Emekli Tümamiral Cem Gürdeniz Aşil Kalkanı'nı anlattı: Yunanistan ve İsrail arasında derinleşen ilişkilerin askeri ayağı
© Fotoğraf : Twitter
Abone ol
Özel
Yunanistan Başbakanı Miçotakis’in Meis Adası’nda Türkiye’yi hedef alan açıklamalarının ardından, İsrail’den tedarik edilmesi planlanan milyarlarca avroluk “Aşil Kalkanı” hava ve füze savunma projesi yeniden gündeme geldi. Emekli Tümamiral Cem Gürdeniz, projeyi yalnızca bir hava savunma sistemi alımı olarak değerlendirmemek gerektiğini belirtti.
Yunanistan Başbakanı Miçotakis, geçtiğimiz günlerde Türkiye'ye 2 km uzaklıkta Meis Adası'nı ziyaret etmiş, Ankara'yı hedef alarak "Kimseyi tehdit etmiyoruz ancak kimseden tehdit veya talimat da kabul etmiyoruz. Ulusal bütünlüğümüzü ve egemenlik haklarımızı savunmaya hazırız" demişti. Miçotakis'in açıklamaları Yunanistan'ın İsrail'den tedarik etmeyi planladığı milyarlarca avroluk "Aşil Kalkanı" hava ve füze savunma projesini gündeme getirdi. Sputnik Türkiye'ye değerlendirmelerde bulunan Emekli Tümamiral Cem Gürdeniz, Aşil Kalkanı'nın yalnızca bir hava savunma sistemi alımı olarak değerlendirilmemesi gerektiği görüşünü farklı açılardan ele aldı.
‘Aşil Kalkanı, Yunanistan, Güney Kıbrıs ve İsrail arasında derinleşen ilişkilerin askeri ayağı’
Emekli Tümamiral Cem Gürdeniz, Aşil Kalkanı'nın tek başına bir hava savunma modernizasyonu olarak değerlendirilmesinin eksik kalacağını belirterek, anlaşmayı Yunanistan-Güney Kıbrıs-İsrail arasında enerji, istihbarat, savunma ve güvenlik alanlarında derinleşen ilişkilerin askeri ayağı olarak nitelendirdi:
“Aşil Kalkanı’nı tek başına bir hava savunma modernizasyonu olarak değil, Doğu Akdeniz’de Yunanistan–Güney Kıbrıs–İsrail arasında son yıllarda derinleşen ilişkilerin askeri ayağı olarak okumak gerekir. İsrail’in Yunanistan’a bugüne kadarki en büyük savunma ihracatlarından biri olan bu anlaşmayla Yunanistan; uçak, İHA, seyir füzesi ve balistik füze tehditlerine karşı çok katmanlı ve bütünleşik bir hava savunma ağı kurmayı hedefliyor. Bu gelişme, Ege ve Doğu Akdeniz’de Türkiye’nin hava gücünü ortadan kaldıracak veya güç dengesini bir anda Yunanistan lehine çevirecek bir “oyun değiştirici” değildir. Ancak Yunanistan’ın kritik üslerini, havaalanlarını, komuta merkezlerini ve stratejik altyapısını koruma kapasitesini artırarak Türkiye açısından hava harekatının planlanmasını zorlaştırabilir. Yunanistan’ın 2036’ya kadar yaklaşık 28 milyar avroluk modernizasyon programının F-35 uçaklarını ve yeni fırkateynleri de kapsadığı dikkate alındığında Aşil Kalkanı, çok daha geniş kapsamlı bir kuvvet yapılanmasının parçasıdır.”
‘Bu silahlanmayı büyük ölçüde Türkiye karşıtı okuyorum’
Yunanistan tarafı Aşil Kalkanı'nın yalnızca Türkiye kaynaklı tehditlere karşı olmadığını, Orta Doğu'daki füze ve İHA tehdidinin de sistemin oluşturulmasında etkili olduğunu belirtirken Gürdeniz, Doğu Akdeniz’de kurulan böylesine kapsamlı savunma mimarisinin Türkiye’den bağımsız değerlendirilmesinin gerçekçi olmadığının altını çizdi:
“Ben bu silahlanmayı büyük ölçüde Türkiye karşıtı olarak okuyorum. Jeopolitikte devletlerin açıkladıkları niyetlerden çok coğrafya ve sahip oldukları yetenekler önemlidir. İsrail ve Yunanistan’ın bulunduğu coğrafyada en büyük hava ve deniz gücü Türkiye’dir. Bu nedenle Ege ve Doğu Akdeniz’de kurulan böylesine kapsamlı bir hava ve füze savunma mimarisinin Türkiye’den bağımsız değerlendirilmesi gerçekçi değildir.”
‘Türkiye kırmızı çizgilerini açık biçimde ortaya koymalı’
Emekli Tümamiral Cem Gürdeniz Türkiye'nin Doğu Akdeniz politikasına ilişkin değerlendirmelerde bulundu:
“Belirleyici olan, Yunanistan’ın İsrail, ABD ve AB desteğiyle Ege ve Doğu Akdeniz’de Türkiye’nin hayati çıkarlarına yönelik fiili adımlar atıp atmayacağıdır. Örneğin GSI projesinin Türk kıta sahanlığından izinsiz geçirilmesi veya Yunanistan’ın karasularını Ege’de 12 mile çıkarması gibi yeni fiili durumlar bütün denklemi değiştirebilir. Türkiye bugüne kadar gereğinden fazla taviz veren bir pozisyonda kalmıştır. Kasım 2020’den bu yana Doğu Akdeniz’de tek bir sondaj faaliyeti gerçekleştirilmemiştir. TÜBİTAK Marmara araştırma gemisi Meis bölgesinde iki günlük araştırmanın ardından faaliyetini sonlandırmıştır. Kardak benzeri ada, adacık ve kayalıklarda devlet uygulamalarımız da son derece sınırlıdır. Buna karşılık ilan ettiğimiz deniz parkları ve Deniz Mekansal Planımız dahi Yunanistan’ın sert tepkisine yol açmakta; Atina, ABD ve AB desteğini arkasına alarak Türkiye’ye meydan okuyabilmektedir. Türkiye, Türk-Yunan silahlı çatışmasını kışkırtmayacak bir çizgide hareket ederken kırmızı çizgilerini çok açık biçimde ortaya koymalı ve geri dönülmez noktaları doğru tayin etmelidir. Türkiye en azından Yunanistan kadar tırmanma merdiveninde cesur olmalıdır. Zira Türkiye’nin caydırıcılığı Yunanın çok önündedir.”
‘Yunanistan, İsrail ve bölgesel aktörlerle ağ kuruyor’
Gürdeniz, Atina'nın Türk düşmanı ortaklık ağı oluşturarak Akdeniz’de başlıca aktörlerde biri olmaya çalıştığını söyledi:
“Yunanistan, Akdeniz’de Türk düşmanı ortaklık ağı oluşturarak Türkiye’yi dengeleyen başlıca aktörlerden biri olmaya çalışıyor. Bu yapıda İsrail ve Güney Kıbrıs Rum Yönetimi Yunanistan’ın yanında yer alırken, ABD ve başta Fransa olmak üzere bazı Avrupa ülkeleri de farklı düzeylerde bu mimariye eklemleniyor. İsrail-Yunanistan ilişkileri artık ortak tatbikatların çok ötesine geçmiş durumda. Savunma işbirliği günümüzde hava ve füze savunması, SİHA’lar, istihbarat, elektronik harp, hassas vuruş, komuta-kontrol ve savunma sanayiine kadar genişliyor. İsrail’in bu alanlardaki teknolojik ve operasyonel birikiminin Yunanistan’a aktarılması, Ege ve Doğu Akdeniz’de Türkiye’nin karşısındaki askerî ortamı değiştiren önemli bir kuvvet çarpanıdır. Buna GKRY de eklendiğinde Ege’den Kıbrıs’a ve Doğu Akdeniz’in doğusuna uzanan daha bütünleşik bir güvenlik ağı ortaya çıkıyor. Bunu Türkiye’ye karşı oluşturulan bir yapı olarak değerlendirebiliriz. Zira tehdidin iki temel unsuru kabiliyet ve niyettir; burada her ikisi de mevcuttur.”
Türkiye’nin Aşil Kalkanı karşısında izlemesi gereken politika nedir?
Emekli Tümamiral Cem Gürdeniz, Yunanistan'ın karşısında izlemesi gereken politikanın simetrik bir silahlanma olduğunu belirtti:
“Türkiye’nin cevabı ise yalnızca simetrik bir silahlanma yarışı olmamalıdır. Erken ihbar ve istihbarat, elektronik harp, hava ve füze savunması, denizaltılar ve uzun menzilli hassas vuruş yetenekleriyle güçlü bir Erişimi Engelleme ve Alan Yasaklama (A2/AD) mimarisi geliştirilmelidir. Ayrıca gelecekte olası bir Türk-Yunan veya Türk-İsrail çatışmasında Avrupa güçlerinin tarafsız kalmasını beklemek gerçekçi değildir. Böyle bir stratejik ortamda Türkiye’nin Asya güçleriyle geliştireceği ilişkilerin önemi daha da artacaktır.”
