- Sputnik Türkiye, 1920, 19.10.2024
SAĞLIK
Sağlık haberleri, sağlıklı beslenme, sağlıklı yaşam üzerine her şey

Domates salçası deyip geçmeyin: Beyin üzerindeki etkisi ortaya çıktı

© AAPazarda domates, Şanlıurfa
Pazarda domates, Şanlıurfa - Sputnik Türkiye, 1920, 09.09.2026
Abone ol
İspanya'da yapılan bir araştırmada, üç ay boyunca her gün 35 gram domates salçası tüketen yetişkinlerin bazı zihinsel testlerinde ve beyin bağlantılarında değişimler gözlendi. Bilim insanları, sonuçların domatesteki güçlü antioksidan likopenin beyin fonksiyonları üzerindeki olası etkilerine işaret ettiğini belirtti.
Domates salçasının beyin fonksiyonları üzerindeki etkisi, İspanya'da gerçekleştirilen klinik bir araştırmada mercek altına alındı.
Barselona Üniversitesinden beslenme uzmanı Ricardo Lopez-Solis liderliğindeki ekip, domateste doğal olarak bulunan güçlü bir antioksidan olan likopenin beyin fonksiyonları ve sinir ağları arasındaki bağlantılar üzerindeki etkilerini araştırdı.
Antioxidants dergisinde yayımlanan çalışmaya 42 orta yaşlı yetişkin katıldı. Katılımcılardan üç ay boyunca her gün 35 gram salça tüketmeleri istendi.

Dikkat ve hafızada değişim gözlendi

Üç aylık dönemin ardından gerçekleştirilen zihinsel testlerde dikkat çekici sonuçlara ulaşıldı.
Araştırmacılar, salça tüketilen dönemde katılımcıların seçici dikkat performansında artış, çağrışımsal belleklerinde ise hafif bir iyileşme gözlemledi.
Ancak araştırma ekibi, bu sonuçların salçanın hafızayı veya bilişsel kapasiteyi kesin olarak geliştirdiği anlamına gelmediğine dikkat çekerek daha geniş çalışmaların gerekli olduğunu belirtti.

Beyin taramalarında dikkat çeken sonuç

Araştırmanın 14 kişiden oluşan daha küçük bir grubunda ise beyin taramaları gerçekleştirildi.
Taramalarda, kandaki likopen seviyelerindeki artışla birlikte beynin büyük ölçekli ağları arasındaki bağlantılarda belirgin değişiklikler gözlendi.
Özellikle beynin ön-duvarsal ve işitsel ağlarındaki dinlenme hali bağlantılarında farklılaşmalar tespit edildi.

Likopen seviyesi belirgin şekilde yükseldi

Araştırma çapraz geçişli yöntemle gerçekleştirildi. Katılımcılar üç ay boyunca günlük salça tükettikleri bir beslenme programının yanı sıra, farklı bir dönemde likopen bakımından fakir bir beslenme programını uyguladı.
İki dönem arasında, önceki beslenme düzeninin etkilerini azaltmak amacıyla bir aylık temizlenme süresi bırakıldı.
Yapılan kan testlerinde salça tüketilen dönemde katılımcıların kandaki likopen konsantrasyonunun belirgin biçimde arttığı tespit edildi.

Beyin gelişimiyle ilişkili proteinde artış eğilimi

Araştırmacılar ayrıca BDNF olarak bilinen ve sinir hücrelerinin gelişimi, işlevi ve uyum süreçleriyle ilişkili proteinin seviyelerinde artış eğilimi gözlemledi.
Beyin taramalarındaki sonuçlarla birlikte değerlendirildiğinde araştırmacılar, salça tüketiminin bazı beyin ağlarındaki bağlantı düzenini etkileyebileceği sonucuna vardı.
Bilim insanları, gözlenen nöral değişimlerin beyindeki gereksiz ağ içi etkileşimlerin azalmasıyla ve sinirsel verimlilik ile uyum yeteneğinin artmasıyla ilişkili olabileceğini değerlendirdi.

Pişmiş domates neden farklı?

Araştırmanın merkezindeki likopen, özellikle domates ve domates ürünlerinde yüksek miktarda bulunan doğal bir antioksidan olarak biliniyor.
Pişirme işlemi domatesin hücre duvarlarının parçalanmasını sağlayarak likopenin vücut tarafından kullanılabilirliğini artırabiliyor.
Bu nedenle pişmiş domates ve domates salçası, çiğ domatese kıyasla vücudun daha kolay kullanabileceği miktarda likopen sağlayabiliyor.

Salçanın beyin üzerindeki etkisi araştırılıyor

Uzmanlar, likopenin antioksidan özelliklerinin yanı sıra nöroinflamasyonu, yani sinir sistemindeki inflamatuvar süreçleri azaltma potansiyelinin de araştırıldığını belirtti.
Yeni çalışma, düzenli salça tüketimi sonrasında kandaki likopen artışıyla bazı bilişsel performans ve beyin bağlantısı değişikliklerinin aynı dönemde görülmesi nedeniyle dikkat çekti.
Ancak araştırma, yalnızca 42 kişiyle, beyin görüntüleme bölümü ise 14 katılımcıyla gerçekleştirildi. Bu nedenle sonuçların daha büyük ve farklı yaş gruplarını kapsayan araştırmalarda doğrulanması gerekiyor.

Etkilerin kalıcı olup olmadığı bilinmiyor

Araştırmacıların yanıt aradığı önemli sorulardan biri de üç aylık tüketimin ardından gözlenen değişimlerin uzun vadede devam edip etmediği.
Mevcut bulgular, düzenli domates salçası tüketiminin bazı beyin fonksiyonlarıyla ilişkili olabileceğine dair ilk ipuçlarını sunsa da salçanın bilişsel gerilemeyi önlediği veya hastalıkları tedavi ettiği sonucuna varmak için henüz yeterli kanıt bulunmuyor.
Bilim insanları, likopen ile beyin fonksiyonları arasındaki ilişkinin daha net anlaşılması için daha fazla katılımcının yer aldığı ve daha uzun süre devam eden klinik araştırmalara ihtiyaç olduğunu vurguluyor.
sivrisinek - Sputnik Türkiye, 1920, 09.09.2026
YAŞAM
Girit'te sivrisinek ısırıkları tatili yarıda bıraktırdı: İngiliz turistler para iadesi istedi
Haber akışı
0
Tartışmaya katılmak için
giriş yapın ya da kayıt olun
loader
Sohbetler
Заголовок открываемого материала