
Заголовок открываемого материала