İran savaşı petrol fiyatlarını nasıl değiştirdi? 72 dolardan 126 dolara, tekrar 100 dolar üzerine
Abone ol
Özel
İran savaşı petrol fiyatlarında sert iniş ve çıkışlara yol açarken, küresel piyasaların başlıca referans göstergesi olan Brent ham petrolü 72 dolardan 126 doların üzerine yükseldi, ardından yeniden 71 dolar seviyelerine indi. Hürmüz'deki gerilim ve Suudi petrol rafinerilerindeki zarar ve belirsizlikler ile 15 Eylül itibarıyla 107 dolar bandında.
ABD ve İsrail'in 28 Şubat'ta İran'a saldırılarıyla başlayan savaşta petrol fiyatlarının zaman çizelgesi inişli çıkışlı. Sputnik Türkiye, 15 Eylül itibarıyla petrolün yaşadığı gel gitleri derledi.
Brent'in küresel arz ve jeopolitik gelişmelere duyarlılığı nedeniyle kronolojide bu gösterge baz alındı.
Brent Petrol Fiyatları Zaman Çizelgesi
© Sputnik Türkiye/Infografik
1. 28 Şubat-1 Mart: Savaş başladı, ilk şok
28 Şubat: Savaşın başladığı gün Brent yaklaşık 72 dolar civarındaydı.
1 Mart: ABD ve İsrail'in İran'a saldırılarının ardından petrol yaklaşık yüzde 10 yükselerek 80 dolar seviyesine çıktı. Hürmüz Boğazı'nın kapanması halinde günlük 8-10 milyon varillik arzın piyasadan çekilebileceği hesapları yapılmaya başlandı.
Kritik kırılma: Hürmüz Boğazı'nın fiilen kapanması. Çünkü dünya petrol sevkiyatının yaklaşık beşte biri bu güzergah üzerinden geçiyordu.
2. Mart sonu: 100 dolar eşiği aşıldı
Mart boyunca savaşın genişlemesi ve Hürmüz'deki kesintinin kalıcı hale gelmesi fiyatları hızla yukarı taşıdı.
26 Mart: Brent yaklaşık 107 dolar seviyesindeydi ve savaşın başlamasından bu yana yaklaşık yüzde 50 yükselmişti. Piyasada 150 dolarlık petrol opsiyonlarına yoğun talep oluştu.
30 Mart: Brent gün içinde 116.89 dolara kadar çıktı ve günü 112.78 dolardan tamamladı.
Kritik kırılma: Hürmüz'ün kapanması artık geçici bir risk olmaktan çıkıp küresel arz şokuna dönüştü.
3. 30 Nisan: Savaş döneminin zirvesi
Savaşın en önemli petrol zirvesi 30 Nisan'da geldi.
Brent gün içinde 126.41 dolara çıktı. Bu, Mart 2022'den beri görülen en yüksek seviyeydi.
Bu dönemde Hürmüz'deki petrol akışının ciddi biçimde kesilmesi, küresel stokların erimesi ve savaşın uzayacağı beklentisi fiyatları yukarı taşıdı.
126.41 dolar: Savaşın Brent açısından ana zirvesi.
4. Mayıs: 100 doların üzerinde kalma mücadelesi
Mayıs ayında diplomatik görüşmeler fiyat üzerinde belirleyici olmaya başladı.
12 Mayıs: Brent 107.77 dolar.
22 Mayıs: 103.54 dolar.
29 Mayıs: 92.05 dolar. ABD-İran ateşkes ihtimali fiyatları aşağı çekti.
Mayıs sonunda Brent, nisan sonundaki zirvesinden yaklaşık yüzde 27 gerilemişti.
5. Haziran: Büyük düşüş
Haziran, petrol fiyatlarındaki en sert dönüş noktalarından biri oldu.
ABD-İran ateşkesi ve Hürmüz'den petrol tankerlerinin yeniden geçmeye başlaması arz endişelerini azalttı.
25 Haziran: Brent 72.24 dolara kadar geriledi.
Bu seviye, savaşın başlamasından hemen önceki 27 Şubat seviyesinin bile altındaydı.
Bu nedenle 72.24 dolar, savaşın ardından oluşan ana dip olarak değerlendirilebilir.
6. 1 Temmuz: Savaş öncesi seyre döndü
1 Temmuz'da Brent 71.57 dolara geriledi. Bu, dört ayın en düşük seviyesiydi.
Yaklaşık 55 dolarlık düşüş, yani zirveden yaklaşık yüzde 43 gerileme yaşandı.
7. Temmuz sonu: İkinci yükseliş dalgası
Temmuzda savaşın yeniden alevlenmesiyle petrol tekrar yükseldi.
23 Temmuz: Brent yaklaşık 100 dolar seviyesine ulaştı.
28 Temmuz: Gerilimin azalacağı beklentisiyle 84.09 dolara düştü.
Yani piyasa artık yalnızca askeri saldırılara değil, Hürmüz'ün açılıp açılmayacağına ilişkin diplomatik gelişmelere de anında fiyatlama yapıyordu.
8. Eylül: Petrol yeniden 100 doların üzerinde
Eylül başında İran-ABD çatışmasının yeniden şiddetlenmesi, tanker saldırıları ve Suudi Arabistan'daki enerji altyapısına yönelik saldırılar fiyatı yeniden yukarı taşıdı.
9 Eylül: Brent 101.21 dolar seviyesinde kapandı.
10 Eylül: Brent 107.63 dolara çıktı.
13 Eylül: Suudi Arabistan'ın kritik Doğu-Batı Petrol Boru Hattı'na yönelik saldırıların ardından Brent 107.54 dolara kadar yükseldi.
14 Eylül: Güncel Brent fiyatı yaklaşık 106.74 dolar seviyesinde.
15 Eylül: 107 doları aştı.
