140 maddelik BRICS sonuç bildirgesinin tam metni: Filistin, Küba, yerel para birimi vurguları öne çıktı
16:06 14.09.2026 (güncellendi: 16:07 14.09.2026)
© REUTERS Alexander Kazakov
Abone ol
18. BRICS Liderler Zirvesi, hafta sonu Yeni Delhi'de tamamlandı. Zirve, küresel yaptırımlara ve çifte standartlara tepki gösteren 140 maddelik bir sonuç bildirgesiyle sonlandı. Bildiride Filistin, Küba, yerel para birimi çalışmaları öne çıktı.
Ev sahipliğini Hindistan’ın yaptığı 18. BRICS Liderler Zirvesi, Yeni Delhi’de Batı eksenli küresel sisteme karşı alternatif bir duruş sergiledi.
Ortak bildiride öne çıkan notlar şunlar oldu:
Yerel para birimi çalışmaları: BRICS Ödemeler Görev Gücü'nün (BPTF), faaliyetlerinin sürdüğü vurgulanarak “Bu kapsamda sınır ötesi ödeme ve mesajlaşma kanallarının birlikte çalışabilirliği üzerine yürütülen çalışmayı ve ulusal önceliklere saygı göstererek ve her duruma uyan tek bir yaklaşım bulunmadığını kabul ederek BRICS yerel para birimleri kullanılarak ticaret ödemeleri ve yatırımların teşvik edilmesine ilişkin görüşmeleri kabul ediyoruz” denildi.
Küba vurgusu: Bildiride öne çıkan maddelerden biri de “Küba'ya yönelik tek taraflı abluka tedbirlerinin sıkılaştırılmasının ülke ekonomisi ve enerji arzı üzerindeki olumsuz etkilerine ve Küba halkı üzerindeki endişe verici insani sonuçlarına dikkat çekiyoruz” vurgusu oldu. Ayrıca, “Bu kapsamda, BM Genel Kurulu'nun A/RES/80/4 sayılı kararı doğrultusunda Küba'ya yönelik ekonomik, ticari ve finansal tedbirlerin sona erdirilmesi gerektiğini yineliyoruz” ifadeleri yer aldı.
'Daha adil uluslararası düzen' notu: “BRICS bünyesindeki iş birliğini güçlendirmeye, ayrıca barışı, daha temsili ve daha adil bir uluslararası düzeni, yeniden canlandırılmış ve reforme edilmiş bir çok taraflı sistemi, sürdürülebilir kalkınmayı ve kapsayıcı büyümeyi teşvik ederek halklarımızın yararına stratejik ortaklığımızı geliştirmeye kararlıyız” vurgusu öne çıktı.
Filistin: Bildiride Filistin'de yaşanan gelişmeler bildirideki 4 ayrı maddede yer alırken, "İşgal altındaki Kudüs'ün hukuki ve tarihi statüsünü değiştirmeyi amaçlayan tek taraflı tedbirleri reddediyoruz" ifadelerine yer verildi. Ayrıca, "İşgal altındaki Filistin Toprakları'ndaki Filistin nüfusunun herhangi bir gerekçeyle geçici veya kalıcı biçimde zorla yerinden edilmesine ve Gazze Şeridi'nin topraklarında herhangi bir coğrafi veya demografik değişikliğe yol açılmasına kesin biçimde karşı çıkıyoruz" denildi.
Suriye: Suriye'nin ele alındığı 38. maddede 'Yabancı terörist savaşçılar meselesinin ele alınmasının aciliyetini, bunların Suriye'nin ve bölgenin istikrarı ve güvenliği açısından oluşturduğu ciddi risk nedeniyle vurguluyoruz' denilirken, 'İşgal güçlerinin Suriye'den çekilmesinin gerekliliğini de yeniden teyit ediyoruz' ifadeleri yer aldı.
İşte 2026 BRICS Zirvesi’nin sonuç bildirgesinin 140 tam maddesi:
1. Bizler, BRICS ülkelerinin liderleri olarak, "Dayanıklılık, İnovasyon, İş Birliği ve Sürdürülebilirlik İçin İnşa" temasıyla düzenlenen 18. BRICS Zirvesi için 12-13 Eylül 2026 tarihlerinde Hindistan'ın Yeni Delhi kentinde bir araya geldik.
2. Karşılıklı saygı ve anlayış, egemen eşitlik, dayanışma, demokrasi, açıklık, kapsayıcılık, iş birliği ve uzlaşıdan oluşan BRICS ruhuna bağlılığımızı yeniden teyit ediyoruz. BRICS'in yirmi yıllık geçmişi üzerine inşa ederek, genişlemiş BRICS bünyesinde siyasi ve güvenlik, ekonomik ve finansal, kültürel ve halklar arası iş birliğinden oluşan üç sütun kapsamında iş birliğimizi güçlendirmeyi ve barışın, daha temsili ve adil bir uluslararası düzenin, yeniden canlandırılmış ve reforme edilmiş çok taraflı sistemin, sürdürülebilir kalkınmanın ve kapsayıcı büyümenin teşvik edilmesi yoluyla halklarımızın yararına stratejik ortaklığımızı geliştirmeyi taahhüt ediyoruz.
3. Ortak ülkelerin BRICS iş birliğine sunduğu değerli katkıyı kabul ediyoruz. Yükselen Piyasalar ve Gelişmekte Olan Ülkeler (EMDC'ler) ile BRICS ortaklığının ilerletilmesinin, herkesin yararına dayanışma ruhunun ve uluslararası iş birliğinin güçlendirilmesine daha fazla katkı sağlayacağına güçlü biçimde inanıyoruz. Ortak ülkelerle kapsayıcı, karşılıklı fayda sağlayan ve kalkınma odaklı ortaklıkları teşvik etme taahhüdümüzü yeniden teyit ediyoruz. Ortak ilgi alanlarında BRICS etkinliklerine ve pratik iş birliğine giderek daha fazla katılmalarını teşvik ediyoruz.
4. Hindistan'ın 18. BRICS Zirvesi kapsamında Dışa Açılım/BRICS Plus Diyaloğu bölümüne ev sahipliği yapmasını ve bunun uluslararası iş birliği ile dayanışmayı güçlendirmeye yeni bir ivme kazandırmasını takdir ediyoruz.
5. Hindistan'ın 2026'da "Dayanıklılık, İnovasyon, İş Birliği ve Sürdürülebilirlik İçin İnşa" teması altında yürüttüğü BRICS dönem başkanlığı kapsamında kaydedilen önemli ilerlemeyi takdir ediyoruz. Bu tema, ortak zorlukların dengeli, pratik, uygulanabilir, kapsayıcı, kalkınma odaklı ve insan merkezli bir yaklaşımla ele alınmasında BRICS iş birliğini güçlendirmeye yönelik ortak taahhüdümüzü yansıtmaktadır. Özellikle kapasite geliştirme, inovasyonun teşvik edilmesi, sürdürülebilir kalkınma ve dayanıklılığın ilerletilmesi yoluyla tematik önceliklerde iş birliğini geliştirme taahhüdümüzü yeniden teyit ediyoruz.
6. BRICS iş birliği çerçevesinde Hindistan'ın 30 kentinde bakanlar, parlamenterler, kurum başkanları, yetkililer, uzmanlar, iş dünyası ve halklar düzeyinde 400'den fazla toplantı ve etkinliğin düzenlenmesini memnuniyetle karşılıyoruz. Bu çalışmalar BRICS stratejik ortaklığının güçlendirilmesine katkıda bulunmuştur. Kolektif dayanıklılığın artırılması, inovasyon odaklı ekonomik büyümenin teşvik edilmesi, sürdürülebilir kalkınmanın ilerletilmesi, halklar arası ilişkilerin derinleştirilmesi ve küresel yönetişimde daha fazla temsil için BRICS'in sesinin güçlendirilmesi alanlarında kaydedilen ilerlemeyi memnuniyetle karşılıyoruz.
7. BRICS'in 20. yıl dönümünün dönüm noktası niteliğindeki bu vesilesiyle, kapsamlı istişare, ortak katkı ve ortak fayda ruhu doğrultusunda daha adil, eşitlikçi, çevik, etkili, verimli, duyarlı, temsili, meşru, demokratik ve hesap verebilir bir küresel ve çok taraflı sistemi teşvik ederek küresel yönetişimi reforme etme ve geliştirme taahhüdümüzü yineliyoruz.
Uluslararası ilişkilerin mevcut mimarisinin günümüz gerçeklerini daha iyi yansıtacak şekilde uyarlanması gerektiğinin bilincinde olarak, çok taraflılığı ve çok kutupluluğu güçlendirme ve uluslararası hukuka, özellikle de Birleşmiş Milletler (BM) Şartı'nın amaç ve ilkelerine, bunların bütünü ve birbiriyle bağlantılı yapısı içinde, dengeli ve kapsayıcı bir biçimde bağlı kalma taahhüdümüzü yineliyoruz.
Bunu, egemen devletlerin barış ve güvenliği korumak, sürdürülebilir kalkınmayı ilerletmek, herkes için demokrasinin, insan haklarının ve temel özgürlüklerin teşvik edilmesini ve korunmasını sağlamak ve ulusal koşullara, sistemlerin çeşitliliğine ve kalkınma yollarına saygı göstererek dayanışma, karşılıklı saygı, adalet ve eşitlik ruhuna dayalı işbirliğini teşvik etmek üzere iş birliği yaptığı uluslararası sistemin vazgeçilmez temel taşı olarak görüyoruz. Amacımız, karşılıklı fayda sağlayan iş birliğine dayalı daha parlak ve ortak bir gelecek inşa etmektir.
8. Yükselen Piyasalar ve Gelişmekte Olan Ülkelerin (EMDC'ler) yanı sıra En Az Gelişmiş Ülkelerin (LDC'ler), özellikle Afrika, Asya, Latin Amerika ve Karayipler'deki ülkelerin, küresel karar alma süreçleri ve yapılarında daha fazla ve daha anlamlı katılım ve temsile sahip olmasını ve bu süreçlerin günümüz gerçeklerine daha uygun hale getirilmesini sağlama taahhüdümüzü yineliyoruz.
BM Sekretaryası ve diğer uluslararası kuruluşlarda, özellikle gelişmekte olan ülkelerin üst düzey ve karar alma kademeleri dahil olmak üzere devam eden yetersiz temsil sorununu ele alarak, zamanında adil coğrafi temsil sağlanması çağrısında bulunuyoruz. Ayrıca özellikle EMDC'lerden kadınların bu kuruluşlardaki her düzeyde liderlik ve sorumluluk pozisyonlarındaki rolünün ve payının artırılmasını talep ediyoruz.
BM'nin üst düzey yöneticilerinin ve diğer üst düzey pozisyonların seçimi ve atanması sürecinin şeffaflık ve kapsayıcılık ilkeleri doğrultusunda yürütülmesi ve BM Şartı'nın 101. maddesindeki tüm hükümlere uygun olması gerektiğini vurguluyoruz. Personel alımında mümkün olduğunca geniş bir coğrafi dağılıma ve kadınların daha fazla katılımına gereken önemin verilmesi gerektiğini belirtiyor ve BM sistemindeki üst düzey görevlerin herhangi bir devletin veya devletler grubunun vatandaşları tarafından tekelleştirilmemesi gerektiği yönündeki genel kurala uyulmasını talep ediyoruz.
Ayrıca, zorunlu katkı paylarını kasıtlı olarak ödememek de dahil olmak üzere, küresel çok taraflı kurumların çalışmalarını tek taraflı olarak zayıflatmaya ve ilgili kuruluşların görevlerini yerine getirmesini engellemeye yönelik girişimleri kınıyoruz.
9. BM'nin yeni Genel Sekreteri'nin seçilmesine yönelik devam eden süreç ışığında ve BM Şartı'nın ilgili hükümlerini göz önünde bulundurarak, bugüne kadar hiçbir kadının Genel Sekreterlik görevine seçilmediğine dikkat çekiyoruz. Ayrıca bu görevi bugüne kadar Latin Amerika ve Karayipler'den yalnızca bir ülke vatandaşı, Afrika ve Asya'dan ise yalnızca ikişer ülke vatandaşı üstlenmiştir.
10. Çok kutuplu dünyanın günümüz gerçekleri bağlamında, gelişmekte olan ülkelerin daha adil ve eşitlikçi bir küresel yönetişim ve ülkeler arasında karşılıklı faydaya dayalı ilişkiler için diyaloğu ve istişareleri teşvik etme çabalarını güçlendirmesinin kritik önemde olduğu konusunda mutabıkız.
Çok kutupluluğun, EMDC'lerin yapıcı potansiyellerini geliştirmeleri ve herkesin yararına, kapsayıcı, sürdürülebilir ve eşitlikçi bir ekonomik küreselleşme ve iş birliğinden faydalanmaları için fırsatları genişletebileceğini kabul ediyoruz.
Küresel Güney'in, özellikle derinleşen jeopolitik gerilimler, hızlı ekonomik gerilemeler ve teknolojik değişimler, korumacı tedbirler, göç sorunları ve iklim değişikliği dahil olmak üzere önemli uluslararası zorluklar karşısında olumlu değişimin itici gücü olarak taşıdığı önemi vurguluyoruz.
BRICS ülkeleri, Küresel Güney'in endişelerini ve önceliklerini dile getirmede ve uluslararası hukuka dayalı daha adil, sürdürülebilir, kapsayıcı, temsili ve istikrarlı bir uluslararası düzenin teşvik edilmesinde önemli bir rol oynamayı sürdürecektir.
11. Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'nun (BMGK) köleleştirilmiş Afrikalıların ticareti ve Afrikalıların ırksallaştırılmış köle mülkiyeti sisteminin insanlığa karşı en ağır suç olarak ilan edilmesine ilişkin 80/250 sayılı kararının kabul edilmesini memnuniyetle karşılıyoruz. Sömürgeciliğin tüm biçim ve tezahürleriyle ortadan kaldırılması amacıyla Aralık 2024 tarihli BMGK 79/115 sayılı kararının hızlı ve eksiksiz biçimde uygulanmasını savunuyoruz.
12. Dünya genelinde ırkçılık, ırk ayrımcılığı, yabancı düşmanlığı ve bunlarla bağlantılı hoşgörüsüzlük ile din, inanç veya kanaate dayalı ayrımcılıkla ve bunların günümüzdeki tüm biçimleriyle mücadeleyi yoğunlaştırma ihtiyacını yineliyoruz. Özellikle nefret söylemi, dezenformasyon ve yanlış bilginin artmasına ilişkin endişe verici eğilimlere dikkat çekiyoruz.
13. 2023 Johannesburg-II Liderler Bildirisi'ni dikkate alarak, BM'nin, Güvenlik Konseyi de dahil olmak üzere, daha demokratik, temsili, etkili ve verimli hale getirilmesi amacıyla kapsamlı bir reformunu desteklediğimizi yineliyoruz.
Konsey üyeliklerinde gelişmekte olan ülkelerin temsilinin artırılması gerektiğini vurguluyoruz. Böylece Konsey, mevcut küresel zorluklara yeterli şekilde yanıt verebilmeli ve Afrika, Asya ve Latin Amerika'daki yükselen ve gelişmekte olan ülkelerin, BRICS ülkeleri de dahil olmak üzere, uluslararası meselelerde ve özellikle BM ile Güvenlik Konseyi'nde daha büyük rol oynama yönündeki meşru beklentilerini destekleyebilmelidir.
Ezulwini Mutabakatı ve Sirte Bildirisi'nde ifade edildiği üzere Afrika ülkelerinin meşru beklentilerini kabul ediyoruz. BM Güvenlik Konseyi reformunun Küresel Güney'in sesini güçlendirmesi gerektiğini vurguluyoruz.
2022 Pekin ve 2023 Johannesburg-II Liderler Bildirileri'ni hatırlatarak, BM Güvenlik Konseyi'nin daimi üyeleri olan Çin ve Rusya, Brezilya ve Hindistan'ın BM'de, Güvenlik Konseyi de dahil olmak üzere, daha büyük rol oynama yönündeki beklentilerini desteklediklerini yineliyor.
14. Birleşmiş Milletler'e görevini yerine getirmesi ve somut ilerleme sağlaması için ihtiyaç duyduğu tüm desteği sunma taahhüdümüzü yineliyoruz. Genel Kurul'u yeniden canlandırma ve Ekonomik ve Sosyal Konsey'i güçlendirme çalışmalarını sürdürmeliyiz. 2025 Barış İnşası mimarisine ilişkin incelemenin tamamen uygulanmasını bekliyoruz.
15. Sürdürülebilir Kalkınma için 2030 Gündemi'nin ve kapsamlı, insan merkezli amaç ve hedeflerinin ulusal politika ve düzenlemelerle uyumlu, dengeli ve bütünleşik bir şekilde uygulanması için yorulmadan çalışma taahhüdümüzü yeniden teyit ediyoruz.
Aşırı yoksulluk da dahil olmak üzere yoksulluğun tüm biçim ve boyutlarıyla ortadan kaldırılmasının en büyük küresel meydan okuma ve sürdürülebilir kalkınmanın vazgeçilmez şartı olduğunu kabul ediyoruz.
2030 Gündemi'nin yenilikçi, koordineli, çevreye duyarlı, açık ve ortak bir şekilde ilerletilmesinin önemini de kabul ediyoruz.
Küresel eşitsizlik konusundaki devam eden üst düzey görüşmeleri not ediyor ve ülkeler içinde ve ülkeler arasındaki eşitsizliğin, 2030 Gündemi kapsamında ele alınan sorunların çoğunun temelinde bulunduğunu kabul ediyoruz. Bu kapsamda eşitsizliğin itici unsurlarının özellikle ele alınması ve tüm biçim ve boyutlarıyla azaltılmasına öncelik verilmesi gerektiğini vurguluyoruz (SKA 10).
Eşitsizlikle mücadele etmek için kolektif hareket etme ve somut adımlar atma kararlılığımızı ifade ederek, Güney Afrika ve Brezilya'nın eşitsizlik konusunda uluslararası bir panel oluşturulması önerisini not ediyoruz.
Ayrıca 2030 sonrasında sürdürülebilir kalkınmaya ilişkin küresel gündemin şekillendirilmesinde BRICS ülkelerinin yakın iş birliği ve anlamlı katkısını bekliyoruz.
16. 1955'te Endonezya'nın Bandung kentinde düzenlenen ve eşitlik, bağımsızlık, müdahale etmeme ve karşılıklı fayda dahil olmak üzere genel ilkeleri ilan eden Asya-Afrika Konferansı'nı hatırlıyoruz. Bandung Ruhu'nun daha adil, kapsayıcı ve temsili bir çok taraflı sistem arayışında bir referans noktası olduğunu vurguluyoruz.
17. EMDE'lerin küresel üretim ve büyümedeki payının artmasıyla birlikte küresel ekonomik yönetişim reformunun BRICS için sürekli bir öncelik olmaya devam ettiğini belirtiyoruz.
Uluslararası finans kuruluşlarını daha temsili, şeffaf ve hesap verebilir hale getirmek amacıyla BRICS üyeleri arasındaki koordinasyonu güçlendirmeyi sürdüreceğiz.
Bretton Woods Kurumları'nın (BWI) daha çevik, etkili, güvenilir, kapsayıcı, amaca uygun, tarafsız, hesap verebilir ve temsili hale getirilmesi ve meşruiyetlerinin güçlendirilmesi amacıyla acilen reforme edilmesi gerektiğini yineliyoruz.
BWI'nin yönetişim yapısı, bu kurumların kuruluşundan bu yana küresel ekonomide yaşanan dönüşümü yansıtacak şekilde reforme edilmelidir. EMDE'lerin BWI'deki söz ve temsil gücü, küresel ekonomideki göreli konumlarını yansıtmalıdır.
Ayrıca, IMF ve Dünya Bankası'nın yönetiminde bölgesel çeşitliliği ve EMDE'lerin temsilini artıracak, liyakat esaslı, kapsayıcı ve şeffaf bir seçim süreci de dahil olmak üzere daha iyi yönetim prosedürleri çağrımızı yineliyoruz.
18. IMF Kotaları ve Yönetişim Reformu için BRICS Rio de Janeiro Vizyonu'nu ve küresel finansal güvenlik ağının merkezinde, özellikle en kırılgan ülkelere etkili destek sağlayabilecek güçlü, kota esaslı ve yeterli kaynaklara sahip bir IMF'ye duyulan ihtiyacı yeniden teyit ediyoruz.
1.
Kota Genel Gözden Geçirmesi kapsamında üzerinde anlaşmaya varılan kota artışlarının daha fazla gecikme olmaksızın yürürlüğe girmesini talep ediyor ve 17. Kota Genel Gözden Geçirmesi kapsamında anlamlı bir kota yeniden düzenlemesine yönelik yaklaşımların mümkün olan en kısa sürede geliştirilmesi çağrısında bulunuyoruz.Kota ve Yönetişim Reformları için Diriyah Yol Gösterici İlkeleri'ni memnuniyetle karşılıyor ve kota düzenlemesinin ülkelerin küresel ekonomideki göreli konumlarını yansıtması, EMDE'lerin kota ve oy paylarını artırması ve bunun gelişmekte olan ülkelerin aleyhine gerçekleşmemesi gerektiğini yineliyoruz.
Aynı zamanda yeni, basit ve şeffaf bir kota formülünün en yoksul üyelerin kota paylarını koruması ve IMF kaynaklarına erişime rehberlik etmesi, ancak bunu kısıtlamaması gerektiğini belirtiyoruz.
Gönüllü mali katkıların kota dağılımını, yönetişimdeki temsili veya oy gücünü etkilememesi gerektiğine de inanıyoruz.
IMF Kotaları ve Yönetişim Reformu için BRICS Rio de Janeiro Vizyonu doğrultusunda, anlamlı kota payı yeniden düzenlemesinin ve yönetişim reformlarının 17. Kota Genel Gözden Geçirmesi'ne dahil edilmesini güvence altına almak amacıyla diğer IMF üyeleriyle yapıcı biçimde çalışmaya hazırız.
19. 2025 Dünya Bankası Hissedarlık İncelemesi'nin, çok taraflılığı güçlendirmek ve Dünya Bankası Grubu'nun meşruiyetini artırmak açısından daha iyi, daha büyük ve daha etkili bir kalkınma finansmanı kuruluşu oluşturulması için kritik bir araç olduğunu yeniden teyit ediyoruz.
Lima İlkeleri doğrultusunda, BRICS ülkelerinin, gelişmekte olan ülkelerin tarihsel olarak yetersiz temsilini düzeltecek bir hissedarlık yeniden düzenlemesi temelinde, gelişmekte olan ülkelerin söz ve temsil gücünün artırılması için savunuculuk yapmayı sürdürmesi gerektiğini teyit ediyoruz.
20. 2026 Çok Taraflı Ticaret Sisteminin Korunması ve Yeniden Canlandırılmasına ilişkin Bildiri ile 2025 BRICS Dünya Ticaret Örgütü Reformu ve Çok Taraflı Ticaret Sisteminin Güçlendirilmesi Bildirisi'ni hatırlatarak, Dünya Ticaret Örgütü'nün (DTÖ) reformuna ve DTÖ'nün merkezinde olduğu ayrımcı olmayan, açık, eşitlikçi, şeffaf, adil, kapsayıcı, öngörülebilir ve kurallara dayalı çok taraflı ticaret sisteminin güçlendirilmesine sarsılmaz desteğimizi yineliyoruz.
En Çok Kayrılan Ülke Muamelesi ile gelişmekte olan üyeler, özellikle En Az Gelişmiş Ülkeler için Özel ve Farklı Muamele gibi temel ilkeleri korumaya devam edeceğiz.
Cenevre'deki çok taraflı müzakerelere, özellikle DTÖ reformuna ilişkin tartışmalara aktif biçimde katılma taahhüdümüzü sürdürüyoruz.
DTÖ'nün etkinliğini ve güvenilirliğini zayıflatan sorunlar ile bu sorunlara yönelik çözümler konusunda BRICS Gayriresmi İstişare Çerçevesi kapsamındaki çalışmaları ve koordinasyonu geliştireceğiz.
MC14 sonuçlarının uygulanmasını sağlayacak ve çözüme kavuşturulmamış konuların çözümü yönünde yapıcı biçimde çalışmayı sürdüreceğiz.
DTÖ'nün otoritesini, etkinliğini, kapsayıcılığını ve önemini güçlendirmek ve açık bir dünya ekonomisi oluşturmak amacıyla DTÖ reformuna yapıcı biçimde katılacağız.
Bu kapsamda, kalkınma odaklı konular da dahil olmak üzere çok taraflı girişimlerin DTÖ'nün hukuki çerçevesine dahil edilmesi için uygun yolların belirlenmesinin ve DTÖ'de ileriye dönük kurallar oluşturulmasının araştırılmasının önemli olduğunu kabul ediyoruz.
Tüm DTÖ üyeleri için güven ve öngörülebilirliğin temeli olarak erişilebilir, etkili ve tam işlevli, iki kademeli bağlayıcı DTÖ uyuşmazlık çözüm mekanizmasının derhal yeniden kurulmasını ve Temyiz Organı'na yeni üyelerin daha fazla gecikme olmaksızın atanmasını güçlü biçimde savunuyoruz.
Gerekli reform yoluyla örgütün güçlendirilmesi ve DTÖ'nün temel ilkelerinin korunması için çalışmayı, DTÖ çerçevesindeki müzakere sürecini kolaylaştırmayı ve çok taraflı ticaret sisteminin güvenilirliğini yeniden tesis etmeyi bekliyoruz.
Küresel Güney'in çok taraflı ticaret sistemine tam olarak entegre olma beklentilerini yansıtarak Etiyopya ve İran'ın DTÖ'ye katılım başvurularını güçlü biçimde destekliyoruz.
Çin'in diplomatik ilişkilere sahip olduğu 53 Afrika ülkesini kapsayacak şekilde sıfır gümrük vergisi uygulamasını genişletmesini takdir ediyoruz.
21. Çok taraflı ticaret sisteminin uzun süredir bir yol ayrımında olduğunu not ediyoruz. DTÖ kurallarıyla bağdaşmayan ticareti kısıtlayıcı uygulamaların yaygınlaşması; ister ayrım gözetmeksizin artan tarifeler ve tarife dışı önlemler şeklinde, ister çevresel hedefler kisvesi altında korumacılık biçiminde olsun, küresel ticaretin daha da azalması, küresel tedarik zincirlerinin bozulması ve uluslararası ekonomik ve ticari faaliyetlerde belirsizlik yaratılması tehdidini oluşturuyor.
Bunun mevcut ekonomik eşitsizlikleri daha da ağırlaştırabileceği ve küresel ekonomik kalkınma beklentilerini olumsuz etkileyebileceği konusunda uyarıyoruz.
Ticareti bozan ve DTÖ kurallarıyla bağdaşmayan tek taraflı tarife ve tarife dışı önlemlerdeki artıştan ciddi endişe duyuyoruz.
DTÖ'nün ticaretteki aksamalara ve yükselen piyasalar ile gelişmekte olan ekonomilerin ihtiyaç ve önceliklerine daha duyarlı hale getirilmesi için birlikte çalışacağız. Ayrıca çözülmemiş konulara ilişkin görüşmeleri ilerletecek ve çok taraflı ticaret sistemini güçlendiren, küresel gelişen zorluklara daha iyi yanıt vermesini sağlayan dengeli, kapsayıcı ve somut sonuçları destekleyeceğiz.
22. Uluslararası hukuka aykırı tek taraflı zorlayıcı tedbirlerin uygulanmasını kınıyor ve tek taraflı ekonomik yaptırımlar ile ikincil yaptırımlar biçimindeki bu tedbirlerin, hedef alınan devletlerin genel nüfusunun insan hakları, kalkınma, sağlık ve gıda güvenliği hakları dahil olmak üzere hakları üzerinde geniş kapsamlı ve olumsuz sonuçlar doğurduğunu yineliyoruz.
Bu tedbirlerin yoksulları ve kırılgan durumdaki insanları orantısız biçimde etkilediğini, dijital uçurumu derinleştirdiğini ve çevresel sorunları ağırlaştırdığını belirtiyoruz.
Uluslararası hukuku ve BM Şartı'nın ilke ve amaçlarını zayıflatan bu hukuka aykırı tedbirlerin ortadan kaldırılması çağrısında bulunuyoruz.
BM Güvenlik Konseyi tarafından yetkilendirilmemiş yaptırımlar da dahil olmak üzere, uluslararası hukuka ve Birleşmiş Milletler Şartı'na aykırı tek taraflı zorlayıcı tedbirlere karşı olduğumuzu yeniden teyit ediyoruz.
23. Mevcut küresel kutuplaşma ve güvensizlik ortamına dikkat çekiyor ve uluslararası barış ve güvenliği güçlendirmek amacıyla küresel eylem çağrısında bulunuyoruz.
Uluslararası toplumdan bu zorluklara ve bunlarla bağlantılı güvenlik tehditlerine çatışma potansiyelini azaltacak siyasi ve diplomatik tedbirlerle karşılık vermesini talep ediyor ve temel nedenlerin ele alınması da dahil olmak üzere çatışmaların önlenmesine yönelik çabalara ihtiyaç olduğunu vurguluyoruz.
Tüm ülkelerin güvenliğinin bölünmez olduğunu vurguluyor ve uluslararası anlaşmazlıkların diyalog, istişare ve diplomasi yoluyla barışçıl biçimde çözülmesine yönelik taahhüdümüzü yineliyoruz.
Bölgesel örgütlerin çatışmaların önlenmesi ve çözümündeki aktif rolünü teşvik ediyor ve krizlerin barışçıl biçimde çözüme kavuşturulmasına katkı sağlayan tüm çabaları destekliyoruz.
Uluslararası anlaşmazlıklar bağlamında, ilgili tarafların rızasıyla yürütülen önleyici diplomasi ve arabuluculuğun, BM Şartı'nın amaç ve ilkelerine uygun biçimde krizlerden kaçınmak ve tırmanmayı önlemek için temel araçlar olduğunu vurguluyoruz.
Bu kapsamda silahlı çatışmaların önlenmesi, BM barış gücü misyonları, Afrika Birliği barış destek operasyonları ile arabuluculuk ve barış süreçleri konusunda işbirliği imkanlarını araştırmayı kabul ediyoruz.
24. Dünyanın birçok bölgesinde devam eden çatışmalardan ve uluslararası düzende mevcut kutuplaşma ve parçalanma durumundan endişe duyuyoruz.
Küresel askeri harcamalardaki kritik artış eğiliminden alarm duyuyor ve bunun gelişmekte olan ülkelere yeterli kalkınma finansmanı sağlanmasının aleyhine gerçekleştiğini belirtiyoruz.
Sürdürülebilir kalkınma, açlık ve yoksulluğun ortadan kaldırılması ve iklim değişikliğine yönelik küresel çabaya katkı dahil olmak üzere, küresel meselelerde farklı ulusal görüş ve tutumlara saygı gösteren çok taraflı bir yaklaşımı savunuyoruz. Bununla birlikte güvenliğin iklim değişikliği gündemiyle ilişkilendirilmesi yönündeki girişimlerden derin endişe duyuyoruz.
25. Nükleer tehlike ve çatışma risklerinin giderek artmasından derin endişe duyuyoruz.
Küresel istikrar, uluslararası barış ve güvenliğin sağlanması amacıyla silahsızlanma, silahların kontrolü ve nükleer silahların yayılmasının önlenmesi sisteminin canlandırılması gerektiğini yineliyoruz.
Nükleer silahlardan arındırılmış bölgelerin nükleer silahların yayılmasının önlenmesi rejiminin güçlendirilmesine yaptığı önemli katkıyı vurguluyor, mevcut tüm nükleer silahlardan arındırılmış bölgelere ve nükleer silahların kullanılması veya kullanılma tehdidine karşı sağlanan güvencelere desteğimizi ve saygımızı yeniden teyit ediyoruz.
Ortadoğu'da Nükleer Silahlardan ve Diğer Kitle İmha Silahlarından Arındırılmış Bölge oluşturulmasına ilişkin kararların uygulanmasının hızlandırılmasına yönelik çabaların taşıdığı hayati önemi kabul ediyoruz. Buna, BM Genel Kurulu'nun 73/546 sayılı kararı uyarınca düzenlenen konferans da dahildir.
Davet edilen tüm tarafları bu konferansa iyi niyetle katılmaya ve bu çabaya yapıcı biçimde dahil olmaya çağırıyoruz.
BMGK'nin "Nükleer silahlardan arındırılmış bölgeler konusunun tüm yönleriyle kapsamlı incelenmesi" başlıklı 79/241 sayılı kararının kabul edilmesini ve incelemenin Grup tarafından oydaşmayla kabul edilerek başarıyla tamamlanmasını not ediyoruz.
26. Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin 1325 (2000) sayılı kararı ve sonraki kararlarının tam olarak uygulanmasına ve Kadın, Barış ve Güvenlik (WPS) gündeminin ilerletilmesine yönelik taahhüdümüzü yineliyoruz.
Çatışmaların önlenmesi ve çözümü, insani yardım, arabuluculuk, barış operasyonları, barış inşası ve çatışma sonrası yeniden yapılanma ve kalkınma dahil olmak üzere barış ve güvenlik süreçlerinin her düzeyinde kadınların tam, eşit, güvenli ve anlamlı katılımının sağlanmasının önemini bir kez daha vurguluyoruz.
27. Latin Amerika ve Karayipler'in karşılıklı saygı, anlaşmazlıkların barışçıl yollarla çözümü ve müdahale etmeme ilkeleri üzerine kurulu bir barış bölgesi olma niteliğini vurgulayarak, Küba'daki durumdan derin endişe duyuyoruz.
Küba'ya yönelik tek taraflı abluka tedbirlerinin sıkılaştırılmasının ülke ekonomisi ve enerji arzı üzerindeki olumsuz etkilerine ve Küba halkı üzerindeki endişe verici insani sonuçlarına dikkat çekiyoruz.
Bu kapsamda, BM Genel Kurulu'nun A/RES/80/4 sayılı kararı doğrultusunda Küba'ya yönelik ekonomik, ticari ve finansal tedbirlerin sona erdirilmesi gerektiğini yineliyoruz.
28. Ortadoğu/Batı Asya'da gerilimlerin devam eden tırmanmasından derin endişe duyuyor ve kendi ulusal tutumlarımızı dikkate alarak azami itidal gösterilmesi ve durumu daha da kötüleştirebilecek eylemlerden kaçınılması çağrısında bulunuyoruz.
Ayrıca, BM Şartı'nın amaç ve ilkelerinin bütünü ve birbiriyle bağlantılı yapısı doğrultusunda, devletlerin egemenliği ve toprak bütünlüğüne saygı da dahil olmak üzere sivillerin ve sivil altyapının korunmasının güvence altına alınmasını talep ediyoruz.
Bölgede kalıcı barış, güvenlik ve istikrara katkı sağlayacak uzun vadeli bir anlayışa ulaşılması için diyalog ve diplomasi yoluyla çabaların artırılmasını teşvik ediyoruz.
Geçerli uluslararası hukuk doğrultusunda küresel ticaretin, tedarik zincirlerinin ve enerji akışının kesintisiz sürdürülmesi için birlikte çalışma ihtiyacını vurguluyoruz.
29. Sivil altyapıya ve Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı'nın (UAEA) tam denetimi altındaki barışçıl nükleer tesislere yönelik kasıtlı saldırılardan, uluslararası hukukun ve UAEA'nın ilgili kararlarının ihlal edilmesi nedeniyle ciddi endişe duyuyoruz.
İnsanları ve çevreyi zarardan korumak amacıyla, silahlı çatışmalar sırasında dahi nükleer denetimlerin, güvenliğin ve emniyetin her zaman korunması gerektiğini vurguluyoruz.
30. BMGK'nin 2803 sayılı kararının kabul edilmesini not ediyoruz.
İlgili BM Genel Kurulu ve Güvenlik Konseyi kararlarının uygulanması çağrısında bulunuyor ve tüm tarafları ateşkesin sürdürülmesini ve Gazze Şeridi'ne tam ve engelsiz insani erişimin sağlanmasını temin etmeye çağırıyoruz.
Bu kapsamda, Ekim 2025'teki ateşkes anlaşmasına rağmen Gazze'de devam eden şiddetten derin endişe duyuyoruz.
Filistinlilerin Gazze Şeridi'nden zorla yerinden edilmesini amaçlayan politikaların durdurulması çağrısında bulunuyor ve Filistin halkının devredilemez haklarına zarar verebilecek, işgali meşrulaştırabilecek veya uzatabilecek düzenlemelerden endişe duyuyoruz.
31. İsrail-Filistin çatışmasına adil ve kalıcı bir çözümün yalnızca barışçıl yollarla sağlanabileceğini ve bunun Filistin halkının kendi kaderini tayin ve geri dönüş hakları dahil olmak üzere meşru haklarının yerine getirilmesine bağlı olduğunu yeniden teyit ediyoruz.
Filistin'in çok taraflı finans kuruluşları dahil olmak üzere ilgili tüm uluslararası kuruluşlarda yeterli temsile sahip olması ve bu kuruluşların kaynaklarına erişebilmesi gerektiğini belirtiyoruz.
Uluslararası hukuka, ilgili BM Güvenlik Konseyi ve Genel Kurul kararlarına ve Arap Barış Girişimi'ne uygun biçimde, Gazze Şeridi ve Batı Şeria'yı kapsayan, başkenti Doğu Kudüs olan, 1967'de uluslararası olarak tanınan sınırlar içinde egemen, bağımsız ve yaşayabilir bir Filistin Devleti kurulmasını öngören iki devletli çözüme yönelik değişmez bağlılık bağlamında, Filistin Devleti'nin BM'ye tam üyeliğine desteğimizi yineliyoruz.
Bunun, iki devletin barış ve güvenlik içinde yan yana yaşaması vizyonunun gerçekleştirilmesini sağlayacağını belirtiyoruz.
32. İşgal altındaki Filistin Toprakları'ndaki Filistin nüfusunun herhangi bir gerekçeyle geçici veya kalıcı biçimde zorla yerinden edilmesine ve Gazze Şeridi'nin topraklarında herhangi bir coğrafi veya demografik değişikliğe yol açılmasına kesin biçimde karşı çıkıyoruz.
Uluslararası hukuk ve uluslararası yargı organlarının hukuka aykırı işgalin sona erdirilmesini ve hukuki normları zayıflatan ve adil ve kalıcı bir barışın önünü tıkayan tüm uygulamaların derhal durdurulmasını gerektirdiğini yineliyoruz.
33. Gazze'deki insani durum dahil olmak üzere İşgal Altındaki Filistin Toprakları'ndaki durumdan ciddi endişe duyuyoruz.
Uluslararası hukuka, özellikle uluslararası insancıl hukuk ve uluslararası insan hakları hukukuna uyulması çağrısında bulunuyor ve açlığın bir savaş yöntemi olarak kullanılması, sivillerin ve sağlık tesisleri ile diğer sivil altyapı unsurları dahil sivil varlıkların hedef alınması ve insani yardıma hukuka aykırı biçimde engel olunması dahil tüm ihlalleri kınıyoruz.
İnsani yardımın siyasallaştırılması veya askerileştirilmesi girişimlerini de kınıyoruz.
Birleşmiş Milletler Yakın Doğu'daki Filistinli Mültecilere Yardım ve Bayındırlık Ajansı'na (UNRWA) yönelik kararlı desteğimizi yeniden ifade ediyor ve Ajansın beş faaliyet alanında Filistinli mültecilere temel hizmet sağlanmasına ilişkin BM Genel Kurulu tarafından verilen görevine tam olarak saygı gösterilmesi gerektiğini vurguluyoruz.
İlgili tüm tarafları uluslararası hukuk kapsamındaki yükümlülüklerine saygı göstermeye, azami itidal sergilemeye ve tırmandırıcı eylem ve kışkırtıcı açıklamalardan kaçınmaya çağırıyoruz.
Bu bağlamda, Güney Afrika'nın İsrail'e karşı açtığı dava kapsamında Uluslararası Adalet Divanı'nın aldığı ihtiyati tedbirlere dikkat çekiyor ve bu tedbirlerin, diğer hususların yanı sıra, İsrail'in Gazze'ye insani yardım sağlanmasını güvence altına alma yönündeki hukuki yükümlülüğünü yeniden teyit ettiğini belirtiyoruz.
34. İşgal altındaki Kudüs'ün hukuki ve tarihi statüsünü değiştirmeyi amaçlayan tek taraflı tedbirleri reddediyoruz.
Kentteki tüm dini mekanların ve kutsal alanların kutsallığına tam saygı gösterilmesini ve herkesin bu mekanlara erişim ve dini ritüellerini yerine getirme hakkına engelsiz biçimde saygı gösterilmesini talep ediyoruz.
35. Lübnan'daki ateşkesi memnuniyetle karşılıyor ve tüm tarafları ateşkes şartlarına sıkı biçimde uymaya ve BMGK'nin 1701 sayılı kararını tam olarak uygulamaya çağırıyoruz.
Ateşkesin ve Lübnan'ın egemenliği ile toprak bütünlüğünün devam eden ihlallerini kınıyoruz.
İsrail'i Lübnan hükümetiyle varılan şartlara saygı göstermeye ve işgal güçlerinin halen bulunduğu tüm Lübnan topraklarından çekilmeye çağırıyoruz.
36. Birleşmiş Milletler Lübnan Geçici Görev Gücü'nün (UNIFIL) oynadığı hayati rolü vurguluyor ve tüm BM personeli ile ekipmanının güvenliğinin, emniyetinin ve hareket özgürlüğünün güvence altına alınmasının yanı sıra BM tesislerinin dokunulmazlığına saygı gösterilmesinin zorunlu olduğunu kabul ediyoruz.
UNIFIL tesislerine ve personeline yönelik tüm saldırıları kınıyor ve bu saldırıların uluslararası hukuk ile BMGK'nin 1701 (2006) sayılı kararının ihlali olduğunu vurguluyoruz.
UNIFIL bünyesinde görev yapan dört Endonezyalı ve diğer barış gücü personelinin hayatını kaybetmesi nedeniyle en derin taziyelerimizi iletiyor ve etkilenen tüm asker gönderen ülkelerle dayanışmamızı ifade ediyoruz.
Bu ölümlere yol açan olayları kınıyor ve BM barış gücü personelinin güvenliğinin müzakere konusu olamayacağını yineliyoruz.
UNIFIL'in Lübnan hükümetini destekleme ve siyasi çözüme alan açma yönündeki rol ve görevine saygı gösterilmesinin önemini vurguluyoruz.
Bu kapsamda, saldırılardan sorumlu kişilerin hesap vermesini talep ediyor ve tüm tarafları UNIFIL personeli ve varlıklarının güvenliğini ve hareket özgürlüğünü güvence altına almaya ve BM tesislerinin dokunulmazlığını korumaya çağırıyoruz.
37. Sudan'daki kötüleşen durumdan, insani krizin ağırlaşmasından ve aşırılık ile terörizmin yayılmasına ilişkin artan riskten ciddi endişe duyuyoruz.
Bu konudaki tutumlarımızı yineliyor ve derhal ve kalıcı bir ateşkes sağlanması ve çatışmanın diyalog yoluyla barışçıl biçimde çözülmesi çağrısında bulunuyoruz.
Sudan halkına sürdürülebilir, acil ve engelsiz insani yardım erişiminin sağlanması ve Sudan ile komşu ülkelere yönelik insani yardımın artırılması gerektiğini de vurguluyoruz.
"Afrika'nın sorunlarına Afrika'nın çözümü" ilkesinin çatışmaların çözümünde temel teşkil etmeye devam etmesi gerektiğini yineliyor ve barış çabaları arasında koordineli bir yaklaşım çağrısında bulunuyoruz.
38. Suriye'nin egemenliği, bağımsızlığı, birliği ve toprak bütünlüğüne bağlılığımızı yeniden teyit ediyor ve tüm tarafları sivil nüfusun güvenliği ve refahını sağlayacak, Suriye toplumunun tüm unsurlarının, azınlıklar dahil, haklarını koruyacak şekilde barışçıl ve kapsayıcı bir siyasi geçiş sağlamaya çağırıyoruz.
Uluslararası toplumu Suriye'nin çatışma sonrası yeniden yapılanma ve rehabilitasyon çalışmalarını desteklemeye teşvik ediyoruz.
Tüm siyasi ve toplumsal unsurların temsil edildiği ve korunduğu, dış müdahaleden uzak, BM'nin kolaylaştırıcılığında yürütülen, Suriye öncülüğünde ve Suriye'nin sahipliğinde kapsayıcı bir siyasi sürece yönelik çabaları desteklemeyi sürdürüyoruz. Bu sürecin BMGK'nin 2254 (2015) sayılı kararının ilkelerine dayanması gerektiğini belirtiyoruz.
Yabancı terörist savaşçılar meselesinin ele alınmasının aciliyetini, bunların Suriye'nin ve bölgenin istikrarı ve güvenliği açısından oluşturduğu ciddi risk nedeniyle vurguluyoruz.
Suriye'yi terörizm ve aşırılığın her biçimine kararlı biçimde karşı çıkmaya ve uluslararası toplumun terörizm konusundaki endişelerine yanıt vermek üzere somut adımlar atmaya çağırıyoruz.
İşgal güçlerinin Suriye'den çekilmesinin gerekliliğini de yeniden teyit ediyoruz.
39. Dünya genelindeki insani krizlere yanıt vermek üzere çok taraflı iş birliğini güçlendirme taahhüdümüzü yeniden teyit ediyor ve BM'nin merkezi rolünü vurgularken, uluslararası tepkilerin azalmasından ve insani yardım faaliyetlerine ayrılan fonlardaki ciddi eksiklikten endişe duyuyoruz.
Bu amaçla yeterli kaynakların acilen seferber edilmesi ve çeşitli bölgesel ve uluslararası düzeylerde koordineli çabaların artırılması çağrısında bulunuyoruz.
Sivillere ve sivil altyapıya yönelik kasıtlı saldırılar, insani yardıma erişimin reddedilmesi veya engellenmesi ve insani yardım personelinin hedef alınması dahil olmak üzere uluslararası insancıl hukukun tüm ihlallerini güçlü biçimde kınıyoruz.
Uluslararası insancıl hukukun tüm ihlallerinde hesap verebilirliğin sağlanması gerektiğinin altını çiziyoruz.
BRICS üyelerinin uluslararası insancıl hukuka saygıyı, uyumu ve hukukun etkili biçimde uygulanmasını teşvik etmek amacıyla yürüttüğü uluslararası çabaları kabul ediyoruz.
40. Güdüsü ne olursa olsun, ne zaman, nerede ve kim tarafından gerçekleştirilirse gerçekleştirilsin, tüm terör eylemlerini suç teşkil eden ve hiçbir şekilde haklı gösterilemeyecek eylemler olarak güçlü biçimde kınıyoruz.
22 Nisan 2025'te Cammu ve Keşmir'de 26 kişinin hayatını kaybettiği ve çok sayıda kişinin yaralandığı terör saldırısını en güçlü ifadelerle kınıyoruz.
Teröristlerin sınır ötesi hareketleri, terörün finansmanı ve güvenli sığınaklar dahil olmak üzere terörizmin tüm biçim ve tezahürleriyle mücadele etme taahhüdümüzü yineliyoruz.
Terörizmin herhangi bir din, milliyet, medeniyet veya etnik grupla ilişkilendirilmemesi gerektiğini ve terör faaliyetlerine katılan veya bunları destekleyen herkesin ilgili ulusal ve uluslararası hukuk uyarınca hesap vermesi ve adalet önüne çıkarılması gerektiğini yineliyoruz.
Terörizme karşı sıfır tolerans gösterilmesini talep ediyor ve terörle mücadelede çifte standartları reddediyoruz.
Terörizmle mücadelede birincil sorumluluğun devletlere ait olduğunu ve terörist tehditleri önleme ve bunlarla mücadeleye yönelik küresel çabaların uluslararası hukuk kapsamındaki yükümlülüklere, BM Şartı'na, özellikle de amaç ve ilkelerine, ilgili uluslararası sözleşme ve protokollere, özellikle de uygulanabilir olduğu ölçüde uluslararası insan hakları hukuku, uluslararası mülteci hukuku ve uluslararası insancıl hukuka tam olarak uyması gerektiğini vurguluyoruz.
BRICS Terörle Mücadele Çalışma Grubu'nun (CTWG) ve BRICS Terörle Mücadele Stratejisi, BRICS Terörle Mücadele Eylem Planı ve CTWG Tutum Belgesi temelinde faaliyet gösteren beş alt grubunun çalışmalarını memnuniyetle karşılıyoruz.
Terörle mücadelede iş birliğini daha da derinleştirmeyi bekliyoruz.
BM çerçevesinde Uluslararası Terörizm Hakkında Kapsamlı Sözleşme'nin hızla tamamlanması ve kabul edilmesi çağrısında bulunuyoruz.
BM tarafından terörist veya terör örgütü olarak tanımlanan tüm kişi ve oluşumlara karşı koordineli eylem çağrısında bulunuyoruz.
41. Özellikle genç nesiller arasında aşırılık ve radikalleşmeyle mücadele edilmesinin önemini vurguluyor ve BRICS ülkeleri ile ilgili yetkili makamlar arasındaki iş birliğinin, en iyi uygulamaların paylaşılması da dahil olmak üzere güçlendirilmesi gerektiğini belirtiyoruz.
42. Terörün finansmanı, ateşli silah kaçakçılığı, insan kaçakçılığı, uyuşturucu bağlantılı suç gelirlerinin aklanması, BİT'lerin suç amaçlı kullanımı, yasa dışı sanal varlık akışları, yolsuzluk ve bağlantılı yasa dışı faaliyetler, kara para aklama, organize suçlar yoluyla gerçekleştirilen mali dolandırıcılık ve ulusal düzenleyici çerçevelerin etrafından dolaşılması dahil olmak üzere yasa dışı mali akışlardan endişe duyuyoruz.
Bu faaliyetlerin ekonomik istikrar, sürdürülebilir kalkınma ve uluslararası finansal sistemin bütünlüğü üzerinde olumsuz etkileri olduğunu belirtiyoruz.
Sınır ötesi dolandırıcılık operasyonları ve "dolandırıcılık yerleşkeleri" olarak adlandırılan yapılar dahil olmak üzere, dijital teknolojileri, ödeme sistemlerini ve kırılgan durumdaki bireyleri istismar eden organize dolandırıcılık ağlarının yayılmasından ciddi endişe duyuyoruz.
Bu yasa dışı ağların dağıtılması, suç gelirlerinin izlenmesi ve geri alınması, mağdurların korunması ve finansal kurumlar ile yeni ödeme yöntemlerinin büyük ölçekli dolandırıcılık amacıyla kötüye kullanılmasının önlenmesi için koordineli uluslararası eylemin öneminin altını çiziyoruz.
Gümrük makamları, mali istihbarat birimleri, kolluk kuvvetleri, vergi makamları ve denetleyici kurumlar arasındaki sınır ötesi iş birliğinin güçlendirilmesi gerektiğini vurguluyoruz.
Bu kapsamda, mevcut BRICS çalışma grupları, BRICS bünyesinde kabul edilen belgeler ve BRICS ülkelerinin taraf olduğu ilgili uluslararası hukuki araçlar temelinde telekomünikasyon sağlayıcıları ve teknoloji platformlarıyla bilgi paylaşımının geliştirilmesi, risk temelli yaklaşımların kullanılması, veri analitiği ve kapasite geliştirme yoluyla iş birliğinin güçlendirilmesini destekliyoruz.
Mal ve hizmetleri kapsayan, faturalandırma uygulamalarının kötüye kullanılması, profesyonel hizmetler ve sınır ötesi sözleşme düzenlemelerinden yararlananlar dahil olmak üzere kara para aklama mekanizmalarının etkili biçimde tespit edilmesi, belirlenmesi ve engellenmesi için bu iş birliğinin geliştirilmesini istiyoruz.
Sınır ötesi ödeme sistemlerinde dolandırıcılığın önlenmesi de dahil olmak üzere dijital finansal güvenliğin güçlendirilmesinde daha fazla iş birliğini teşvik ediyoruz.
43. Yolsuzluğun önlenmesi ve bununla mücadelede BRICS iş birliğini geliştirme ve bu alandaki ilgili uluslararası anlaşmaların, özellikle Birleşmiş Milletler Yolsuzlukla Mücadele Sözleşmesi'nin uygulanmasını sürdürme taahhüdümüzü yineliyoruz.
Bu kapsamda, BRICS Yolsuzlukla Mücadele Çalışma Grubu bünyesinde varlıkların geri alınması ve sınır ötesi yolsuzlukla mücadelede uluslararası iş birliğinin güçlendirilmesi yönünde kaydedilen ilerlemeyi kabul ediyoruz.
Odak noktaları ve uzmanlar arasındaki iş birliğini geliştirmek amacıyla BRICS Varlık Geri Alma Uzman Ağı'nın kurulmasını memnuniyetle karşılıyor ve yetkili makamları bu Ağ tarafından geliştirilen pratik araçlardan aktif ve etkili biçimde yararlanmaya teşvik ediyoruz.
Yolsuzluk nedeniyle aranan firari kişilerin izlenmesi ve iade süreçlerinin desteklenmesine yönelik BRICS Gayriresmi İş Birliği Arşivi'ni de memnuniyetle karşılıyoruz.
Ulusal hukuki çerçevelerimize uygun biçimde, firari kişilere yönelik uluslararası iş birliğini güçlendirmek amacıyla Kolluk Uygulayıcıları Ağı oluşturulması önerisine ilişkin devam eden görüşmeleri kabul ediyoruz.
BRICS ülkelerinin yönetişimde şeffaflık, dürüstlük ve hesap verebilirliği teşvik etmeye ve etik yönetişim ile teknoloji destekli sistemlere ilişkin iyi uygulamaların paylaşılmasına yönelik girişimlerini kabul ediyoruz.
Yolsuzlukla mücadele çerçevelerini ve kurumsal kapasiteyi güçlendirmek için BRICS ülkeleri arasındaki iş birliğinin sürdürülmesini teşvik ediyoruz.
Yolsuzlukla mücadelede suç varlıklarının etkili biçimde geri alınmasının önemini vurguluyor ve BRICS ülkelerini, UNCAC ve ulusal yasalar doğrultusunda varlıkların geri alınmasını ve iadesini kolaylaştırmak amacıyla varlık izleme ağları ve diğer pratik mekanizmalar dahil olmak üzere iş birliğini güçlendirmeye teşvik ediyoruz.
44. Dünya genelindeki yasadışı uyuşturucu üretimi, kaçakçılığı ve kullanımına ilişkin durumdan endişe duyuyoruz ve bunun kamu güvenliği, insanlığın sağlık ve refahı açısından ciddi tehdit oluşturduğunu ve devletlerin sürdürülebilir kalkınmasını zayıflattığını kabul ediyoruz.
Bu kapsamda, BRICS Uyuşturucuyla Mücadele Kurumları arasında operasyonel ve teknik iş birliğini kolaylaştıracak BRICS Uyuşturucuyla Mücadele Kurumları Başkanları tarafından yayımlanan Guwahati Bildirisi'ni memnuniyetle karşılıyoruz.
45. Küresel zorlukların ele alınması ve sosyoekonomik kalkınmanın desteklenmesinde uzay teknolojisinden yararlanma konusunda BRICS Uzaktan Algılama Uydu Takımyıldızı'nın (RSSC) elde ettiği başarıları takdir ediyoruz.
Uzayın barışçıl biçimde araştırılması ve kullanılmasında, uzay sistemlerinin barışçıl kullanımı dahil, uluslararası iş birliğinin önemini kabul ediyor ve BRICS ülkeleri arasındaki mevcut uzay kapasitesi asimetrilerini azaltma taahhüdümüzü yineliyoruz.
Bengaluru'da gerçekleştirilen BRICS Uzay Ajansları Başkanları toplantısında, uzay faaliyetlerinin uzun vadeli sürdürülebilirliğinin sağlanması için uzay enkazının azaltılmasının öneminin vurgulanmasını memnuniyetle karşılıyoruz.
Yeni BRICS Uzay Ajanslarının dahil edilmesine imkan sağlamak üzere BRICS RSSC Anlaşması'nda yapılacak değişikliğin tamamlanmasında ve BRICS Uzay Konseyi'nin Görev Tanımı'nın hazırlanmasında kaydedilen önemli ilerlemeyi de takdir ediyoruz.
12 Nisan 1961'de Yuri Gagarin'in gerçekleştirdiği ilk insanlı uzay uçuşunun 65. yıl dönümünü de memnuniyetle karşılıyor; bunun uzayın keşfinde tarihi bir dönüm noktası oluşturduğunu ve tüm insanlık için yeni ufuklar açtığını vurguluyoruz.
46. Uzay sistemlerinin kullanımının ve uzay bilimi ile teknolojilerindeki başarıların barışçıl amaçlarla kullanılmasını güvence altına alma gereğini kabul ediyoruz.
Uzay faaliyetlerinin uzun vadeli sürdürülebilirliğinin sağlanması, uzayda silahlanma yarışının önlenmesi (PAROS) ve uzayın silahlandırılmasının yanı sıra uzay nesnelerine yönelik güç kullanma veya güç kullanma tehdidinin önlenmesine yönelik desteğimizi yeniden ifade ediyoruz.
Küresel güvenliği sağlamak amacıyla ilgili hukuki çok taraflı bir aracın kabul edilmesine yönelik müzakereler dahil olmak üzere bu hedefleri destekliyoruz.
2014 yılında Silahsızlanma Konferansı'na "Uzaya Silah Yerleştirilmesinin, Uzay Nesnelerine Karşı Güç Kullanılması veya Güç Kullanma Tehdidinin Önlenmesine ilişkin Anlaşma Taslağı"nın (PPWT) güncellenmiş versiyonunun sunulmasını bu hedef doğrultusunda önemli bir adım olarak kabul ediyoruz.
Şeffaflık ve Güven Artırıcı Önlemler (TCBM) gibi pratik ve bağlayıcı olmayan taahhütlerin yanı sıra evrensel olarak kabul edilmiş norm, kural ve ilkelerin de PAROS'a katkı sağlayabileceğini vurguluyoruz.
Bazı BRICS üyelerinin Genel Kurul'da, bu amaca yönelik tutarlı, kapsayıcı ve etkili tartışmaları mümkün kılacak tek bir Açık Uçlu Çalışma Grubu oluşturulması girişimini not ediyor ve mevcut kazanımlar temelinde, PAROS konusunda hukuken bağlayıcı bir aracın temel unsurları da dahil olmak üzere sürece yapıcı biçimde katılmayı taahhüt ediyoruz.
47. Bilgi ve İletişim Teknolojilerinin (BİT), BRICS ülkelerinde sosyoekonomik büyüme ve dijital dönüşümün temel itici güçlerinden biri olarak dönüştürücü etkisini kabul ediyor ve bu alandaki iş birliğini her ülkenin ulusal öncelikleri ve uluslararası taahhütleri temelinde daha da güçlendirme taahhüdümüzü yineliyoruz.
Her ülkenin egemenliğine ve ulusal güvenliğine saygı göstererek açık, güvenli, emniyetli, istikrarlı, erişilebilir, barışçıl ve birlikte çalışabilir bir BİT ortamına desteğimizi yineliyoruz.
"BİT Alanındaki Gelişmeler Bağlamında Uluslararası Güvenlik ve BİT Kullanımında Devletlerin Sorumlu Davranışının İlerletilmesine ilişkin Küresel Mekanizma"nın hayata geçirilmesini memnuniyetle karşılıyoruz.
BİT kullanımında güvenlik konusunda ortak anlayışlar oluşturmak amacıyla yapıcı diyaloğun teşvik edilmesinde, bu alanda evrensel bir hukuki çerçeve geliştirilmesine ilişkin tartışmalar dahil olmak üzere, BM'nin merkezi rolünün altını çiziyoruz.
Devletlerin BİT kullanımında sorumlu davranışına ilişkin evrensel olarak kabul edilmiş norm, kural ve ilkelerin daha fazla gözetilmesini destekliyoruz.
Tüm devletleri, ulusal hukuk, süreç ve usuller doğrultusunda BM Siber Suç Sözleşmesi'ni imzalamayı ve onaylamayı değerlendirmeye çağırıyoruz. Böylece sözleşmenin hızla yürürlüğe girmesi ve siber suçlarla mücadelede uluslararası iş birliğinin güçlendirilmesi amaçlanmaktadır.
Tüm devletleri, Genel Kurul'un 74/247, 75/282 ve 79/243 sayılı kararları doğrultusunda Ad Hoc Komite çalışmalarına katılmaya devam etmeye çağırıyoruz. Bu süreç, diğer hususların yanı sıra ilave suçları ele alacak bir protokolün müzakere edilmesi ve Taraf Devletler Konferansı'nın usul kurallarının taslak haline getirilmesini amaçlamaktadır.
48. BİT kullanımında güvenliğin sağlanmasına ilişkin Uygulamalı İş Birliği Yol Haritası ve ilerleme raporu doğrultusunda BRICS iş birliğinin geliştirilmesinde kaydedilen ilerlemeyi kabul ediyoruz.
BİT kullanımında güvenlik alanındaki BRICS Çalışma Grubu'nun politika alışverişi, Bilgisayar Olaylarına Müdahale Ekipleri (CERT'ler) arasında iyi uygulamaların paylaşılması, kolluk iş birliği ve ortak araştırma-geliştirme gibi alanlarda BRICS üyeleri arasındaki iş birliğini geliştirmedeki önemli rolünün altını çiziyoruz.
BRICS akademik ve araştırma değişimlerinin önemini vurguluyoruz.
BİT'in barışçıl ve kalkınma amaçlı kullanımının daha kapsayıcı, erişilebilir, sürdürülebilir ve birlikte çalışabilir biçimde teşvik edilmesi ve uygulamalarının insan merkezli kalmasının sağlanmasının önemini vurguluyoruz.
BİT kullanımında güvenliğe yönelik tehditler, kötü amaçlı yazılımlar, veri güvenliği ve siber suç, yanlış bilgi, nefret söylemi, dezenformasyon ve deepfake'ler dahil teknolojilerin kötüye kullanılması gibi dijital alandan ve dijital alanın içinden kaynaklanan zorlukların ele alınması için koordineli ve kapsayıcı çabalar çağrısında bulunuyoruz.
BİT ürün ve sistemlerinin geliştirilmesi ile güvenliğinin sağlanmasına kapsamlı, dengeli ve nesnel bir yaklaşım benimsenmesi ve tedarik zinciri güvenliği için küresel ölçekte birlikte çalışabilir ortak kurallar ve standartlar geliştirilip uygulanması çağrısında bulunuyoruz.
Telekomünikasyonun barışın korunması ile ekonomik ve sosyal kalkınmadaki artan önemini vurguluyoruz.
Sürdürülebilir ve kapsayıcı küresel ekonomik büyüme
49. Mevcut küresel zorlukların karmaşık ve birbiriyle bağlantılı olduğunu ve ülkelerin ekonomik büyümesini ve sürdürülebilir kalkınmasını engellerken ülkeler ve bölgeler arasındaki kalıcı kalkınma açıklarını daha da belirgin hale getirdiğini belirtiyoruz.
Ulusal öncelikleri, ulusal sahiplenmeyi ve farklı kalkınma aşamalarını dikkate alan pratik ve uygulanabilir yanıtların bu zorlukların ele alınmasında kilit öneme sahip olduğunu kabul ediyoruz.
BM gündeminde sürdürülebilir kalkınma ve kapsayıcı büyümenin özel önemini yineliyoruz.
Bu kapsamda BRICS'in ortak zorluklara yönelik pratik çözümlerin ilerletilmesinde diyalog, diplomasi ve işbirliği için önemli bir platform olmaya devam ettiğini yeniden teyit ediyoruz.
50. Küresel sağlık girişimlerinde iş birliğinin derinleştirilmesini memnuniyetle karşılıyor ve dayanıklı, kapsayıcı ve insan merkezli yaklaşımlar yoluyla evrensel sağlık kapsamının ilerletilmesine yönelik taahhüdümüzü yineliyoruz.
BRICS üyeleri arasındaki sürekli iş birliğinin ve BRICS ülkelerinde sağlık sonuçlarının iyileştirilmesi amacıyla değerli deneyimlerin, inovasyonların ve iyi uygulamaların paylaşılmasının önemini kabul ediyoruz.
Sağlık alanındaki çok taraflı iş birliğinin korunması ve güçlendirilmesi gerektiğine ilişkin ortak inancımızı yineliyor ve Dünya Sağlık Örgütü'nün hayati koordinasyon rolünü vurguluyoruz.
Devletlerin biyolojik kaynakları üzerindeki egemen haklarını ve erişim ile fayda paylaşımına ilişkin ulusal mevzuat dahil olmak üzere yasama ve yasaları uygulama konusundaki egemen haklarını yeniden teyit ederken, güvenli, adil, şeffaf ve etkili bir çok taraflı çerçeveyi desteklemek amacıyla DSÖ Pandemi Anlaşması'nın Patojen Erişimi ve Fayda Paylaşımı (PABS) Ek Protokolü müzakerelerine yapıcı biçimde devam edilmesini teşvik ediyoruz.
51. Chandigarh'da düzenlenen 16. BRICS Sağlık Bakanları Toplantısı'nın sonuçlarını memnuniyetle karşılıyoruz.
Tüberkülozun koordineli eylem, araştırmaya sürekli yatırım ve ülkeler arasında öğrenme ile inovasyonu sağlayacak etkili mekanizmalar gerektiren kritik bir küresel halk sağlığı sorunu olduğunu kabul ediyoruz.
Tüberkülozu sona erdirme yolunda bireysel ülkeler ve kurumların kilit bir role sahip olduğunu yineliyoruz. Bunun karşılıklı işbirliği, teknoloji paylaşımı ve tüberküloz araştırmalarını teşvik edecek ortak bir cephe yoluyla mümkün olduğunu belirtiyoruz.
Bulaşıcı hastalık salgınlarının, zoonotik tehditlerin, antimikrobiyal direncin ve diğer halk sağlığı acil durumlarının ulusal sınırları aştığını ve güçlendirilmiş uluslararası iş birliği, zamanında bilgi paylaşımı ve koordineli kolektif eylem gerektirdiğini kabul ediyoruz.
Dayanıklı gözetim sistemleri, etkili erken uyarı mekanizmaları ve güçlendirilmiş hazırlık ve müdahale kapasitesi yoluyla küresel sağlık güvenliğinin artırılmasının önemini vurguluyoruz.
Dünya Sağlık Örgütü'nün ve değiştirilmiş Uluslararası Sağlık Tüzüğü'nün (2005) merkezi rolünü kabul ederek, dayanıklı gözetim, erken uyarı ve hızlı müdahale sistemleri ile koordinasyon yoluyla küresel sağlığın geliştirilmesinin önemini vurguluyoruz.
Bu kapsamda, Toplu Bulaşıcı Hastalıkların Önlenmesi ve Müdahalesi için BRICS Entegre Erken Uyarı Sistemi'ni geliştirmek amacıyla özel bir Alt Çalışma Grubu kurulmasını ve bu grubun görev tanımını memnuniyetle karşılıyoruz.
52. BRICS Tıbbi Ürünler Düzenleyici Kurumları arasındaki iş birliğinin güçlendirilmesini teşvik ediyoruz.
Tıbbi ürünlerin düzenlenmesi alanındaki mevcut İşbirliği Mutabakat Zaptı'nın kapsamının tüm BRICS üyesi ülkelerin düzenleyici kurumlarını içerecek şekilde genişletilmesini destekliyor ve kaliteli, güvenli ve etkili tıbbi ürünlerin sürekli olarak bulunabilir ve erişilebilir olmasını sağlamak için ortak düzenleyici yaklaşımların güçlendirilmesinin önemini yineliyoruz.
Bu kapsamda BRICS düzenleyici kurumlarının düzenleme deneyimleri ve teknik yaklaşımlardaki iyi uygulamaları bir araya getiren BRICS GxP Beyaz Kitabı'nın hazırlanmasına yönelik ortak çabalarını memnuniyetle karşılıyoruz.
53. İnsan merkezli dijital sağlık sistemleri alanındaki iş birliğini güçlendirme taahhüdümüzü daha da teyit ediyor ve "Bakım Sürekliliği için Dijital Sağlık Mimarisi, Uzak Bölgelere Sağlık Hizmetlerine Erişim Dahil" başlıklı BRICS Derlemesi'ni değerli bir bilgi kaynağı olarak memnuniyetle karşılıyoruz.
54. Obezite ve bulaşıcı olmayan hastalıkların (BOH) önemli küresel halk sağlığı sorunları olarak ortaya çıktığını kabul ediyor ve tüm hükümet ve toplum yaklaşımıyla koruyucu ve sağlığı geliştirici sağlık hizmetlerinin güçlendirilmesine yönelik taahhüdümüzü yeniden teyit ediyoruz.
Bu kapsamda BRICS Sağlıklı Yaşam Misyonu'nun ve Ortak Sağlıklı Yaşam Tarzının Teşvikine ilişkin BRICS Yol Haritası'nın (2026-2029) başlatılmasını onaylıyoruz.
Sağlıklı yaşam tarzına ilişkin tekrarlanabilir iyi uygulamalar derlemesini de memnuniyetle karşılıyoruz.
Ruhsal iyilik halinin sağlık ve sürdürülebilir kalkınmanın hayati bir ayağı olduğunu kabul ediyor ve Ulusal Ruh Sağlığı ve Sinir Bilimleri Enstitüsü'nün (NIMHANS) koordinasyon mükemmeliyet merkezi olacağı bir BRICS Eğitim Merkezi Ağı ile BRICS Mükemmeliyet Merkezleri (CoE) Ağı'nın kurulmasını destekliyoruz.
Mükemmeliyet Merkezleri Ağı, BRICS ülkeleri arasında ortak araştırma, politika diyaloğu, iyi uygulamaların paylaşılması ve kanıta dayalı ruh sağlığı geliştirme stratejilerinin ortaklaşa geliştirilmesini kolaylaştıracak bir platform olarak da hizmet verebilir.
Her BRICS üye devletinden belirlenmiş temsilcilerden oluşan bir grup, Mükemmeliyet Merkezi/Mükemmeliyet Merkezleri Ağı'nın koordinasyonunu ortaklaşa yönetecek; böylece dengeli karar alma ve ortak hesap verebilirlik sağlanarak derin bilimsel ve teknik iş birliği gerçekleştirilecek ve ruhsal iyilik halinin birinci basamak sağlık hizmetlerine sürdürülebilir ve ölçeklenebilir biçimde entegre edilmesi güvence altına alınacaktır.
Ruhsal iyiliğin teşvik edilmesine ilişkin iyi uygulamalar derlemesini de memnuniyetle karşılıyoruz.
55. Krizlerin ruh sağlığı üzerindeki sonuçlarının ele alınmasının önemini vurguluyor ve özellikle çocuklar ve ergenler dahil olmak üzere kırılgan durumdaki insanlar için zamanında, erişilebilir ve sürdürülebilir ruh sağlığı ve psikososyal destek (MHPSS) müdahaleleri sağlama taahhüdünde bulunuyoruz.
56. Geleneksel, Tamamlayıcı ve Bütünleştirici Tıbbın (TCIM) sağlık sistemlerinin güçlendirilmesi ve Evrensel Sağlık Kapsamına (UHC) katkıda bulunma açısından giderek artan önemini kabul ediyoruz.
BRICS Sağlık Gündemi kapsamında üye devletler arasında diyalog, iş birliği ve değişim için bir platform olarak BRICS Geleneksel, Tamamlayıcı ve Bütünleştirici Tıp Uzman Çalışma Grubu kurulmasını öneriyoruz.
Tıbbi ve koruyucu kullanım için tıbbi bitkiler ve bitkisel preparatlar konusunda koordineli araştırmaların değerini vurguluyoruz. Böylece üye ülkelerin ortak geleneksel farmakopelerinin güvenli, etkili ve uygun maliyetli tedavi ürünlerinin geliştirilmesinde temel oluşturabileceğini belirtiyoruz.
TCIM uygulamaları ve ürünlerinde kalite, güvenlik ve etkinliğin, ulusal koşullara uygun olarak kanıta dayalı yaklaşımlar ve uygun düzenleyici çerçeveler yoluyla güvence altına alınmasının önemini yeniden teyit ediyoruz.
57. Gelişmekte olan ülkelerde ve En Az Gelişmiş Ülkelerde dayanıklı ve gelişmiş sağlık sistemlerinin güvence altına alınması için sağlık iş gücünün güçlendirilmesinin önemini vurguluyoruz.
Bu kapsamda kapasite geliştirme, eğitim ve araştırma dahil olmak üzere BRICS iş birliğinin genişletilmesi çağrısında bulunuyoruz.
58. Ulusal Halk Sağlığı Enstitülerinin (NPHI), politika rehberliği, iş gücü geliştirme, hastalık gözetimi, hazırlık ve müdahale, halk sağlığı laboratuvar sistemleri ve uygulamalı araştırmalar yoluyla kamu sağlık sistemlerinin güçlendirilmesindeki hayati rolünü kabul ediyoruz.
Sağlığın sosyal belirleyicilerinden kaynaklanan hastalıkların (DD-SDH), çok sektörlü işbirliği, iyi uygulamaların paylaşılması ve dijital sağlık dahil yenilikçi sağlık teknolojileri yoluyla ele alınmasının; ortak kapasitenin güçlendirilmesi ve sağlık sonuçlarındaki eşitsizliklerin azaltılmasına yönelik ilerlemenin hızlandırılması açısından önemini kabul ediyoruz.
Bu nedenle NPHI'ler ve DD-SDH konusundaki "operasyonel çerçeveleri", ulusal koşullara göre BRICS üye ülkelerinin kolektif eylemlerini güçlendirecek işbirliği platformları olarak onaylıyoruz.
BRICS Aşı Ar-Ge Merkezi'nin faaliyetlerini destekliyor ve nükleer tıp alanındaki iş birliğinin önemini kabul ediyoruz.
BRICS Nükleer Tıp Çalışma Grubu'nun faaliyetlerini, BRICS üye devletleri arasındaki işbirliğini daha da güçlendirmek ve bu alandaki sürekli ortak çalışmayı ilerletmek amacıyla memnuniyetle karşılıyoruz.
Araştırma sonuçlarının yaygınlaştırılması ve BRICS çerçevesinde bilimsel işbirliğinin teşvik edilmesi açısından BRICS Sağlık Dergisi'nin önemini not ediyor ve BRICS ülkelerinin derginin geliştirilmesine yönelik katılımını sürdürmesini teşvik ediyoruz.
59. Sağlık altyapısının ve tıbbi ürünlerin yerel üretiminin güçlendirilmesinin; daha güçlü gözetim sistemleri ve laboratuvar ağları, dijital sağlık teknolojilerinden ve Yapay Zekadan yararlanılması, geleneksel tıbbın sağlık sistemlerine entegre edilmesi, halk sağlığı enstitüleri arasında teknik iş birliği, güçlü düzenleyici çerçevelerin geliştirilmesi, nitelikli sağlık iş gücü ve ortak araştırma-geliştirme, kapasite geliştirme ve eğitim yoluyla gelecekteki sağlık acil durumlarına hazırlığın artırılmasının önemini vurguluyoruz.
Amaç, sağlık hizmetlerine, aşılara, tedavilere ve tanı araçlarına zamanında, uygun maliyetli ve eşitlikçi erişimi güvence altına almaktır.
60. BRICS ülkelerinin dünya gıda üretiminde kilit aktörler olduğunu ve bu nedenle tarımsal verimlilik ile sürdürülebilirliğin artırılması ve küresel gıda güvenliği ile beslenmenin güvence altına alınmasında kritik role sahip olduklarını kabul ediyoruz.
Gıda güvenliği ve beslenmenin güvence altına alınmasının ve gübre kıtlığı dahil olmak üzere gıda fiyatlarındaki aşırı dalgalanmaların ve ani arz krizlerinin etkilerinin azaltılmasının önemini vurguluyoruz.
Bu kapsamda BRICS bünyesinde bir tahıl ticaret platformu (BRICS Tahıl Borsası) kurulması girişiminin geliştirilmesine yönelik çalışmaların sürdürülmesinin önemini kabul ediyor ve platformun işleyiş biçimine ve daha sonraki gelişimine ilişkin görüşmeleri memnuniyetle karşılıyoruz.
Platformun diğer tarım ürünleri ve emtiaları kapsayacak şekilde genişletilmesini destekliyoruz.
BRICS ve diğer gelişmekte olan ülkelerde gıda bulunabilirliğini, erişilebilirliğini, kullanımını, istikrarını ve karşılanabilirliğini artıracak ulusal politikalar ve uluslararası koordinasyona ilişkin görüşmelerin sürdürülmesini destekliyoruz.
Ulusal gıda rezerv sistemleri ile kuraklığa dayanıklı ve iklim koşullarına uyumlu tohum sistemleri gibi arz kesintilerine karşı ulusal kapasiteyi güçlendiren uygulamalar da buna dahildir.
Deccan Gıda Güvenliği ve Beslenme Üst Düzey İlkeleri temelinde, Açlık ve Yoksulluğa Karşı Küresel İttifak'ın uluslararası iş birliğini teşvik etmek için önemli bir girişim olduğunu da kabul ediyoruz.
Tarım ürünleri ile tarımsal ve gıda üretim girdilerinin BRICS içindeki ticaretini kolaylaştırmaya yönelik görüşmeleri de bekliyoruz.
Dayanıklı ve ayrımcı olmayan tedarik zincirlerinin teşvik edilmesi, değer zincirlerinin geliştirilmesi ve sürdürülebilir tarım uygulamalarının iyileştirilmesi dahil olmak üzere bu alanlarda ilerleme sağlanmasını destekliyoruz.
Aile çiftçileri, küçük ölçekli üreticiler, göçebe hayvancılıkla uğraşanlar, geleneksel ve küçük ölçekli balıkçılar ve su ürünleri yetiştiricileri, yerli halklar ve yerel topluluklar ile ulusal mevzuata uygun biçimde kadınlar ve gençlerin tarım ve gıda sistemlerinin temel paydaşları olduğunu kabul ediyoruz.
61. Indore'da düzenlenen 16. BRICS Tarım Bakanları Toplantısı'nın sonuçlarını memnuniyetle karşılıyoruz.
İlgili ulusal, bölgesel ve uluslararası uygulamalardan yararlanarak iş birliğine dayalı, bağlayıcı olmayan ve çiftçi merkezli bir BRICS AGRIN (Tarım Girdileri, Genetik Kaynaklar ve Bilgi Ağı) kurulması konusunda mutabıkız.
Ortak zorlukları ele almak, etkili politikaları teşvik etmek ve tarım ile tohum sistemlerine ilişkin geleneksel bilgilerin belgelenmesini ve paylaşılmasını desteklemek amacıyla Tohum Sistemlerinde Çiftçi Hakları Küresel Forumu'nun başlatılmasını da memnuniyetle karşılıyoruz.
62. BRICS Agroekoloji ve İklim Dayanıklılığı ile Verimlilik için Rejeneratif Tarım Mükemmeliyet Merkezleri Ağı ile ormancılık, balıkçılık ve su ürünleri yetiştiriciliği dahil BRICS Dijital Tarım Ağı'nın kurulması yoluyla tarım alanındaki iş birliğinin güçlendirilmesini memnuniyetle karşılıyoruz.
Balıkçılık ve su ürünleri yetiştiriciliğinin geliştirilmesine ilişkin BRICS Diyaloğu kapsamında daha fazla iş birliğini de teşvik ediyoruz.
63. Mevcut Bakanlar düzeyindeki yetkilendirmeler ve DTÖ Tarım Anlaşması (AoA) doğrultusunda DTÖ'deki tarım müzakerelerini ilerletme taahhüdümüzü yineliyoruz.
Uzun süredir çözülemeyen konularda ilerleme sağlanması ve adil, dengeli ve kalkınma odaklı bir tarım ticaret sistemi oluşturulması hedeflenmektedir.
Aynı zamanda değişen politika ve düzenleyici gelişmelerin tarımsal üretim ve ticaret, gıda güvenliği ve küçük ölçekli üreticiler ile aile çiftçilerinin geçim kaynakları üzerinde giderek daha fazla etkili olduğunu kabul ediyoruz.
Küresel sürdürülebilir bitkisel yağlar sektöründe sürdürülebilirlik, kapsayıcılık ve adil piyasa erişimini teşvik etmeye yönelik devam eden çabaları da memnuniyetle karşılıyoruz.
64. Enerji güvenliğinin sosyal ve ekonomik kalkınmanın, ulusal güvenliğin ve tüm ülkelerin refahının temel unsurlarından biri olduğunu kabul ediyoruz.
Enerji piyasalarında istikrarın sağlanması ve farklı kaynaklardan enerjinin kesintisiz akışının sürdürülmesi, değer zincirlerinin güçlendirilmesi, sınır ötesi altyapı dahil kritik enerji altyapısının dayanıklılığının ve korunmasının sağlanması yoluyla enerji güvenliğinin artırılması gerektiğini vurguluyoruz.
Fosil yakıtların, özellikle yükselen piyasalar ve gelişmekte olan ekonomiler açısından, dünya enerji karmasında önemli bir rol oynamaya devam edeceğini kabul ediyoruz.
İklim hedeflerimiz doğrultusunda sera gazı emisyonlarının azaltılması ve SDG7 ile teknolojik tarafsızlık ile ortak ancak farklılaştırılmış sorumluluklar ve farklılaştırılmış kapasite ilkelerine uygun olarak, ulusal koşullar, ihtiyaçlar ve öncelikler dikkate alınarak adil, düzenli, eşitlikçi ve kapsayıcı enerji dönüşümlerinin teşvik edilmesi gerektiğini kabul ediyoruz.
BRICS Enerji Araştırmaları İş Birliği Platformu'nun (ERCP) çalışmalarını ve kadınlar ile gençlerin BRICS enerji tartışmalarına daha fazla katılımını kolaylaştırmak amacıyla BRICS Gençlik Enerji Zirvesi'nin düzenlenmesini memnuniyetle karşılıyoruz.
65. Yapay Zeka ve gelişmiş veri analitiği gibi teknolojiler dahil olmak üzere dijitalleşmenin enerji sistemlerindeki giderek artan rolünü vurguluyoruz.
Bu teknolojilerin sistem planlamasını, şebeke yönetimini, yenilenebilir enerjinin entegrasyonunu, operasyonel verimliliği ve siber dayanıklılığı güçlendirilmiş enerji altyapısını geliştirme konusunda önemli potansiyele sahip olduğunu kabul ediyoruz.
Bu kapsamda Akıllı Şebekeler ve Enerji Depolamaya ilişkin BRICS Yol Gösterici İlkeleri'ni memnuniyetle karşılıyoruz.
BRICS ERCP'nin Akıllı Şebekeler çalışma alanı kapsamında BRICS Akıllı Şebekeler ve Enerji Depolama Dijital Mükemmeliyet Merkezi kurulması girişimini, iş birliğini ilerletmeye yönelik gönüllü bir diyalog mekanizması olarak not ediyoruz.
66. Ulusal koşulları yansıtan dengeli ve çeşitlendirilmiş enerji karmalarının önemini vurguluyoruz.
Yenilenebilir enerji, biyoenerji, fosil yakıtlar, nükleer enerji, hidroelektrik, hidrojen, düşük karbonlu teknolojiler ve enerji depolama teknolojileri dahil olmak üzere, bunlarla sınırlı olmayan mümkün olan en geniş enerji kaynakları ve teknolojileri yelpazesinin Sürdürülebilir Kalkınma Amaçlarına ve enerji güvenliğine ulaşmada önemli rol oynadığını kabul ediyoruz.
Mevcut tüm enerji kaynaklarının, dayanıklı enerji tedarik zincirlerinin ve enerji gündemi kapsamında BRICS ülkeleri arasındaki güçlendirilmiş iş birliğinin önemini vurguluyoruz.
Bu kapsamda sıfır/düşük emisyonlu hidrojen için birlikte çalışabilir standartlar ve sertifikasyon çerçeveleri konusunda BRICS iş birliğini teşvik ediyor ve BRICS Hidrojen Değer Zincirleri Ortak Raporu üzerindeki devam eden çalışmaları takdir ediyoruz.
67. Zengin doğal kaynaklara sahip ülkelerin fayda paylaşımını, katma değeri ve ekonomik çeşitlendirmeyi güvence altına almak amacıyla kritik mineraller için güvenilir, sorumlu, çeşitlendirilmiş, dayanıklı, adil, sürdürülebilir ve hakkaniyetli tedarik zincirlerinin teşvik edilmesi gerektiğini teyit ediyoruz.
Bunu yaparken ülkelerin maden kaynakları üzerindeki egemen haklarını ve meşru kamu politikası hedeflerini izlemek için gerekli tedbirleri alma, sürdürme ve uygulama haklarını tamamen koruyoruz.
Kritik minerallerin sıfır ve düşük emisyonlu enerji teknolojilerinin geliştirilmesi, enerji güvenliği ve enerji tedarik zincirlerinin dayanıklılığı açısından kilit rolünü kabul ediyoruz.
68. Hızla değişen sanayi ortamındaki çıkarları, zorlukları ve fırsatları belirlemek için yol gösterici bir platform işlevi gören Yeni Sanayi Devrimi Ortaklığı (PartNIR) kapsamındaki iş birliğinin güçlendirilmesinin önemini yeniden vurguluyoruz.
BRICS ekonomilerinin inovasyonu teşvik etmedeki ve başta Endüstri 4.0 ile bağlantılı alanlar olmak üzere teknolojik iş birliğini ilerletmedeki önemli rolünü vurguluyoruz.
BRICS içi girişimler ve değişimler yoluyla girişimler ve KOBİ'ler arasındaki daha derin etkileşimin teşvik edilmesi gerektiğini belirtiyoruz.
PartNIR çerçevesindeki sektörel çalışma gruplarının devam eden çalışmalarına desteğimizi yineliyoruz.
BRICS üyelerini karşılıklı ilgi alanlarında iş birliğini ilerletmek için oluşturulmuş mekanizmalardan yararlanmaya teşvik ediyoruz.
BRICS PartNIR İnovasyon Merkezi'nin (BPIC) 2026'da, BRICS PartNIR Forumu dahil olmak üzere düzenlediği etkinlikleri takdir ediyoruz.
BRICS Kuluçka Merkezi Ağı'nın kurulmasını ve inovasyon odaklı büyüme için girişimleri harekete geçirebilecek potansiyel bir mekanizma olarak BRICS Girişim İnovasyon Fonu oluşturulması önerisinin daha fazla değerlendirilmesini memnuniyetle karşılıyoruz.
BRICS Girişim Bilgi Merkezi ile BRICS Girişim Forumu'nun güçlendirilmesini de takdir ediyoruz.
69. Ekonomik büyüme ve yapısal dönüşümün gerçekleştirilmesinde sanayi sektörünün kilit rolünü kabul ederken, girişimciliği ve girişim odaklı inovasyonu teşvik etme konusunda mutabıkız.
Buna, sanayi parklarının geliştirilmesi ve sanayileşmeye yönelik diğer ulusal girişimler yoluyla girdi bağlantılarının kurulması, imalat sanayisi ihracatının artırılması, mikro, küçük ve orta ölçekli işletmelerin pazara erişiminin genişletilmesi, teknoloji transferi ve iş birliği, verimlilik ve çevresel sürdürülebilirliğin güvence altına alınması da dahildir.
70. BRICS sanayi işbirliğine ilişkin yedi uzmanlaşmış çalışma grubunun çalışmalarını kabul ediyor ve elde ettikleri başarıları takdir ediyoruz.
Fotovoltaik Sanayi Çalışma Grubu'nun Görev Tanımı ve Eylem Planı'nın kabul edilmesini memnuniyetle karşılıyor ve her BRICS üyesini politika güncellemeleri ve iyi uygulamaların paylaşılması için kendi bilgi portalını geliştirmeye teşvik ediyoruz.
Teknoloji işbirliği, finansman ve kapasite geliştirme alanlarında öncelikli alanları belirlemek amacıyla BRICS Güneş Fotovoltaik İş Birliği Yol Haritası'nın geliştirilmesini destekliyoruz.
Akıllı fabrika geliştirme, çözüm paylaşımı, standart işbirliği ve yetenek geliştirme alanlarında girişimleri belirlemek üzere eylem planı hazırlayan Akıllı İmalat ve Robotik Çalışma Grubu'nun çabalarını kabul ediyoruz.
BRICS ülkelerinin yararına Kimya Sanayi Çalışma Grubu kapsamında kimyasal üretim sektöründe dijitalleşme, sürdürülebilirlik ve inovasyonun teşvik edilmesinin önemini kabul ediyoruz.
71. KOBİ Çalışma Grubu tarafından gerçekleştirilen girişimleri kabul ediyor ve Hindistan dönem başkanlığının Agra'da ilk BRICS KOBİ Forumu'nu düzenlemesini ve "BRICS'te KOBİ Rekabetçiliğinin İlerletilmesi: Finansmana ve Teknolojiye Erişimin Güçlendirilmesi ve Sürdürülebilir Büyüme" başlıklı raporunu takdir ediyoruz.
BRICS ülkelerindeki KOBİ'ler arasında iş birliğinin, iyi uygulama paylaşımının ve kapsayıcı büyümenin teşvik edilmesi açısından forumun kapsamını kabul ediyor ve ikinci KOBİ Forumu'nun düzenlenmesini destekliyoruz.
Bu kapsamda KOBİ Çalışma Grubu için İş Birliği Çerçevesi'ni memnuniyetle karşılıyoruz.
72. UNIDO ile iş birliği içinde kurulan BRICS Sanayi Yetkinlikleri Merkezi'nin faaliyete geçirilmesini ve BRICS ülkelerindeki imalat şirketlerinin, KOBİ'ler dahil, Endüstri 4.0 ve gelişmiş dijital üretim teknolojilerini benimsemesini desteklemek üzere yürütülen çalışmaları takdir ediyoruz.
Platformun, uygun olduğu ölçüde ve her üye devletin ulusal öncelikleri doğrultusunda Yapay Zeka dahil gelişmekte olan ileri teknolojiler aracılığıyla yeni sanayileşme konusunda hedefli değişimleri kolaylaştırdığını not ediyoruz.
Çin BRICS Sanayi Yetkinlikleri Merkezi'nin (CCBIC) BRICS Sanayi İş Birliği hakkında bir derleme yayımlama girişimini not ediyor ve Hindistan BRICS Sanayi Yetkinlikleri Merkezi'nin (ICBIC) kurulmasını memnuniyetle karşılıyoruz.
BRICS Sanayi Yetkinlikleri Merkezi'nin tüm BRICS ülkeleriyle etkileşimini güçlendirmesini teşvik ediyoruz.
73. Bilim, Teknoloji ve İnovasyon (STI) alanındaki iş birliğinin sürdürülebilir ekonomik ve sosyal kalkınmanın temel itici güçlerinden biri olduğunu vurguluyor ve bu alanda 14 tematik BRICS STI Çalışma Grubu ile BRICS STI Yönlendirme Komitesi'nin çalışmalarını takdir ediyoruz.
Sürdürülebilir kalkınma, yeni nitelikli üretici güçlerin geliştirilmesi, daha dayanıklı ve yüksek kaliteli büyümenin teşvik edilmesi, toplumsal kapsayıcılık ve BRICS ülkelerindeki insanların refahı ile yaşam kalitesinin iyileştirilmesinde inovasyon ve teknolojinin katalizör olarak kullanılmasına yönelik taahhüdümüzü yineliyoruz.
STI bakanlarımızın Chennai Uzlaşı Ortak Bildirisi'ni memnuniyetle karşılıyor ve BRICS Bilim ve Araştırma Arşivi'ni, ulusal hukuk ve düzenlemelere uygun ve gönüllülük temelinde BRICS ülkeleri arasında bilgi depolama ve paylaşımına yönelik yapılandırılmış bir platform olarak kabul ediyoruz.
Veri güvenliği, fikri mülkiyet hakları ve ilgili ulusal politikalara saygı gösterilmesi gerektiğini vurguluyor ve söz konusu platformun taslak Çerçeve Belgesi'ni not ediyoruz.
Kuantum teknolojileri gibi gelişmekte olan alanlardaki iş birliğini de takdir ediyoruz.
BRICS Araştırma Altyapısı ve Büyük Bilim Projeleri Çalışma Grubu Eylem Planı'nın kabul edilmesini ve BRICS Küresel İleri Araştırma Altyapısı Ağı (GRAIN) Merkezleri ile Ortak Koordinasyon Komitesi oluşturulması önerisini memnuniyetle karşılıyoruz.
74. BRICS ülkeleri için denizaltı kablo altyapısının uluslararası dijital bağlantı ve ağ dayanıklılığının önemli bir temeli olduğunu kabul ediyoruz.
2025 Rio de Janeiro Bildirisi doğrultusunda, BRICS ülkeleri arasında denizaltı kabloları üzerinden yüksek hızlı bir iletişim ağı kurulmasına ilişkin "Teknik ve Ekonomik Fizibilite Çalışması" yapılması konusundaki görüşmeleri memnuniyetle karşılayan belgeyi takiben, özel bir Görev Gücü tarafından "BRICS Kablo Gereksinimleri: Yönerge Özeti" belgesinin tamamlanmasını takdir ediyoruz.
Bu kapsamda ulusal koşullar ve öncelikler doğrultusunda BRICS ülkeleri arasında gönüllülük esasına dayalı diyalog ve iş birliğinin sürdürülmesini destekliyoruz.
BRICS STI Yönlendirme Komitesi'ni, Görev Gücü kapsamında bu diyaloğu sürdürmeye, ulusal öncelik ve düzenlemelere saygı göstererek fizibilite çalışması için sonraki adımları önermeye teşvik ediyoruz.
İlerleme sağlanması için BRICS BİT gündemi ile STI gündemi arasındaki koordinasyonun geliştirilmesini ve çalışmaların tekrarının önlenmesini bekliyoruz.
75. Ortak bilimsel araştırmaların finansmanına yönelik temel mekanizma olan BRICS STI Çerçeve Programı'nın 10. yıl dönümünü kutluyoruz.
Bu vesileyle Ekim 2026'da Rusya'da düzenlenecek özel etkinliği not ediyoruz.
İlk İnovasyon Çağrısı, Pilot Amiral Gemisi Çağrısı ve 7. Düzenli Araştırma Projeleri Çağrısı'nın başlatılmasını da memnuniyetle karşılıyor ve sonuçlarını bekliyoruz.
76. İnovasyonu yönlendirmede ve ortak refahımıza, ekonomik büyümemize ve gelecekteki rekabet gücümüze katkıda bulunmada gençlerin önemli rolünü kabul ediyoruz.
BRICS üyelerini, Genç Bilim İnsanları Forumu ve Genç İnovatörler Ödülü dahil mevcut mekanizmalar yoluyla genç araştırmacıların ve girişimlerin katılımını teşvik etmeye çağırıyoruz.
BRICS genç bilim insanları ve genç inovatörler mezunları arasında etkileşim ve ağ oluşturmayı sağlayacak, diyalog, ağ kurma ve gönüllü bilgi alışverişini kolaylaştıracak BRICS Genç Girişimler için Sanal Platform önerisi dahil olmak üzere inovasyon ekosistemlerinin güçlendirilmesini ve sürdürülebilir ve kapsayıcı büyümenin teşvik edilmesini amaçlayan girişimleri de kabul ediyoruz.
77. Dijital ve BİT ekosistemlerinin ekonomik kalkınma, sosyal kapsayıcılık, hizmet sunumunun iyileştirilmesi, sürdürülebilir büyüme, dayanıklılık ve inovasyon için kritik bir temel olduğunu kabul ediyor ve egemen ve kendi kendine yeterli bir dijital ekosisteme doğru BRICS iş birliğinin derinleştirilmesini vurguluyoruz.
Bu kapsamda ulusal öncelik ve koşullara dayalı, dayanıklı, güvenli, emniyetli, kapsayıcı ve birlikte çalışabilir dijital kamu altyapısı ile dijital kamu ürünlerinin dijital ekosistemleri güçlendirme ve hizmetleri geniş ölçekte sunarak herkes için sosyal ve ekonomik fırsatları artırma konusundaki dönüştürücü potansiyelini vurguluyoruz.
BRICS ülkeleri için dijital kamu altyapısı arşivinin başlatılması ve dijital dönüşüm için dijital kamu altyapısı çözümlerine yönelik pilot projeler geliştirilmesi önerisini not ediyoruz.
78. Geleceğin ağları konusunda araştırma ve geliştirmenin BRICS ülkeleri arasındaki dijital dönüşüm ve bağlantının geliştirilmesi açısından büyük önem taşıdığını kabul ediyor ve tüm BRICS üyelerini BIFN için ulusal bir temsilcilik belirlemeye teşvik ediyoruz.
Bu kapsamda, ilgili bilgi portalı önerisi dahil olmak üzere BRICS ülkeleri için bir dijital ekosistem iş birliği ağı kurulması önerisini not ediyoruz.
79. Ölçeklenebilir, koşullara duyarlı ve iş birliğine dayalı yaklaşımlar yoluyla dijital beceriler, araştırma iş birliği ve kapasite geliştirme alanlarında iş birliğinin güçlendirilmesini teşvik ediyoruz.
Bu kapsamda BRICS üye devletleri için kapasite geliştirme merkezleri kurulması önerisini geleceğe hazır bir iş gücü oluşturma yönünde takdire değer bir çaba olarak değerlendiriyoruz.
BRICS ülkeleriyle politika deneyimlerinin paylaşılması amacıyla Evrensel ve Dayanıklı Dijital Bağlantı üzerine bir derleme geliştirilmesine yönelik çabaları da takdir ediyoruz.
Ayrıca Dijital BRICS Forumu 2026'nın düzenlenmesini memnuniyetle karşılıyoruz.
Dijital Kamu Altyapısı Odak Grubu toplantısının düzenlenmesini de not ediyoruz.
80. Çocuklar için güvenli bir dijital ortamın sağlanmasına yönelik taahhüdümüzü vurguluyoruz.
Bu kapsamda proaktif tedbirler, farkındalık artırma, önleme, iyi uygulama paylaşımı, kapasite geliştirme ve kullanıcı odaklı koruma mekanizmalarını destekliyoruz.
Ayrıca yaşlılar ve kırılgan durumdaki kişiler için güvenli bir dijital ortam sağlama taahhüdümüzü vurguluyor ve bu gruplar için hedefe yönelik önleyici ve farkındalık artırıcı tedbirlerin gerekli olduğunu belirtiyoruz.
81. Yapay Zekanın herkes için ekonomik büyümeyi ve sürdürülebilir kalkınmayı teşvik etmek açısından büyük fırsatlar sunduğunu kabul ediyoruz.
Yapay Zeka kaynaklarına erişilebilirliğin artırılması, güvenlik, emniyet, kapsayıcılık ve güvenilirliğin sağlanması, Yapay Zeka sistemlerinin enerji verimliliğinin artırılması, Yapay Zeka bilimi ve inovasyonunun teşvik edilmesi, güvenilir Yapay Zeka teknolojilerinin geliştirilmesi, ekonomik büyüme ve toplumsal fayda için Yapay Zekadan yararlanılması ve potansiyel risklerin azaltılması alanlarında uluslararası işbirliğinin, özellikle Küresel Güney ülkeleri olmak üzere tüm ülkeler için adil, hakkaniyetli ve refah sağlayan bir geleceğin teşvik edilmesinde hayati önem taşıdığını belirtiyoruz.
Hindistan'ı Şubat 2026'da başarıyla düzenlenen Yapay Zeka Etki Zirvesi dolayısıyla tebrik ediyor ve zirvenin ortak önceliklerin ilerletilmesine yönelik uluslararası işbirliğinin güçlendirilmesine katkıda bulunacağını kabul ediyoruz.
Şanghay'da düzenlenen Dünya Yapay Zeka Konferansı ve Küresel Yapay Zeka Yönetişimi Üst Düzey Toplantısı'nı ve bunun herkesin yararına uluslararası Yapay Zeka işbirliğinin güçlendirilmesine yaptığı katkıyı da kabul ediyoruz.
Yapay Zekanın Küresel Yönetişimi konusunda BRICS Liderler Bildirisi'ni uygulama taahhüdünde bulunuyoruz.
82. Özellikle Küresel Güney açısından iklim değişikliğiyle bağlantılı olanlar dahil olmak üzere afet risklerinin giderek karmaşıklaştığını kabul ediyoruz.
Ulusal afet risklerinin azaltılması sistemlerini ve kapasitelerini geliştirmek, afet kaynaklı zararları azaltmak, altyapıyı, insan hayatını ve geçim kaynaklarını korumak; geleneksel, yerli, yerel bilgi ve toplum temelli yaklaşımları paylaşmak, hazırlık ve kendi kendine yeterliliği sağlamak; kapsamlı altyapı gelişimi için kamu ve özel yatırımlar dahil yeterli, öngörülebilir ve erişilebilir finansmanı harekete geçirmek amacıyla BRICS işbirliğine yönelik taahhüdümüzü yeniden teyit ediyoruz.
Bu kapsamda Afet Yönetiminde Erken Uyarı Verilerinin Entegrasyonuna ilişkin BRICS Kılavuzu'nu ve İklime Dayanıklı Kentsel Altyapı için BRICS Gönüllü İlkeleri'ni memnuniyetle karşılıyoruz.
83. Altyapı sistemlerinin iklim ve afet risklerine karşı dayanıklılığının güçlendirilmesinin sürdürülebilir kalkınmaya ulaşılması açısından hayati önem taşıdığını vurguluyoruz.
Bu kapsamda Afete Dayanıklı Altyapı Koalisyonu'nun (CDRI), üye ve ortak ülkelerin teknik yardım, bilgi paylaşımı, elverişli politika ve finansman yaklaşımları yoluyla altyapı sistemlerine dayanıklılığı entegre etmelerini destekleyen uluslararası bir ortaklık olarak rolünü kabul ediyoruz.
Sürdürülebilir dayanıklılık oluşturulmasına yatırım yapılmasının, önlemeye öncelik verilmesinin ve kanıta dayalı politika yapımına dayanan önleyici adımların önemini vurguluyoruz.
Hazırlık ve müdahale kapasitelerinin güçlendirilmesi için erken uyarı sistemlerinin ve risk bilincine dayalı planlamanın geliştirilmesinin önemini de vurguluyoruz.
84. BRICS üyelerinin, DTÖ kurallarıyla bağdaşmayan haksız tek taraflı korumacı tedbirlerden farklı biçimlerde etkilenen geniş bir toplum ve medeniyet çeşitliliğini temsil ettiğini kabul ediyoruz.
BRICS'in adil ve hakkaniyetli, istikrarlı ve öngörülebilir bir ortamın teşvik edilmesine odaklanması gerektiğini vurguluyoruz.
Daha dayanıklı, güvenilir ve istikrarlı tedarik zincirlerinin oluşturulmasının önemini ve gelişmekte olan ülkelerin modernleşme çabalarının ihtiyaçlarına özel dikkat gösterilmesi gerektiğini vurguluyoruz.
Bu kapsamda gelişmekte olan ülkelerin ve yükselen piyasaların küresel imalat ve üretimin daha yüksek katma değerli bölümlerine daha geniş ve eşitlikçi biçimde katılımını sağlamak üzere çalışılması konusunda mutabıkız.
Bu, ticaret ve yatırım girişimlerinin teşvik edilmesi, teknik iş birliği, üretim kapasitesinin geliştirilmesi ve her üyenin ilgili yasaları, düzenlemeleri ve politikaları doğrultusunda teknoloji transferi dahil yollarla gerçekleştirilecektir.
85. Mikro, Küçük ve Orta Ölçekli İşletmelerin (MSME'ler) uluslararasılaşmasının ekonomik büyüme ve refahın itici gücü olarak güçlendirilmesine yönelik taahhüdümüzü yeniden teyit ediyoruz.
Uygun maliyetli finansmana erişimin temel bir darboğaz ve yapısal kısıtlama olmaya devam ettiğini ve bunun MSME'lerin ticarete katılımını ve Küresel Değer Zincirlerine (GVC) entegrasyonunu sınırlandırdığını kabul ediyoruz.
İhracata yönelik MSME'ler için, bilgi asimetrilerini azaltmak, risk değerlendirmesini iyileştirmek ve yeterli hizmet alamayan MSME'lerin resmi finansmana erişimini genişletmek amacıyla çeşitli ve ilgili veri kaynaklarından yararlanan Kredi Değerlendirme Çerçeveleri için BRICS Yol Gösterici İlkeleri'ni memnuniyetle karşılıyoruz.
MSME'lerin ticaret finansmanına daha kolay erişimini sağlayacak dijital ve platform temelli çok paydaşlı çözümler dahil yenilikçi finansman mekanizmalarının teşvik edilmesinin önemini kabul ediyoruz.
MSME'lerin işletme sermayesine erişmesini ve uluslararası ticarete katılımını güçlendirmesini sağlayacak fatura iskontosunu kolaylaştırmayı amaçlayan BRICS üyeleri için Fatura İskonto Mekanizması kurulmasını incelemek üzere Jaipur Uzlaşısı'nı memnuniyetle karşılıyoruz.
86. Küresel Değer Zincirlerinin (GVC) dayanıklı, verimli, öngörülebilir, üretken, şeffaf, güvenli, adil, istikrarlı ve kapsayıcı olmasını sağlamak için iş birliğinin önemini yineliyoruz.
GVC'lerde dijitalleşmeye yönelik çabaları memnuniyetle karşılıyoruz.
Bu kapsamda ticaretin kolaylaştırılması, kapasite geliştirme, kritik altyapı, sanayi kapasitesi, bağlantının geliştirilmesi, fikri mülkiyetin korunması ve güvenli, emniyetli ve uygun maliyetli teknoloji erişiminin teşvik edilmesi ve hızlandırılması için teknik iş birliğini teşvik ediyoruz.
Bunun sürdürülebilir büyümeye katkı sağlayacak ve ulusal öncelikler, ulusal yasalar ve her üyenin uygulanabilir olduğu ölçüde uluslararası yükümlülükleriyle uyumlu bir biçimde gerçekleştirilmesi gerektiğini belirtiyoruz.
BRICS içi ticareti artırmak amacıyla birbirini güçlendiren politika araçlarının potansiyelini araştırmayı amaçlıyoruz.
BRICS GVC'lerine ilişkin Ortak Anlayış Çalışma Planı'nın uygulanmasını destekliyor ve BRICS GVC Eylem Planı 2026-2030'un daha da geliştirilmesini ve burada belirtilen tüm girişimleri memnuniyetle karşılıyoruz.
Bu Eylem Planı'nın özellikle EMDC'lerin değer zincirinde üst sıralara çıkarken karşılaştıkları zorlukları ele alması gerektiğini vurguluyoruz.
87. BRICS üyelerinin Özel Ekonomik Bölgelerinin (SEZ), ticaret, yatırım, sanayi iş birliği, inovasyon ve dayanıklı ve sürdürülebilir GVC'lere entegrasyonu teşvik etmek için yerleşik mekanizmalar olarak sunduğu potansiyelden yararlanma isteğimizi paylaşıyoruz.
Bu bölgeler işletmelere elverişli bir iş ortamı, etkin altyapı, basitleştirilmiş düzenleyici prosedürler ve iş yapma kolaylığını artıran diğer kolaylaştırıcı tedbirleri sağlamaktadır.
Ticaret belgelerinin dijitalleştirilmesi dahil bağlantı ve ticaretin kolaylaştırılması alanlarında iş birliği geliştirmeyi ve farklı BRICS üyelerinin kapasitelerini dikkate alarak paydaşların daha verimli, şeffaf ve sorunsuz bir ortamda faaliyet göstermesini sağlamayı amaçlıyoruz.
88. İşlenmemiş elmas ticaretini düzenleyen tek küresel hükümetler arası sertifikasyon sistemi olarak Kimberley Süreci'ne desteğimizi yeniden teyit ediyor ve çatışma elmaslarının piyasalara girmesini önleme taahhüdümüzü vurguluyoruz.
Hindistan'ın 2026'da Kimberley Süreci'ne dönem başkanlığı yapmasını memnuniyetle karşılıyoruz.
İşlenmemiş elmas ticaretinin serbest biçimde gerçekleştirilmesini ve küresel elmas sektörünün sürdürülebilir kalkınmasını sağlamak amacıyla Afrika'daki elmas üreticisi ülkelerin katılımıyla oluşturulan Gayriresmi BRICS İş Birliği Platformu'nu not ediyoruz.
BRICS içinde ve küresel pazarda elmas ve değerli metallerin ticaretini teşvik edecek uygulanabilir mekanizmaları incelemeyi sürdüreceğiz.
89. Pragmatik ekonomik işbirliğini derinleştirme ve BRICS üyeleri arasında daha yakın bir ekonomik ortaklığı ilerletme taahhüdümüzü yeniden teyit ediyoruz.
BRICS Ekonomik Ortaklık Stratejisi'nin işbirliğimizi yönlendiren kapsamlı çerçeve olmaya devam ettiğini ve üye ülkelerin sahipliğinde sektörel strateji, program ve yol haritalarının daha da geliştirilmesine temel oluşturduğunu kabul ediyoruz.
Brezilya'nın 2025 dönem başkanlığı sırasında BRICS Ekonomik Ortaklık Stratejisi'nin sonuçlandırılması yönünde kaydedilen ilerlemeyi kabul ediyor ve Hindistan'ı, 2025'te liderler tarafından verilen görevi yerine getirerek 2026'da BRICS Ekonomik Ortaklık Stratejisi 2030'un ilerletilmesine başarıyla yön verdiği için takdir ediyoruz.
90. BRICS Ödemeler Görev Gücü'nün (BPTF), Kazan ve Rio Bildirileri'nde BRICS Sınır Ötesi Ödemeler Girişimi konusunda sağladığımız rehberlik temelinde etkin sınır ötesi ödeme mekanizmalarına yönelik pragmatik çözümleri araştırma çabalarını kabul ediyoruz.
Bu kapsamda sınır ötesi ödeme ve mesajlaşma kanallarının birlikte çalışabilirliği üzerine yürütülen çalışmayı ve ulusal önceliklere saygı göstererek ve her duruma uyan tek bir yaklaşım bulunmadığını kabul ederek BRICS yerel para birimleri kullanılarak ticaret ödemeleri ve yatırımların teşvik edilmesine ilişkin görüşmeleri kabul ediyoruz.
BPTF'yi mevcut çalışmalar temelinde görüşmeleri sürdürmeye ve BRICS ülkeleri arasındaki sınır ötesi ödemeler için hızlı, düşük maliyetli, daha erişilebilir, verimli, şeffaf ve güvenli pratik çözümleri kolaylaştırmaya teşvik ediyoruz.
91. Kamu-Özel Ortaklıkları (PPP) ve Altyapı Görev Gücü'nün çalışmalarını memnuniyetle karşılıyoruz.
Üye ülkelerin PPP ekosistemlerini güçlendirmesine ve risk dağılımı çerçevelerini geliştirmesine değerli bir bilgi kaynağı olacak Görev Gücü'nün PPP modelleri ve yöntemleri ile risk azaltma mekanizmalarına ilişkin Teknik Raporu'nu memnuniyetle karşılıyoruz.
92. BRICS'in üyeler arasındaki ticareti desteklemek üzere daha kendi kendine yeterli bir BRICS sigorta ekosistemi oluşturma ve reasürans kapasitesini artırma konusundaki kolektif potansiyelinden yararlanılması gerektiğini kabul ediyoruz.
Önceki dönem başkanlıklarının çalışmalarını temel alarak, ortak risk modellerinin geliştirilmesi, iyi uygulamaların paylaşılması ve uzmanlık kapasitesinin oluşturulması için gönüllülük esasına dayalı ortak bir kapasite platformu olarak BRICS Sigorta Dayanıklılık Merkezi (BIRC) kavramını araştırmaya yönelik ilgili üyeler arasındaki görüşmelerin sürdürülmesini memnuniyetle karşılıyoruz.
Bu kapsamda üyeler, Hindistan'ın Gujarat'taki GIFT City Uluslararası Finansal Hizmetler Merkezi'nde (IFSC), katılmak isteyen üyelere açık bir BRICS Risk Laboratuvarı kurulması önerisi üzerindeki görüşmelerin ilerletilmesine ilgi göstermiştir.
Düzenleyici kurumlar ve BRICS ülkelerinden reasürans şirketleri dahil ilgili paydaşların gönüllü katılımıyla BRICS üyelerinin sigorta ve reasürans kapasitesinin artırılmasına ilişkin daha fazla görüşmeyi bekliyoruz.
93. Brezilya dönem başkanlığı sırasında sonuçlandırılan yönergeler temelinde Yeni Yatırım Platformu (NIP) konusunda teknik düzeyde çalışmaların sürdürülmesini teşvik ediyoruz.
Hindistan dönem başkanlığı kapsamında NIP konusunda görüşmelerin ilerletilmesini memnuniyetle karşılıyoruz.
BRICS Finans Gündemi kapsamında özel bir Çalışma Grubu oluşturulmasına ilişkin üyeler arasında yürütülen yapıcı teknik görüşmeleri, teknik diyalog ve bilgi paylaşımı için bir platform olarak not ediyoruz.
Üyelerin, ulusal egemenliğe, farklı düzenleyici çerçevelere ve mevcut kurumsal görevlere saygı göstererek oydaşmaya dayalı, aşamalı ve üye odaklı bir yaklaşım doğrultusunda çalışmaların sürdürülmesine yönelik geniş desteğini kabul ediyoruz.
Paylaşılan anlayışın operasyonel yöntemler ve ilgili BRICS kurumlarının rolü konusunda geliştirilmesi amacıyla, Çalışma Grubu'nun Görev Tanımı'nın daha da geliştirilmesi dahil teknik temasların sürdürülmesini teşvik ediyoruz.
94. Uzlaşma ve saklama altyapısı konusunda diyalog için uygun formatların araştırılmasını teşvik etmeyi sürdürüyoruz.
Üyeler arasındaki uzlaşma ve saklama sistemlerinin farklı hukuki, kurumsal, düzenleyici ve teknik boyutlarını inceleyen teknik çalıştayı not ediyoruz.
Bu çalıştayın BRICS yargı bölgeleri arasındaki anlayışı derinleştireceğini ve ilgili paydaşlar arasında gönüllülük temelinde bilgi, deneyim, teknik diyalog ve işbirliğinin sürdürülmesine temel sağlayacağını belirtiyoruz.
95. Finans sektöründe siber güvenlikteki gelişmeler ve eğilimler, Yapay Zeka ve kuantum hesaplama gibi gelişmekte olan teknolojiler konusundaki deneyim paylaşımını memnuniyetle karşılıyoruz.
BRICS Hızlı Bilgi Güvenliği Kanalı (BRISC) ve BRICS Fintek Çalışma Grubu kapsamında, yeni teknolojilerin sunduğu fırsat ve riskleri değerlendirmede EMDE merkezli yaklaşım benimsenmesine yönelik çalışmaları kabul ediyoruz.
BRICS Siber Tatbikatları ve Eğitimlerinin yıllık olarak gerçekleştirilmesinin önemini kabul ediyoruz. Bunların finans sektöründe siber dayanıklılığın güçlendirilmesinde kolektif ve koordineli yaklaşımların, karşılıklı öğrenmenin ve pratik iş birliğinin önemini ortaya koyduğunu belirtiyoruz.
Merkez bankacılığının gelişmekte olan alanlarında uzmanlık oluşturmayı amaçlayan BRICS Merkez Bankası Kapasite Geliştirme Merkezi'ni memnuniyetle karşılıyoruz.
96. İklim değişikliğinin ülkeler arasında orantısız bir yük oluşturduğunu ve EMDE'lerin iklim kaynaklı risk ve kırılganlıklarla mücadelede özel zorluklarla karşı karşıya olduğunu kabul ediyoruz.
Özellikle uyum tedbirleri olmak üzere finansman ihtiyaçlarındaki önemli açıkları da kabul ediyoruz.
Bu kapsamda, merkez bankalarının sürdürülebilir finansman ve iklim finansmanı eğilimlerini, iklim finansmanı projelerini küresel ölçekte ve BRICS ülkeleri içinde bankalar açısından daha uygulanabilir hale getirme olasılığını araştırma çabaları dahil olmak üzere inceleyen "Sürdürülebilir ve Yeşil Finansmanın, Uyum Dahil, Optimize Edilmesinde Merkez Bankalarının Rolü" başlıklı raporu memnuniyetle karşılıyoruz.
97. BRICS Koşullu Rezerv Düzenlemesi (CRA) Teknik Ekibi'nin CRA'nın operasyonel dayanıklılığını artırma ve kriz zamanlarında daha duyarlı hale getirme yönündeki çabalarını kabul ediyoruz.
CRA Anlaşması'nda yapılacak değişikliklerin, CRA'nın BRICS finansal güvenlik ağı olarak daha esnek ve duyarlı biçimde çalışmasına yardımcı olacağını belirtiyoruz.
1.
CRA Test Çalışması'nın zamanında tamamlanmasını ve ‘Küresel Ekonomik Belirsizlikler ve BRICS Açısından Sonuçları’ temalı BRICS Ekonomik Bülteni'nin yedinci sayısının yayımlanmasını bekliyoruz.CRA'ya katılmakla ilgilendiğini ifade eden yeni BRICS üyelerinin katılımını önemsiyor ve bunların gönüllülük esasına ve ülkeye özgü koşullara uygun olarak sisteme dahil edilmesine ilişkin görüşmelerin zamanında tamamlanmasını bekliyoruz.
98. Adil, kapsayıcı, istikrarlı ve etkin bir uluslararası vergi sistemine ve gelişen uluslararası vergi sorunlarının ele alınmasında BRICS üyeleri arasındaki işbirliğinin güçlendirilmesine yönelik taahhüdümüzü yeniden teyit ediyoruz.
Dayanıklılık, inovasyon, işbirliği ve sürdürülebilirlik yoluyla BRICS Vergi İş Birliği'nin güçlendirilmesi ve bilgi paylaşımı ile kapasite geliştirme yoluyla Birleşmiş Milletler Uluslararası Vergi İşbirliği Çerçeve Sözleşmesi ve protokolleri gibi uluslararası forumlarda yapıcı katılımın teşvik edilmesine yönelik taahhüdümüzü yineliyoruz.
Hindistan dönem başkanlığı sırasında BRICS vergi makamları arasındaki kurumsal iş birliğini derinleştirmek amacıyla Uluslararası Vergilendirme ve Transfer Fiyatlandırması ile Gelir İstatistikleri Çalışma Grupları'nın kurulması dahil yürütülen girişimleri memnuniyetle karşılıyoruz.
Genç Vergi Profesyonelleri için yüz yüze kapasite geliştirme programını ve BRICS Vergide Kadınlar Ağı'nın ilerletilmesini memnuniyetle karşılıyoruz.
Mevcut ve yeni mekanizmalar yoluyla inovasyon ve bilgi paylaşımının teşvik edilmesine yönelik devam eden çabaları takdir ediyor, BRICS Vergi Destek Ağı'nın kurulması ve BRICS Vergi Karşılıklı Öğrenme Laboratuvarı'nın başlatılması girişimlerinin yanı sıra BRICS Vergi İş Birliği Aracı'nın daha da geliştirilmesini memnuniyetle karşılıyoruz.
99. BRICS ülkeleri arasında 2012'de başlayan gümrük iş birliğinin derinleşmesini kabul ediyoruz.
BRICS Gümrük Mükemmeliyet Merkezlerini, üyelerin ihtiyaçlarına yanıt verecek hedefli eğitim ve teknik iş birliği programları düzenlemeye teşvik ediyoruz.
BRICS Gümrük Konularında İş Birliği ve Karşılıklı İdari Yardım Anlaşması konusunda sağlanan uzlaşıyı memnuniyetle karşılıyor, gerekli ulusal süreçlerin tamamlanmasına ve tüm BRICS ülkelerinin katılımının sağlanmasına yönelik çabaların ardından imzaya hazır üyelerin bunu gerçekleştirme isteğini memnuniyetle karşılıyoruz.
Yetkilendirilmiş Ekonomik Operatör (AEO) programları kapsamındaki iş birliğinin, BRICS AEO Eylem Planı 2026'nın gönüllü uygulanması, bilgi alışverişi, kapasite geliştirme, iyi uygulamaların paylaşılması ve karşılıklı tanıma yoluyla, ulusal çerçeve ve öncelikler dikkate alınarak güçlendirilmesine yönelik çalışmaları kabul ediyoruz.
Uygun olduğu durumlarda BRICS üyeleriyle istişare edilerek, BRICS dönem başkanlığının koordinasyonunda, karşılıklı olarak belirlenen sınır ötesi kaçakçılık eğilimleri, ortak öncelikler ve operasyonel uygulanabilirlik temelinde BRICS Ortak Gümrük Uygulama Operasyonu'nun yıllık bir girişim olarak gerçekleştirilmesine yönelik çalışmayı destekliyoruz.
İlk Ortak Gümrük Uygulama Operasyonu'nun deneyiminden yararlanarak operasyonel koordinasyonun geliştirilmesini ve karşılıklı olarak belirlenen ve ortaya çıkan gümrük tehditlerinin ele alınmasını destekliyoruz.
100. Hindistan dönem başkanlığının, BRICS ve diğer EMDE'ler açısından önem taşıyan ortak büyüme ve kalkınma sorunlarını ele almak üzere özel bir platform olarak BRICS Büyüme ve Kalkınma Görev Gücü kurulması girişimini memnuniyetle karşılıyoruz.
Görev Gücü'nün BRICS ülkelerine kendi ulusal koşullarına ve kalkınma önceliklerine uygun büyüme modellerini tartışabilecekleri bir alan sağladığını kabul ediyoruz.
Görev Gücü'nün Dayanıklılık, İnovasyon, İş Birliği ve Sürdürülebilirlik sütunlarını kapsayan iki çalışma alanı kapsamında yürütülen çalışmaları takdir ediyoruz.
Görev Gücü Başkanlık Özeti'ni ve kalkınma finansmanı mimarisinin reform gündeminde ortak noktaları belirleyen, dijital dönüşüm, Yapay Zeka ve yapısal reformların makroekonomik ve finansal sonuçları konusunda ortak anlayışı kolaylaştıran ve BRICS üyelerinin ilgili çok taraflı forumlardaki katılımına bilgi sağlayan Teknik Notları memnuniyetle karşılıyoruz.
BMİDÇS ve Paris Anlaşması ilkelerinden yararlanan iklim finansmanına ilişkin ortak bakış açılarını yansıtan Tartışma Notu'nu kabul ediyoruz.
Maliye Bakanlıkları ve Merkez Bankaları'nın çalışma alanlarıyla uyumlu biçimde Görev Gücü'nün çalışmalarının sürdürülmesini teşvik ediyoruz.
Sürdürülebilir Kalkınma için Yaşam Tarzı Finansman Mekanizmaları Derlemesi'ni ve BRICS ülkelerinin sürdürülebilir kalkınma için finansmanı harekete geçirme yaklaşımlarını vurgulayan İklimle Bağlantılı Kırılganlıkların İncelenmesi raporunu da not ediyoruz.
Yapay Zeka'dan sürdürülebilir büyüme için yararlanma fırsatlarını vurgulayan Yapay Zeka ve Yeşil Ekonomi Tartışma Belgesi'ni de memnuniyetle karşılıyoruz.
101. Nüfusun yaşlanması ve büyük kayıt dışı iş gücünün yarattığı zorlukları kabul ederek, emeklilik düzenleyicileri ve denetçileri için Hindistan dönem başkanlığı sırasında düzenlenen BRICS forumundaki çalıştayları, emeklilik düzenlemesi ve emeklilik geliri güvenliği alanında işbirliğini güçlendirmek amacıyla memnuniyetle karşılıyoruz.
102. 2025 Rio Bildirisi'nde sağlanan rehberlik doğrultusunda BRICS Çok Taraflı Garantiler (BMG) girişiminin ilerletilmesinde kaydedilen gelişmeyi memnuniyetle karşılıyoruz.
Girişimin özel sermayeyi harekete geçirme, kredi değerliliğini iyileştirme ve BRICS ile Küresel Güney'deki kalkınma projelerinin finansman maliyetlerini azaltma potansiyelini kabul ediyoruz.
Teknik çalışmaların sürdürülmesini ve pilot işlemlerin geliştirilmesini teşvik ediyoruz.
103. Politika araştırması ve entelektüel kaynak paylaşımındaki rolünü kabul ederek, Hindistan dönem başkanlığı kapsamında BRICS Finans Düşünce Kuruluşları Ağı'nın kapsayıcı kalkınma ve dayanıklı altyapının finansmanında fintekten yararlanılmasına yönelik devam eden katkısını memnuniyetle karşılıyoruz.
Araştırma çıktılarının ve bunların yaygınlaştırılmasının güçlendirilmesine yönelik çabaları destekliyoruz.
104. Nagpur'da düzenlenen BRICS Ulaştırma Bakanları Toplantısı'nın sonuçlarını memnuniyetle karşılıyor ve tüm paydaşların taleplerini karşılamak, BRICS ülkelerinin ulaşım potansiyelini artırmak ve tüm üye devletlerin egemenliği ile toprak bütünlüğüne saygı göstermek suretiyle, sivil havacılık dahil ulaştırma diyaloğunun daha da geliştirilmesini bekliyoruz.
Ulaştırma politikası, yatırım, teknoloji ve kapasite geliştirme alanlarında iş birliğinin derinleştirilmesi taahhüdümüzü yineliyoruz.
Amaç, ekonomik büyüme, bağlantı ve çevresel sürdürülebilirlik açısından kritik öneme sahip sürdürülebilir ve dayanıklı ulaştırma altyapısının geliştirilmesidir.
Bu kapsamda BRICS ülkelerinde ulaştırma altyapısının geliştirilmesi ve bakımına döngüsel ekonomi ilkelerinin entegre edilmesinin ve uluslararası havacılıkta karbon emisyonlarının azaltılması amacıyla Sürdürülebilir Havacılık Yakıtları ile Düşük Karbonlu Havacılık Yakıtlarının teşvik edilmesinin önemini kabul ediyoruz.
BRICS Sürdürülebilir Havacılık Yakıtları Forumu'nu, yenilenebilir enerji potansiyelimizden yararlanarak ulaştırmanın karbonsuzlaştırılmasına ilişkin bilgi paylaşımı için BRICS İşbirliği Çerçevesi'ni ve erişilebilir, uygun maliyetli, kapsayıcı ve akıllı kentsel ulaşım çözümleri konusunda bilgi paylaşımı ve işbirliği amacıyla BRICS Kentsel Hareketlilik Merkezi'nin kurulmasını memnuniyetle karşılıyoruz.
BRICS Lojistik Tedarik Zinciri İşbirliği Çerçevesi'nin kurulmasını memnuniyetle karşılıyor ve BRICS Demiryolu Araştırma Ağı önerisi konusunda görüşmeler yapılmasını teşvik ediyoruz.
105. Uluslararası Sivil Havacılık Sözleşmesi'nin 50(a) maddesinde, Afrika ve Asya-Pasifik dahil yeterince temsil edilmeyen bölgelere dört sandalye eklenmesi yoluyla ICAO Konseyi'nin üyeliğini genişleten 2016 değişikliğinin yürürlüğe girmesini memnuniyetle karşılıyoruz.
Afrika Birliği tarafından Afrika'nın tek adayı olarak onaylanan Etiyopya'nın ve Endonezya'nın, 43. (Olağanüstü) ICAO Genel Kurulu sırasında yapılacak seçimlerde Konsey'deki ilave sandalyeleri üstlenmek üzere adaylıklarını memnuniyetle karşılıyoruz.
106. Yeni Delhi'de BRICS Kentleşme Forumu'nun düzenlenmesini ve Bakanlar Bildirisi'nin kabul edilmesini memnuniyetle karşılıyoruz.
Yeterli, güvenli ve uygun maliyetli konut, su ve sanitasyon, sürdürülebilir hareketlilik, uyumlu ve verimli ulaşım, atık yönetimi ve diğer temel kentsel hizmetler konusunda güçlendirilmiş işbirliği yoluyla insan merkezli kentsel kalkınmanın ilerletilmesi ve kapsayıcı, sürdürülebilir, dayanıklı ve yaşanabilir kentlerin oluşturulmasına yönelik taahhüdümüzü yineliyoruz.
Dayanıklı ve sürdürülebilir kentsel kalkınmayı desteklemek üzere uygulamalı araştırma, bilgi paylaşımı ve kapasite geliştirme platformu olarak BRICS Kentsel Araştırma ve Bilgi Ağı'nın kurulmasını da takdir ediyoruz.
107. İklim değişikliği gibi ortak gezegenimizi ve geleceğimizi tehdit eden zorlukların ele alınması için çok taraflılığın korunması gerektiğine ilişkin taahhüdümüzü yineliyoruz.
Bu konuda birlik içinde kalma kararlılığımızı ifade ediyoruz.
Elbette, 108. maddeden 140. maddeye kadar devam ediyorum. Terminolojiyi mümkün olduğunca metnin diplomatik/kurumsal diline sadık tutuyorum.
108. Karbon sınırda düzenleme mekanizmaları gibi uluslararası hukukla uyumlu olmayan tek taraflı, cezalandırıcı, ayrımcı ve korumacı önlemlere karşı olduğumuzu ifade ediyoruz. Bu tür önlemlerin, özellikle gelişmekte olan ülkelerin iklim değişikliğinin olumsuz etkileriyle mücadele etme, uyum kapasitesini ve dayanıklılığını artırma yönündeki çabalarını sekteye uğratmasından endişe duyuyoruz.
109. BRICS İklim Araştırma Platformu ile BRICS Ticaret, İklim Değişikliği ve Sürdürülebilir Kalkınma Laboratuvarı'nın, BRICS üyesi ülkelerde iklim eylemlerinin teşvik edilmesi ve dayanıklılığın güçlendirilmesi açısından taşıdığı potansiyeli vurguluyor ve bunların daha da geliştirilmesini bekliyoruz. 2025 Liderler İklim Finansmanı Çerçeve Bildirisi'ni hatırlatarak, karbon piyasaları alanında, özellikle kapasite geliştirme ve deneyim paylaşımına odaklanan işbirliğinin teşvik edilmesini destekliyoruz. Üyelerin iklim stratejilerini desteklemek, azaltım çabalarını tamamlamak ve ihtiyaç duyulan kaynakları harekete geçirmek üzere işbirliğine dayalı bir yaklaşım olarak BRICS Karbon Piyasaları Ortaklığı Mutabakat Zaptı'nın uygulanmasını bekliyoruz. BRICS İnsan Odaklı, Toplum Temelli Uyum Yaklaşımları Üst Düzey Diyaloğu ve Karbon Piyasalarının Uyum Hedefleriyle Uyumlaştırılması Diyaloğu aracılığıyla gerçekleştirilen bilgi paylaşımını takdir ediyoruz.
110. İklim dayanıklılığının ve sürdürülebilir kalkınmanın güçlendirilmesinde önemli bir yol olarak BRICS ülkeleri arasında insan odaklı ve toplum temelli uyum konusunda daha güçlü işbirliğini teşvik ediyoruz. Gelişmiş ülkeler, gelişmekte olan ülkelere uyum için ilave, yeterli, öngörülebilir ve erişilebilir finansal kaynakların yanı sıra kapasite geliştirme desteği, teknoloji geliştirme ve teknoloji transferi sağlamalıdır. Geleneksel bilgi sistemlerinin, yerli ve yerel toplulukların uygulamalarının, yerel yeniliklerin ve toplulukların deneyimlerinin uyum kapasitesinin artırılması ve iklim sorunlarının ele alınmasındaki değerini kabul ediyor; geleneksel bilginin bilimsel bilgi ve teknolojik yenilikle bütünleştirilmesi de dahil olmak üzere deneyim, bilgi ve iyi uygulamaların paylaşılmasını teşvik ediyoruz. Bu kapsamda, Geleneksel Bilgiye Dayalı İnsan Odaklı ve Toplum Temelli Uyum Yoluyla İklim Dayanıklılığının İlerletilmesine İlişkin BRICS İlkeleri'nin kabul edilmesini memnuniyetle karşılıyoruz. Ulusal koşullara göre belirlenen adil geçişlerin ve dengeli azaltım ve uyum eylemlerinin önemini vurguluyoruz. Ayrıca emisyonların azaltılmasına ve uyum kapasitesinin artırılmasına katkı sağlayan mevcut ve erişilebilir tüm çözüm ve teknolojilerin önemine dikkat çekiyoruz. Bu kapsamda ekosistemlerin karbon depoları ve yutakları, ekosistem hizmeti sağlayıcıları ve iklim dayanıklılığına katkıda bulunan unsurlar olarak kritik rolünü vurguluyoruz.
111. Biyoçeşitliliğin korunması ve sürdürülebilir kullanımının, genetik kaynakların kullanımından doğan faydaların adil ve hakkaniyetli şekilde paylaşılmasının ve Biyolojik Çeşitlilik Sözleşmesi ile protokollerinin ve Kunming-Montreal Küresel Biyoçeşitlilik Çerçevesi'nin etkin şekilde uygulanmasının önemini vurguluyoruz. Kunming Biyoçeşitlilik Fonu'nun kurulmasını ve Çin'in yaptığı katkıyı takdir ediyor, bunun gelişmekte olan ülkelerin biyoçeşitliliği koruma çabalarını desteklemedeki önemli rolünü kabul ediyoruz. BRICS ülkelerinin, Kunming-Montreal Küresel Biyoçeşitlilik Çerçevesi'ne yönelik Eylem Girişimi de dahil olmak üzere girişimlerini not ediyoruz. Gelişmiş ülkeleri, gelişmekte olan ülkelere yeterli, etkili, öngörülebilir, zamanında ve erişilebilir finansal kaynaklar sağlamaya; biyoçeşitliliğin korunması, sürdürülebilir kullanımı ve kullanımından doğan faydaların adil ve hakkaniyetli şekilde paylaşılması amacıyla kapasite geliştirme, teknoloji geliştirme ve teknoloji transferini iyileştirmeye çağırıyoruz. Ülkelerimizin nadir türleri koruma çabalarını takdir ederken ve büyük kedigillerin yüksek kırılganlığını dikkate alırken, Hindistan Cumhuriyeti'nin Uluslararası Büyük Kediler İttifakı oluşturma girişimini not ediyor ve BRICS ülkelerini büyük kedigillerin korunması için birlikte çalışmaya teşvik ediyoruz.
112. Boreal ve tropikal ormanlar dahil olmak üzere tüm orman türlerinin biyoçeşitliliğin, su havzalarının ve toprakların korunması; ekonomik sektörler açısından yüksek değer taşıyan kereste ve kereste dışı orman ürünlerinin sağlanması; hidrolojik döngülerin düzenlenmesi; çölleşme, arazi bozulması ve kuraklıkla mücadele edilmesi ve hayati karbon yutakları olarak hizmet vermesi açısından kritik rolünü vurguluyoruz. Sürdürülebilir orman yönetimini ve restorasyonunu destekleyen iyi uygulamaların paylaşılmasını teşvik ediyoruz. Ormanların sürdürülebilir kullanım yoluyla yerli halklar ve yerel topluluklar dahil olmak üzere geçim kaynaklarını desteklemedeki rolünün de altını çiziyoruz. Peyzaj Temelli Entegre Yeşillendirme ve Arazi Restorasyonuna İlişkin BRICS İlkeleri ile BRICS ülkelerinde Orman Yangınlarına Hazırlık ve Müdahaleye ilişkin Ortak Anlayış'ın kabul edilmesini memnuniyetle karşılıyoruz. Belém İklim Zirvesi'nde Tropikal Ormanların Sonsuza Kadar Korunması Fonu'nun başlatılmasını memnuniyetle karşılıyor ve bunu tropikal ormanların korunması için uzun vadeli, sonuç odaklı finansmanı harekete geçirmek üzere tasarlanmış yenilikçi bir mekanizma olarak kabul ediyoruz. Potansiyel yatırımcı ülkeleri, Fonun sermayelendirilmesini ve zamanında faaliyete geçirilmesini güvence altına almak amacıyla iddialı katkılar açıklamaya teşvik ediyoruz. "Ormanlarımız İçin Birlikte" girişimini de not ediyor ve bu temel tropikal ekosistemlerin korunmasını, sürdürülebilir yönetimini ve restorasyonunu teşvik eden ulusal ölçekteki büyük ölçekli yeşillendirme girişimlerini takdir ediyoruz. Birleşik Arap Emirlikleri ve Endonezya'nın eş başkanlığını yaptığı İklim İçin Mangrov İttifakı'nı uluslararası işbirliği platformlarından biri olarak not ediyoruz.
113. Su kaynaklarının mevcudiyeti, çölleşme, kuraklık, arazi bozulması, kum ve toz fırtınaları ile orman yangınları gibi; ekosistemler, tarım, kırılgan durumdaki insanların geçim kaynakları ve sosyoekonomik kalkınma açısından önemli sonuçlar doğuran kritik çevresel sorunların farkındayız. Dağların, su kaynaklarının, ormanların, turbalıkların ve mangrovların, tarım alanlarının, otlakların ve çöllerin bütüncül ekosistem restorasyonu amacıyla entegre şekilde korunması ve sistematik yönetilmesi konusunda kararlıyız. Birleşik Arap Emirlikleri ve Senegal Cumhuriyeti'nin ev sahipliğinde 8-10 Aralık 2026 tarihlerinde Abu Dabi'de düzenlenecek 2026 Birleşmiş Milletler Su Konferansı'nın rolünü kabul ediyor ve Sürdürülebilir Kalkınma Amacı 6'nın ("herkes için su ve sanitasyonun mevcudiyetini ve sürdürülebilir yönetimini güvence altına almak") uygulanmasını hızlandırmak amacıyla Temiz Su ve Sanitasyon konusundaki ilerleme ve tartışmaların geliştirilmesini bekliyoruz.
114. Kentleşme, sanayileşme ve değişen tüketim kalıplarının etkisiyle atık üretiminin giderek büyüyen ölçeğini ve karmaşıklığını not ediyoruz. Ulusal öncelikler ve kapasitelere uygun olarak, malzeme döngüselliğini ve kaynak verimliliğini artırmak amacıyla Genişletilmiş Üretici Sorumluluğu (EPR), eko-tasarım ve sürdürülebilir kamu alımları gibi ulusal politika araçlarıyla desteklenen entegre atık yönetimi çerçevelerinin güçlendirilmesinin; izleme mekanizmalarının geliştirilmesinin ve geri dönüşüm ile geri kazanım altyapısına yatırım yapılmasının önemini vurguluyoruz. Sürdürülebilir Yaşam Tarzlarında Bilgi Paylaşımı, Araştırma ve Yenilikçiliği İlerletmek Üzere BRICS Kurumları Ağı oluşturulması girişimini memnuniyetle karşılıyoruz. 2026'da BRICS Sürdürülebilir Yaşam Tarzı Haftası düzenlenmesi olasılığını memnuniyetle karşılıyoruz.
115. Yeni Kalkınma Bankası'nın yüksek kaliteli kalkınmanın ikinci altın on yılına adım atmasıyla birlikte, bankanın tüm hissedar ülkelerde ve Küresel Güney'de kalkınma ve modernleşmenin güçlü ve stratejik bir aktörü olarak artan rolünü kabul ediyor ve destekliyoruz. Yeni Kalkınma Bankası'nın (NDB), gelişmekte olan ve yükselen piyasa ülkelerinin (EMDC'ler) kalkınma önceliklerini ve altyapı ihtiyaçlarını karşılamadaki artan rolünün altını çiziyoruz. Bankanın kaynak harekete geçirme kapasitesini istikrarlı biçimde genişletmesi, yenilikçiliği teşvik etmesi, yerel para birimi cinsinden finansmanı artırması, finansman kaynaklarını çeşitlendirmesi ve sürdürülebilir kalkınmayı ilerleten, eşitsizliği azaltan, altyapı yatırımlarını ve ekonomik entegrasyonu teşvik eden etkili projeleri desteklemesi yönündeki çabalarının sürdürülmesini teşvik ediyoruz.
NDB'yi sürdürülebilir kalkınmayı teşvik etmek, eşitsizlikleri azaltmak ve gelişmekte olan ekonomilerin dayanıklılığını desteklemek açısından kritik bir BRICS kurumu olarak görüyoruz. Ayrıca NDB'yi üye odaklı ve talep güdümlü ilkeyi ve bankanın kurumsal dayanıklılığını ve operasyonel etkinliğini artıran yönetişim çerçevesinin güçlendirilmesini sürdürmeye; amaç ve işlevlerini adil ve ayrımcı olmayan bir şekilde yerine getirmeye teşvik ediyoruz. NDB üyeliğinin daha fazla genişletilmesine ve ilgili BRICS ülkelerinin başvurularının NDB Genel Stratejisi ve ilgili politikalar doğrultusunda hızlandırılmış şekilde değerlendirilmesine desteğimizi yineliyoruz.
Yeni Kalkınma Bankası Guvernörler Kurulu Başkanı sıfatıyla Rusya'ya, 11. NDB Yıllık Toplantısı'nı 14-15 Mayıs 2026 tarihlerinde Moskova'da düzenlemesinden dolayı teşekkür ediyoruz. Hindistan'ın dönem başkanlığında NDB ile işbirliği içinde geliştirilen BRICS-NDB Bilgi Portalı'nın başlatılmasını memnuniyetle karşılıyoruz. Portal, BRICS üyeleri genelinde kalkınma deneyimlerini, iyi uygulamaları, politika yeniliklerini ve ülke programları ile NDB tarafından finanse edilen projelerden çıkarılan dersleri bir araya getiriyor. Portal, BRICS Maliye Çalışma Grubu kapsamındaki çalışmaların çıktılarını bir arşivde toplayarak dönem başkanlıkları arasındaki sürekliliği ve bilgi paylaşımını desteklemek üzere tasarlandı. Portalın BRICS ülkeleri için pratik ve erişilebilir bir araç haline getirilmesi amacıyla daha da geliştirilmesini teşvik ediyoruz.
116. Gelişmekte olan ve yükselen ekonomilerin küresel ekonomik yönetişimde daha etkili, adil ve temsili bir katılım göstermesini sağlamak amacıyla küresel ekonomik yönetişimin reformuna devam edilmesi gerektiğini vurgularken, G20'nin uluslararası ekonomik işbirliğinin önde gelen küresel forumu olarak kilit rolünün altını çiziyoruz. G20'nin, yükselen ve gelişmiş ekonomilerin eşit ve karşılıklı faydaya dayalı bir zeminde diyalog kurmasına, küresel sorunlara ortak çözümler aramasına, çok kutuplu bir dünyayı teşvik etmesine ve açık, ayrımcı olmayan, adil ve kapsayıcı bir uluslararası ekonomik sistem ile değer zincirinin güvence altına alınmasına olanak sağlayan bir platform olduğunu vurguluyoruz.
2022-2025 döneminde Endonezya, Hindistan, Brezilya ve Güney Afrika'nın art arda üstlendiği BRICS G20 dönem başkanlıklarının mirasını korumak ve Küresel Güney'in küresel ekonomik yönetişim sistemindeki sesini daha da güçlendirmek için kolektif olarak çalışma isteğimizi yeniden teyit ediyoruz. Böylece G20'nin gelişmekte olan ve yükselen piyasa ekonomilerinin küresel ekonomideki artan ağırlığını yeterince yansıtmasını ve önceliklerini gündemine dahil etmesini amaçlıyoruz.
Hindistan'ın 2023'teki G20 dönem başkanlığı sırasında Afrika Birliği'nin katılımıyla ve Brezilya ile Güney Afrika dönem başkanlıkları sırasında NDB'nin davet edilmesiyle, bunların daha yakın etkileşimi ve uyumunun da katkısıyla gelişmekte olan ve yükselen piyasa ekonomilerinin G20'deki sesinin güçlenmesini selamlıyoruz. G20'nin ekonomik yetkisine, kararların uzlaşı yoluyla alınmasına, siyasetten arındırılmış süreçlere, bütünlüğe ve üyeliğin keyfi şekilde değiştirilmesinin kabul edilemezliğine dayalı olarak işlevini verimli ve yapıcı biçimde sürdürmesinin önemini kabul ediyoruz. Bu bağlamda, Güney Afrika'nın G20'nin kurucu ülkesi ve tam üyesi statüsünün altını çiziyor; üyelikte yapılacak herhangi bir değişikliğin tüm üyelerin uzlaşısına dayanması, coğrafi dengeyi ve Küresel Güney ülkelerinin dünya üretimindeki artan payını yansıtması gerektiğini vurguluyoruz.
117. Her bir devletin ulusal önceliklerine, yasalarına ve düzenlemelerine saygı göstererek, sektörler genelinde, özellikle kritik ve gelişmekte olan alanlarda adil, rekabetçi ve dayanıklı piyasa ortamlarının teşvik edilmesi amacıyla BRICS ülkeleri arasında rekabet hukuku ve politikası alanındaki işbirliğini derinleştirme taahhüdümüzü yineliyoruz. Sürdürülebilir enerji dönüşümlerini desteklemek amacıyla "Yenilenebilir Enerji Piyasaları Dahil Olmak Üzere Adil Rekabeti Teşvik Etmek İçin İşbirliğinin Güçlendirilmesi" teması kapsamında gerçekleştirilen tartışmayı not ediyoruz. Yenilikçiliği teşvik eden, tüketici refahını destekleyen ve rekabet edilebilir ve iyi işleyen piyasaların korunması amacıyla BRICS rekabet otoriteleri arasındaki işbirliğinin sürdürülmesini ve yeni ortaya çıkan rekabet sorunlarının tespit edilerek etkin biçimde ele alınmasını teşvik ediyoruz.
118. BRICS Ulusal Standardizasyon Kuruluşları (NSB'ler) arasındaki işbirliğini kabul ediyor ve Standardizasyon Alanında İşbirliğine İlişkin BRICS Mutabakat Zaptı'nın (MoU) imzalanmasına yönelik ilerlemeyi; işbirliğinin güçlendirilmesi, bilgi paylaşımının geliştirilmesi, düzenli diyalog ve ortak faaliyetler için mekanizmaların oluşturulması ve çeşitli sektörlerle ilgili uluslararası standardizasyon süreçlerinde eşgüdümlü hareket edilmesi açısından bir dönüm noktası olarak memnuniyetle karşılıyoruz.
Yükselen standardizasyon alanlarında işbirliğini ve kapasite geliştirmeyi ilerletmeye yönelik girişimleri; Yapay Zeka Standardizasyonunda Ortaya Çıkan Eğilimler Üzerine BRICS Teknik Oturumu, Kapasite Geliştirme için BRICS Bilgi Paylaşımı Oturumu ve ticaretin geliştirilmesi ile standardizasyon işbirliği temalı BRICS Ekonomi ve Ticaret Forumu dahil olmak üzere memnuniyetle karşılıyoruz. BRICS NSB'leri arasında standartların geliştirilmesi, benimsenmesi ve uygulanmasındaki ulusal deneyimlerin, iyi uygulamaların ve yenilikçi yaklaşımların paylaşılması; BRICS ülkeleri genelinde işbirliğini ve kurumsal kapasiteyi güçlendirmek amacıyla teknik uzmanlık ve kaynakların paylaşılması yönündeki değişimlerin sürdürülmesini teşvik ediyoruz.
119. Gelişen veri ekosisteminde politika oluşturma açısından istatistiksel işbirliğinin güçlendirilmesinin önemini yeniden teyit ediyoruz. İstatistik sistemlerinin modernizasyonu, yenilikçi metodolojilerin ve veri kaynaklarının benimsenmesi dahil olmak üzere ortak çıkar alanlarında işbirliğinin sürdürülmesini teşvik ediyoruz. Üye ülkeler arasındaki bilgi paylaşımı ve işbirliğini desteklemek amacıyla idari ve alternatif veri kaynaklarının, yapay zekanın ve kapasite geliştirme girişimlerinin kullanımı da dahil olmak üzere ulusal istatistik reformlarına ilişkin bilgilerin derlenmesi ve periyodik olarak güncellenmesi gerektiğine dikkat çekiyoruz. BRICS içinde bilgi paylaşımının ve kapasite geliştirmenin artırılmasını teşvik ediyoruz. BRICS Ortak İstatistik Yayını ile BRICS Ortak İstatistik Yayını Özetinin, BRICS üyeleri arasında şeffaflık, karşılıklı öğrenme ve işbirliği açısından değerli araçlar olarak yıllık şekilde yayımlanmaya devam edilmesini destekliyoruz.
120. Fikri mülkiyetin yüksek kaliteli ekonomik kalkınmanın temelini oluşturmadaki kritik rolünü vurguluyor; BRICS Fikri Mülkiyet (IP) Ofisleri arasındaki kapsamlı işbirliğini teşvik ediyor, işbirliğinin uygulanmasına daha iyi rehberlik etmek amacıyla Operasyonel Kılavuz Çerçevesi'nin 2026'da güncellenmesini memnuniyetle karşılıyor ve IP farkındalığının artırılması, kapasite geliştirme, fikri mülkiyetin ticarileştirilmesi, patent inceleme süreçleri, geleneksel bilgi, menşe adları ve Coğrafi İşaretler (GI) ile BRICS IP Ofisleri arasında yapay zeka uygulamaları gibi alanlarda karşılıklı olarak üzerinde anlaşmaya varılan koşullarda değişim ve işbirliğinin daha da genişletilmesini teşvik ediyoruz.
Yapay zeka eğitimi amaçları da dahil olmak üzere dijital ortamda kullanılan fikri mülkiyet haklarına saygının teşvik edilmesi ve hak sahiplerine adil ücret ödenmesi konusunda işbirliği yapmanın önemini kabul ediyor; bunu yaparken gelişmekte olan ülkelerin ihtiyaçlarına ve önceliklerine saygı gösteriyoruz. Yapay zeka kullanımının yaygınlaşmasıyla birlikte, veri setlerinde ve yapay zeka modellerinde yeterince temsil edilmeyen bilgi, miras ve kültürel değerlerin kötüye kullanılması ve yanlış şekilde temsil edilmesine ilişkin riskleri kabul ediyoruz.
121. Yüksek Denetim Kurumlarının (SAI) kamu yönetiminde hesap verebilirlik, şeffaflık, etkinlik ve iyi yönetişimin teşvik edilmesindeki önemli rolünü vurguluyoruz. Mali denetim ve uygunluk denetiminin daha fazla sonuç odaklı, veriye dayalı ve etki merkezli yaklaşımlarla tamamlanması yoluyla SAI'ların geçirdiği dönüşümü de kabul ediyoruz. BRICS ülkelerinin SAI'ları arasında, kentsel hareketlilik sistemlerinin denetlenmesindeki işbirliği de dahil olmak üzere bilgi, deneyim ve iyi uygulamaların paylaşılmasının sürdürülmesini memnuniyetle karşılıyoruz. Beşinci BRICS SAI Başkanları Toplantısı'nda kabul edilen Bengaluru Bildirisi'ni hatırlatıyor; BRICS SAI'nin 2027-2028 Çalışma Planı'nın uygulanması da dahil olmak üzere, BRICS ülkelerinde daha iyi yönetişime ve vatandaşların yaşamının kolaylaştırılmasına katkı sağlamak üzere SAI'ların önemini, etkisini ve güvenilirliğini artırma çabalarını takdir ediyoruz.
Kültürel ve Halklar Arası İşbirliğinin Güçlendirilmesi
122. Uluslarımız ve halklarımız arasındaki karşılıklı anlayış, dostluk ve işbirliğinin geliştirilmesinde BRICS halklar arası değişimlerinin ve girişimlerinin önemini yeniden teyit ediyoruz. Bu kapsamda Parlamento Forumu, BRICS Turizm Bakanları Toplantısı, İş Konseyi, İş Forumu, Kadın İş Birliği İttifakı, Gençlik Konseyi, Gençlik Zirvesi, Diplomasi Akademileri Dekanları Toplantısı, Düşünce Kuruluşları Konseyi, Akademik Forum, Sivil Konsey ve Sivil Forum gibi önemli toplantı ve etkinliklerin düzenlenmesini memnuniyetle karşılıyoruz. Kültürlerin çeşitliliğine saygı gösterilmesi, mirasa, yenilikçiliğe ve yaratıcılığa yüksek değer verilmesi, halklar arası güçlü uluslararası değişim ve işbirliğinin ortaklaşa savunulması yönünde daha fazla çaba gösterilmesi çağrısında bulunuyor ve Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'nun "Medeniyetler Arasında Diyalog Uluslararası Günü" başlıklı A/RES/78/286 sayılı kararının kabul edilmesini hatırlatıyoruz.
123. Kadınların öncülüğünde kalkınma ve kadınların çok yönlü gelişimi vizyonu temelinde Kochi'de düzenlenen BRICS Kadın Bakanlar Toplantısı'nın sonuçlarını memnuniyetle karşılıyoruz. Kadınları liderler, karar alıcılar ve ekonomik büyüme ile toplumsal dönüşümün itici güçleri olarak kabul ediyoruz. Kadınların yönetişime katılımının; finansal ve dijital kapsayıcılığının; kapasite geliştirme, beceri geliştirme ve girişimcilik fırsatlarına erişiminin; girişimciliğe verilen desteğin; üretken ve sosyal hizmetlere erişiminin ve iklim eylemi, gıda güvenliği ve beslenmedeki kritik rollerinin birbirleriyle bağlantılı olduğunu ve sürdürülebilir kalkınmanın temel unsurlarını oluşturduğunu teyit ediyoruz. Küresel Kadın, Barış ve Güvenlik gündemi doğrultusunda kadınların barış inşası sürecindeki hayati rolünü kabul ediyoruz. BRICS Kadınların Dijital Kapasite Geliştirme Kılavuzları'nın hazırlanmasını memnuniyetle karşılıyor ve Hindistan'ın dönem başkanlığı girişimi kapsamında en iyi uygulamalardan oluşan gönüllü ve bağlayıcı olmayan bir dijital arşiv oluşturulmasını not ediyoruz. Ayrıca, ulusal koşullara uygun olarak, uygun bakım politikaları yoluyla kadınların ekonomik yaşama tam katılımını destekleyen politikaların önemini kabul ediyoruz.
124. Bhubaneswar'da düzenlenen 13. BRICS Eğitim Bakanları Toplantısı'nın sonuçlarını memnuniyetle karşılıyor ve sürdürülebilir kalkınma, kapsayıcı büyüme ve halklar arası değişimin temel itici gücü olarak eğitim alanındaki işbirliğini güçlendirme taahhüdümüzü yeniden teyit ediyoruz. BRICS TVET İşbirliği İttifakı'nın (BRICS-TCA), proje işbirliği için çok taraflı bir platform oluşturulması, bilgi paylaşımının ve kaynakların ortak kullanımının teşvik edilmesi ve üye devletler arasında TVET'in ortaklaşa geliştirilmesi açısından oynadığı önemli rolü takdir ediyoruz. BRICS-TCA İki Yıllık İlerleme Raporu'nu ve BRICS-TCA Sürdürülebilir Beceri Girişimleri Derlemesi'ni bekliyoruz. BRICS ülkeleri genelinde beceri geliştirme sistemlerini ve dijital okuryazarlığı güçlendirme, iş gücünün geleceğe hazırlanmasını artırma ve TVET kurumlarının sanayiyle bağlantılarının geliştirilmesi yoluyla eğitim programlarının değişen piyasa talepleri ve sürdürülebilir kalkınma öncelikleriyle uyumlu hale getirilmesini teşvik etme taahhüdümüzü yineliyoruz.
125. BRICS eğitim alanındaki mevcut mekanizmalar, özellikle BRICS Ağ Üniversitesi aracılığıyla sürdürülen işbirliğini de destekliyoruz. Hindistan'ın geleneksel ve yerli bilgi sistemleri konusunda akademik işbirliğini güçlendirmeye ilişkin BRICS Yol Gösterici İlkeleri'ni dolaşıma sokma girişimini takdirle karşılıyor ve BRICS Ağ Üniversitesi'ni, BRICS ülkelerinin ulusal yasaları ve politikalarıyla uyumlu yerleşik yönetişim prosedürleri doğrultusunda, geleneksel, yerli ve yerel bilgi sistemlerinin ek bir Uluslararası Tematik Grup (ITG) olarak dahil edilmesi olasılığını değerlendirmeye teşvik ediyoruz.
İyi uygulamaların paylaşılmasını; Erken Çocukluk Bakımı ve Eğitimi (ECCE) ile Temel Okuryazarlık ve Matematiksel Beceriler (FLN) alanlarında işbirliğini; yeterliliklerin karşılıklı tanınmasını; akademik ve mesleki hareketliliği; dijital okuryazarlığı; Yapay Zeka dahil olmak üzere gelişmekte olan teknolojilerin güvenli, etik ve insan merkezli kullanımını ve daha güçlü kurumsal ortaklıkları teşvik ediyoruz. Kurumsal yönetişimin iyileştirilmesi, eğitimde kalite ve erişilebilirliğin artırılması, lisans ve lisansüstü düzeylerde, özellikle Bilim, Teknoloji, Mühendislik ve Matematik (STEM) alanlarında değişim ve burs programlarının teşvik edilmesi, yenilikçiliği geliştirmek ve istihdam fırsatlarını genişletmek amacıyla TVET-sanayi bağlantılarının güçlendirilmesi ve öğrencilerin ve kurumların gelecekteki fırsat ve zorluklara hazırlanmasını sağlamak üzere yenilikçilik ve bilgi paylaşımının geliştirilmesi yönündeki ortak çabaları da teşvik ediyoruz. BRICS Rektörler Forumu'nun düzenlenmeye devam edilmesini, BRICS Eğitim Olimpiyatı konusunda görüşmeler yapılmasını ve BRICS Üniversite Küresel Sıralama ve Değerlendirme Sistemi'nin geliştirilmesi olanaklarının daha fazla araştırılmasını teşvik ediyoruz.
126. İnsanların geçim kaynaklarının korunması ve iyileştirilmesi, yüksek kaliteli, tam ve üretken istihdamın teşvik edilmesi, beşeri sermayeye yatırım yapılması ve sürdürülebilir kalkınma ile kapsayıcı, insan merkezli iş gücü piyasaları yoluyla yüksek kaliteli nüfus gelişiminin ilerletilmesi yönündeki çabaların artırılması amacıyla BRICS ülkeleri arasındaki çalışma hayatı ve istihdam işbirliğinin güçlendirilmesini teşvik ediyoruz.
Bu kapsamda, sosyal korumanın kapsamının genişletilmesi ve çalışanların refahı açısından kapsayıcılığın ve erişilebilirliğin artırılması konusunda dijital teknolojilerin dönüştürücü rolünü kabul ediyor; platform ve gig ekonomisinde çalışanların sosyal koruma kapsamının artırılması amacıyla ulusal koşullara göre uyarlanmış yenilikçi politika yaklaşımlarının araştırılmasının önemini kabul ediyoruz. Dijital, yeşil, bakım ve diğer öncelikli sektörlerdeki iş gücü piyasası eğilimlerini analiz ederek beceri ihtiyaçlarının öngörülmesi konusunda işbirliğimizi güçlendirmeyi taahhüt ediyoruz.
Mevcut BRICS Sosyal Güvenlik İşbirliği Sanal İrtibat Ofisi'ne (BRICS VLO) ek olarak, Kapasite Geliştirme, İstihdam Edilebilirlik ve Yeni Beceri ve Teknolojiler için BRICS İşbirliği Ağı'nı (BRICS CONNECT) kabul edilmesini memnuniyetle karşılıyoruz. Sınırlar arasında hareket eden çalışanların haklarının korunmasının, sosyal güvenlik yardımlarının taşınabilirliğinin güvence altına alınmasının ve sosyal güvenlik primlerinde çifte kapsamın önlenmesinin önemini kabul ediyoruz. Hiçbir çalışanın geride bırakılmamasını sağlayacak şekilde, resmi, kapsayıcı, duyarlı, dijital olarak güçlendirilmiş ve geleceğe hazır dayanıklı iş gücü piyasaları oluşturma konusundaki ortak taahhüdümüzü yeniden teyit ediyoruz. BRICS ülkeleri için "Uzaktan İstihdam Uluslararası Dijital Platformu" oluşturulması girişimini not ediyoruz.
127. BRICS Kültür Bakanları 11. Toplantısı'nda kabul edilen Bhopal Bildirisi'ni memnuniyetle karşılıyor ve kültürün halklar arası işbirliğini geliştirmedeki ve BRICS ülkeleri arasındaki bağları güçlendirmedeki önemli rolünü yeniden teyit ediyoruz. Çatışmalardan etkilenen bölgelerdekiler de dahil olmak üzere kültürel mirasın korunması; bunun, etkilenen toplulukların tarihinin ve kimliğinin korunması açısından hayati önem taşıyan kültürel varlıkların yok edilmesini ve yasa dışı ticaretini önlemesi gerektiğini vurguluyoruz. Ayrıca kültürel mirasın, antik eserlerin ve manevi, atalara ait, tarihi ve kültürel değer taşıyan nesnelerin menşe ülkelerine iade edilmesi ve geri gönderilmesinin güvence altına alınması gerektiğine dikkat çekiyoruz.
Müzeler, arşivler, kütüphaneler ve diğer ilgili kültür kurumları arasında bilgi, belge ve kurumsal işbirliği yoluyla BRICS ülkeleri arasındaki işbirliğinin geliştirilmesini teşvik ediyoruz. Kültür ve yaratıcı endüstriler alanında, sanatçılar ve kültür çalışanlarına yönelik eğitim ve kapasite geliştirme dahil olmak üzere bilgi ve iyi uygulamaların paylaşılmasını teşvik ediyoruz. Gönüllü olarak katılan üyeler için pilot uygulama temelinde bir Sanatçı Sicili oluşturulması girişimini not ediyoruz. Bu kapsamda Kültürel ve Yaratıcı Endüstriler ile Yaratıcı Ekonomi Platformu, Geleneksel Bilgi Sistemleri ve Geleneksel Kültürel İfadelerin tespit edilmesi ve belgelenmesi gibi girişimleri kabul ediyoruz.
İlgili UNESCO Sözleşmeleri ve Programları kapsamında gönüllülük temelinde ortak çok uluslu adaylıklar sunulması için fırsatların araştırılmasını teşvik ediyoruz. Kültür endüstrilerinin ve kaynaklarının geliştirilmesi amacıyla ilgili çok taraflı platformlar dahil olmak üzere BRICS ülkeleri arasındaki işbirliğinin daha da geliştirilmesini teşvik ediyoruz.
128. BRICS Kültür Festivali ile WAVES Bazaar'ın düzenlenmesini memnuniyetle karşılıyoruz. BRICS Tiyatro Festivali ve BRICS Film Festivali'nin uluslarımızın kültürel çeşitliliğinin sergilenmesi, kültürel ve yaratıcı eserlerin dolaşımının teşvik edilmesi ve halklar arasındaki bağların güçlendirilmesi açısından önemli platformlar olarak düzenlenmesini takdir ediyoruz. BRICS ülkeleri arasında kültürel değişim ve işbirliği için daha fazla fırsat yaratmak amacıyla bu tür platformların genişletilmesini teşvik ediyoruz. BRICS ülkelerinin halkları arasındaki kültürel değişimleri zenginleştirmek ve genişletmek amacıyla BRICS İttifakları'nın geliştirilmesi ve güçlendirilmesinin sürdürülmesini memnuniyetle karşılıyoruz.
129. Turizmin ekonomik büyüme, istihdam yaratma, döviz kazancı, kapsayıcı ve sürdürülebilir kalkınma, yerel geçim kaynakları, ekonomik çeşitlendirme, mirasın korunması, ulusal imajın geliştirilmesi, kültürel anlayış ve halklar arası değişim açısından önemli bir itici güç olduğunu kabul ederken, BRICS ülkelerinin turizm sektöründe büyük potansiyele sahip olduğunu ve Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları doğrultusunda, ekoturizmin teşvik edilmesi de dahil olmak üzere sürdürülebilir ve dayanıklı turizmin büyümesi ve gelişmesi açısından önemli fırsatlar sunduğunu kabul ediyoruz.
Sorumlu, sürdürülebilir ve yenileyici turizm modelleri konusunda bilgi paylaşımını teşvik ediyoruz. Daha akıllı ve daha verimli turizm sistemleri için yapay zeka ve dijital araçlardan yararlanılmasına yönelik girişimleri; çevre dostu, toplum öncülüğündeki, sürdürülebilir ve iklim dayanıklılığı yüksek turizm modellerini teşvik eden dijital ödeme sistemlerini; beşeri sermayenin güçlendirilmesini, eğitim, yatırım ve sektör genelinde kurumsal kapasitenin artırılmasını ve turizm akışlarının kolaylaştırılmasını memnuniyetle karşılıyoruz.
BRICS ülkeleri arasında sürdürülebilir, kapsayıcı, akıllı ve dayanıklı turizm gelişimini teşvik etmek ve uluslararası turizm rekabetçiliğini artırmak amacıyla Jaipur'da düzenlenen Turizm Bakanları Toplantısı'nın BRICS içi işbirliğinin güçlendirilmesine ilişkin bildirgesini memnuniyetle karşılıyoruz. Ayrıca tarih, kültür, doğa, gastronomi ve sağlık turizmi dahil olmak üzere Üye Devletler arasında çeşitli turizm ürünlerinin geliştirilmesini ve tanıtılmasını destekliyoruz.
130. Sporun sosyal kalkınma, halklar arası değişim ve sağlıklı ve aktif toplumların teşvik edilmesindeki önemini vurguluyoruz. Fiziksel Kültür ve Spor Alanında İşbirliğine İlişkin Mutabakat Zaptı'nın (MoU) uygulanması da dahil olmak üzere BRICS Spor Çalışma Grubu'nun kaydettiği ilerlemeyi takdir ediyoruz.
Bu kapsamda BRICS Oyunları'nın yüksek performans sporları, herkes için spor ve rekreasyonel spor alanlarında işbirliğinin yanı sıra ortak çeşitliliğimizi kutlamak amacıyla BRICS ülkelerinin ulusal, geleneksel, yerli ve olimpik olmayan sporlarının geliştirilmesi açısından bir platform olarak düzenlenmesini takdir ediyoruz. Gençler ve öğrenciler arasında popüler sporların yanı sıra ulusal, geleneksel ve yerli sporların geliştirilmesi için daha güçlü işbirliğini teşvik ediyoruz.
BRICS üyesi ülkeleri, iyi uygulamaların, kurumsal deneyimlerin, teknik bilgilerin ve araştırma girdilerinin paylaşılması yoluyla spor teknolojisi alanında işbirliğini kolaylaştırmaya teşvik ediyoruz. Spor ürünleri üretimi, araştırma ve yenilikçilik alanlarında işbirliğini teşvik etmek amacıyla BRICS Spor Ürünleri Üretim Konferansı önerisini memnuniyetle karşılıyoruz.
Ayrıca teknolojinin spor performansının kalitesinin, refahın, yönetişimin ve kapsayıcılığın geliştirilmesindeki artan rolünü kabul ediyor ve Spor Teknolojisi Çalışma Grubu oluşturulması konusunda görüş alışverişini teşvik ediyoruz. BRICS Spor İşbirliği Çerçevesi hakkında bir diyaloğu memnuniyetle karşılıyor ve Üye Devletler arasında yerleşik istişare süreci kapsamında, kendi iç prosedürlerine uygun olarak bu konunun daha fazla değerlendirilmesini bekliyoruz.
131. Gençlerin dayanıklılık, yenilikçilik, kapsayıcılık ve sürdürülebilir kalkınmanın itici güçleri olarak önemli rolünü yeniden teyit ediyoruz. BRICS Gençlik İşlerinden Sorumlu Bakanlar Toplantısı'ndaki görüşmeleri memnuniyetle karşılıyor; BRICS Gençlik Konseyi ve BRICS Gençlik Zirvesi'nin BRICS işbirliğini ve anlamlı gençlik katılımını güçlendirmedeki rolünü takdir ediyoruz.
BRICS ülkelerinin gençleri arasında eğitim, öğretim ve beceriler; genç girişimciliği; bilim, teknoloji ve yenilikçilik; sosyal ve kültürel katılım; sosyal çalışma ve gönüllülük; kalkınma; yoksulluk, açlık ve eşitsizliklerle mücadele; sağlık, gençlik ve spor; gençlik, çevre ve sürdürülebilirlik; inançlar arası gençlik diyaloğu; gençlik değişimi ve gençlerin kapsayıcılığı alanlarında daha fazla işbirliğini teşvik ediyoruz. Bu kapsamda, gençlik işbirliğine ilişkin ortak öncelikler konusunda BRICS işbirliğini güçlendirecek BRICS Gençlik İşbirliği Çerçevesi'ndeki ilerlemeyi memnuniyetle karşılıyoruz.
132. Adalet alanındaki işbirliğinin güçlendirilmesi gerektiğini kabul ediyor; BRICS Adalet Bakanları Toplantısı, BRICS Yüksek Yargıçları Toplantısı ve BRICS Başsavcılık Hizmetleri Başkanları Toplantısı'nı kabul ediyoruz. Sınır ötesi ticari anlaşmazlıkların ele alınmasında daha güçlü işbirliğini de destekliyoruz.
Hukuki kesinliğin sağlanması, yatırımcı güveninin güçlendirilmesi ve uluslararası ticaret ile yatırımın kolaylaştırılması açısından etkin ve güvenilir uyuşmazlık çözüm mekanizmalarının önemini kabul ediyor; Arabuluculuk ve Tahkim dahil Alternatif Uyuşmazlık Çözümü (ADR) mekanizmalarının resmi yargı süreçlerini tamamlayan etkili araçlar olarak artan rolünü kabul ediyoruz. BRICS ülkelerini ADR'yi erişilebilir ve insan odaklı bir mekanizma olarak geliştirmeye teşvik ediyor, üye ülkelerdeki ilgili paydaşlara yönelik kapasite geliştirme girişimlerini destekliyoruz.
133. Parlamentolarımız arasındaki değişim ve işbirliğinin güçlendirilmesi amacıyla Ekim 2026'da XII. BRICS Parlamenterler Forumu'nun, Kadın Parlamenterler Toplantısı ve Dış İlişkiler Komitesi Başkanları Toplantısı da dahil olmak üzere düzenlenmesini bekliyoruz. Bu toplantıların uluslar arasında karşılıklı anlayış ve güvenin artırılması, yenilikçiliğin teşvik edilmesi ve herkes için kapsayıcı, sürdürülebilir ve adil bir geleceğin inşasına yönelik kurumsal dayanıklılığın güçlendirilmesi açısından yararlı platformlar olduğunu vurguluyoruz.
134. BRICS üyeleri arasında doğrudan işletmeler arası temasları kolaylaştıran BRICS İş Forumu 2026'nın düzenlenmesini memnuniyetle karşılıyoruz. Sürdürülebilir kalkınmanın, teknolojik ilerlemenin ve kapsayıcı büyümenin sağlanmasına yönelik yenilikçi, ölçeklenebilir ve etkili çözümleri teşvik eden BRICS Solutions Awards 2026 ve BRICS Kadın Girişimcilik Ödülleri 2026 gibi girişimleri de memnuniyetle karşılıyoruz.
135. BRICS ülkeleri arasındaki ekonomik işbirliğinin güçlendirilmesi yönünde BRICS İş Konseyi'nin devam eden çabalarını takdir ediyor ve ticaret ve yatırımların artırılması ile dayanıklı tedarik zincirlerinin oluşturulmasına yönelik, BRICS üyeleri arasında daha fazla iş bağlantısı kurulmasını da içeren BRICS İş Konseyi Yıllık Raporu ve politika tavsiyelerini memnuniyetle karşılıyoruz. Sürdürülebilir Kalkınma Ağı'nın başlatılmasını da memnuniyetle karşılıyoruz.
136. BRICS Kadın İşbirliği İttifakı'nın (WBA), BRICS ülkelerinde kadın girişimciliğini, liderliğini ve ekonomik katılımını teşvik etmedeki önemli rolünü takdir ediyoruz. Kadınların liderliğindeki işletmelerin finansmana, piyasalara, teknolojiye, beceri geliştirmeye ve dijital fırsatlara erişimini iyileştirmeyi amaçlayan Kadın İş Birliği İttifakı Yıllık Raporu'ndaki tavsiyeleri memnuniyetle karşılıyoruz. WBA'nın 2026 programları kapsamında BRICS ülkelerinde bugüne kadar sağlanan güçlü katılımı not ediyoruz. BRICS Ulusal Bölümleri'ni, bilgi paylaşımı ve ortak girişimler yoluyla kadınların ekonomik katılımına ilişkin BRICS içi işbirliğini güçlendirmeye devam etmeye teşvik ediyoruz.
137. BRICS Düşünce Kuruluşları Konseyi, BRICS Sivil Konseyi, BRICS Akademik Forumu ve BRICS Sivil Forumu toplantılarının sonuçlarını ve akademik topluluklar ile sivil toplum kuruluşları arasındaki diyaloğun ve değişimin güçlendirilmesine yönelik kaydedilen ilerlemeyi kabul ediyoruz.
138. BRICS'in genişlemesinin, kapsayıcı küresel yönetişim açısından önemli bir platform olarak etkisini, güvenilirliğini ve cazibesini yansıttığını not ediyoruz. Sonuç odaklı, geliştirilmiş koordinasyon, süreklilik ve uzun vadeli kurumsal gelişime destek verilmesi gerektiğini vurguluyoruz. Kurumsal gelişimin, BRICS ülkelerinin ihtiyaçlarını ve önceliklerini yansıtması gereken sürekli ve dinamik bir süreç olduğunu yeniden teyit ediyoruz.
Bu kapsamda BRICS Çevrimiçi Arşiv Veri Tabanı'nın oluşturulmasındaki ilerlemeyi memnuniyetle karşılıyor ve bunun erken aşamada faaliyete geçirilmesine yönelik daha fazla görüşmeyi bekliyoruz. Ayrıca, kurumsal gelişimin güçlendirilmesine katkı sağlayacak Dönem Başkanlığı girişimi olan Mutabakat Zaptı envanter çalışmasının değerlendirilmesini memnuniyetle karşılıyoruz.
139. Hindistan'ın 2026 BRICS Dönem Başkanlığı'nı takdir ediyor ve XVIII. BRICS Zirvesi'ni Yeni Delhi kentinde düzenlemesinden dolayı Hindistan hükümetine ve halkına teşekkürlerimizi sunuyoruz.
140. Çin'in 2027 BRICS Dönem Başkanlığı'na ve XIX. BRICS Zirvesi'nin Çin'de düzenlenmesine tam desteğimizi sunuyoruz.lmesine yönelik daha fazla görüşmeyi bekliyoruz. Ayrıca, kurumsal gelişimin güçlendirilmesine katkı sağlayacak Dönem Başkanlığı girişimi olan Mutabakat Zaptı envanter çalışmasının değerlendirilmesini memnuniyetle karşılıyoruz.
