https://anlatilaninotesi.com.tr/20260910/kutup-adasindaki-kaya-cigini-deprem-tetikledi-iklim-degisikligi-zemini-hazirladi-1108656234.html
Kutup Adası'ndaki kaya çığını deprem tetikledi, iklim değişikliği zemini hazırladı
Kutup Adası'ndaki kaya çığını deprem tetikledi, iklim değişikliği zemini hazırladı
Sputnik Türkiye
Norveç'e bağlı Jan Mayen Adası'nda 2025'te meydana gelen 6,5 büyüklüğündeki deprem, büyük bir kaya çığını tetikledi. İşte detaylar...
2026-09-10T12:36+0300
2026-09-10T12:36+0300
2026-09-10T12:36+0300
yaşam
norveç
arktik
deprem
pnas
https://cdn.img.anlatilaninotesi.com.tr/img/07ea/09/0a/1108655272_0:134:3166:1915_1920x0_80_0_0_50b100dfa986285e19212d633be1bb45.jpg
Arktik Okyanusu'ndaki Norveç'e bağlı Jan Mayen Adası'nda, Mart 2025'te meydana gelen büyük kaya çığının arkasındaki mekanizma ortaya çıkarıldı. İlk bakışta 6.5 büyüklüğündeki depremin neden olduğu düşünülen olayla ilgili yeni araştırma, iklim değişikliğinin de kritik bir rol oynadığını gösterdi.Proceedings of the National Academy of Sciences (PNAS) dergisinde yayımlanan çalışmaya göre, deprem kayaların yamaçtan kopmasını doğrudan tetikleyen unsurdu. Ancak bölgedeki uzun süreli ısınma ve buna bağlı permafrost çözülmesi, yamacı daha önceden zayıflatmıştı. Böylece deprem, daha önce istikrarsız hale gelmiş bir yamacın çökmesini tetikledi.Kayaları bir arada tutan 'buz çimentosu' eridiPermafrost, en az iki yıl boyunca donmuş halde kalan toprak ve kaya zeminini ifade ediyor. Arktik bölgelerde kayaların içindeki çatlaklarda bulunan buz, bir çeşit doğal çimento gibi davranarak kayaların birbirine tutunmasına yardımcı oluyor.Ancak hava sıcaklıklarının yükselmesiyle bu buzun çözülmesi, kaya duvarlarının dayanıklılığını azaltıyor. Araştırmacılara göre Jan Mayen'de de benzer bir süreç yaşandı. Yamaç, deprem meydana gelmeden önce giderek daha kırılgan hale geldi.Araştırmanın başyazarı Guilherme W. S. de Melo, olayın "zincirleme doğal tehlikelerin" dikkat çekici bir örneği olduğunu belirtti. Çalışma, Jan Mayen'de deprem kaynaklı bir kaya çığının ilk bilimsel olarak belgelenmiş örneğini ortaya koyuyor.10 Mart 2025'te meydana gelen deprem, Jan Mayen açıklarındaki aktif tektonik bölgede gerçekleşti. Şiddetli sarsıntının ardından Kjerulf Buzulu'nun üzerindeki dik volkanik yamaçtan büyük miktarda kaya koptu.Yaklaşık 0.8 ila 1.2 milyon metreküp kaya ve enkaz, buzulun yaklaşık 0.9 kilometrekarelik bölümüne yayıldı ve kıyıya kadar ulaştı. Kaya çığı depremden yalnızca birkaç dakika sonra meydana geldi. Aynı deprem, yakındaki Weyprecht Buzulu'nda da buz kopmasına, yani buzul buzağılama olayına yol açtı. 40 yıllık kayıtlarda benzeri yokJan Mayen, sismik açıdan aktif bir bölgede bulunuyor. Ada, geçmişte de depremlerle sarsıldı. Ancak araştırmacıların son 40 yıllık uydu kayıtlarında yaptığı inceleme, bu ölçekte bir deprem kaynaklı kaya çığının daha önce görülmediğini ortaya koydu.Arktik'te iklim değişikliği doğal tehlikeleri büyütebilirBilim insanlarına göre Jan Mayen'deki olay, iklim değişikliğinin doğal afetlerin kendisini her zaman doğrudan başlatmadığını, ancak zemini ve çevresel koşulları değiştirerek bu afetlerin etkisini artırabileceğini gösteriyor.Araştırmacılar, Arktik'in dünyanın geri kalanına kıyasla daha hızlı ısınmasının permafrost ve buzullarla kaplı bölgelerde yamaçların stabilitesini azaltabileceği uyarısında bulunuyor.Bu nedenle gelecekte deprem gibi kısa süreli bir doğal olay, iklim değişikliği nedeniyle önceden zayıflamış yamaçlarda daha büyük kaya kopmalarını ve zincirleme tehlikeleri tetikleyebilir. Çalışmanın sonuçları, benzer buzullu ve permafrostlu bölgelerde doğal afet risklerinin değerlendirilmesinde iklim değişkenlerinin daha fazla dikkate alınması gerektiğine işaret ediyor.
https://anlatilaninotesi.com.tr/20260910/istanbulda-hava-kirliligi-yuzde-11-artti-ilk-sirada-hangi-ilce-var-1108652646.html
norveç
arktik
Sputnik Türkiye
feedback.tr@sputniknews.com
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
2026
Sputnik Türkiye
feedback.tr@sputniknews.com
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
SON HABERLER
tr_TR
Sputnik Türkiye
feedback.tr@sputniknews.com
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
Sputnik Türkiye
feedback.tr@sputniknews.com
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
norveç, arktik, deprem, pnas
norveç, arktik, deprem, pnas
Kutup Adası'ndaki kaya çığını deprem tetikledi, iklim değişikliği zemini hazırladı
Norveç'e bağlı Jan Mayen Adası'nda 2025'te meydana gelen 6.5 büyüklüğündeki deprem, büyük bir kaya çığını tetikledi. Bilim insanları, olayın boyutunu iklim değişikliğinin neden olduğu permafrost çözülmesinin artırmış olabileceğini ortaya koydu. Bilim insanlarına göre Arktik'teki değişiklik doğal tehlikeleri tetikleyebilir.
Arktik Okyanusu'ndaki Norveç'e bağlı Jan Mayen Adası'nda, Mart 2025'te meydana gelen büyük kaya çığının arkasındaki mekanizma ortaya çıkarıldı. İlk bakışta 6.5 büyüklüğündeki depremin neden olduğu düşünülen olayla ilgili yeni araştırma, iklim değişikliğinin de kritik bir rol oynadığını gösterdi.
Proceedings of the National Academy of Sciences (PNAS) dergisinde yayımlanan çalışmaya göre, deprem kayaların yamaçtan kopmasını doğrudan tetikleyen unsurdu. Ancak bölgedeki uzun süreli ısınma ve buna bağlı permafrost çözülmesi, yamacı daha önceden zayıflatmıştı. Böylece deprem, daha önce istikrarsız hale gelmiş bir yamacın çökmesini tetikledi.
Kayaları bir arada tutan 'buz çimentosu' eridi
Permafrost, en az iki yıl boyunca donmuş halde kalan toprak ve kaya zeminini ifade ediyor. Arktik bölgelerde kayaların içindeki çatlaklarda bulunan buz, bir çeşit doğal çimento gibi davranarak kayaların birbirine tutunmasına yardımcı oluyor.
Ancak hava sıcaklıklarının yükselmesiyle bu buzun çözülmesi, kaya duvarlarının dayanıklılığını azaltıyor. Araştırmacılara göre Jan Mayen'de de benzer bir süreç yaşandı. Yamaç, deprem meydana gelmeden önce giderek daha kırılgan hale geldi.
Araştırmanın başyazarı Guilherme W. S. de Melo, olayın "zincirleme doğal tehlikelerin" dikkat çekici bir örneği olduğunu belirtti. Çalışma, Jan Mayen'de deprem kaynaklı bir kaya çığının ilk bilimsel olarak belgelenmiş örneğini ortaya koyuyor.
10 Mart 2025'te meydana gelen deprem, Jan Mayen açıklarındaki aktif tektonik bölgede gerçekleşti. Şiddetli sarsıntının ardından Kjerulf Buzulu'nun üzerindeki dik volkanik yamaçtan büyük miktarda kaya koptu.
Yaklaşık 0.8 ila 1.2 milyon metreküp kaya ve enkaz, buzulun yaklaşık 0.9 kilometrekarelik bölümüne yayıldı ve kıyıya kadar ulaştı. Kaya çığı depremden yalnızca birkaç dakika sonra meydana geldi. Aynı deprem, yakındaki Weyprecht Buzulu'nda da buz kopmasına, yani buzul buzağılama olayına yol açtı.
40 yıllık kayıtlarda benzeri yok
Jan Mayen, sismik açıdan aktif bir bölgede bulunuyor. Ada, geçmişte de depremlerle sarsıldı. Ancak araştırmacıların son 40 yıllık uydu kayıtlarında yaptığı inceleme, bu ölçekte bir deprem kaynaklı kaya çığının daha önce görülmediğini ortaya koydu.
Arktik'te iklim değişikliği doğal tehlikeleri büyütebilir
Bilim insanlarına göre Jan Mayen'deki olay, iklim değişikliğinin doğal afetlerin kendisini her zaman doğrudan başlatmadığını, ancak zemini ve çevresel koşulları değiştirerek bu afetlerin etkisini artırabileceğini gösteriyor.
Araştırmacılar, Arktik'in dünyanın geri kalanına kıyasla daha hızlı ısınmasının permafrost ve buzullarla kaplı bölgelerde yamaçların stabilitesini azaltabileceği uyarısında bulunuyor.
Bu nedenle gelecekte deprem gibi kısa süreli bir doğal olay, iklim değişikliği nedeniyle önceden zayıflamış yamaçlarda daha büyük kaya kopmalarını ve zincirleme tehlikeleri tetikleyebilir. Çalışmanın sonuçları, benzer buzullu ve permafrostlu bölgelerde doğal afet risklerinin değerlendirilmesinde iklim değişkenlerinin daha fazla dikkate alınması gerektiğine işaret ediyor.
Jan Mayen, Kuzey Atlantik'in kuzey kesiminde yer alan, siyasi olarak Norveç'e bağlı
volkanik bir ada. Grönland'ın yaklaşık 500 kilometre doğusunda, İzlanda'nın ise yaklaşık 550 kilometre kuzeyinde bulunuyor. Adada dünyanın en kuzeyindeki aktif volkan olan Beerenberg de yer alıyor.
