Dış Politika Uzmanı Tuba Çebi: Putin’in söylemleri rasyonel bir diplomasi sinyali
13:15 03.09.2026 (güncellendi: 13:18 03.09.2026)
© Григорий Сысоев
Abone ol
Özel
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Doğu Ekonomi Forumu'nda Ukrayna krizinin çözümü için rasyonel bir diplomasi penceresinin hâlâ açık tutulduğu mesajını verdi. Putin’in açıklamalarını Sputnik’e değerlendiren Dış Politika Uzmanı Tuba Çebi, Kiev’in sivil hedefleri hedef alan saldırılarının barış zeminini zorlaştırdığını vurguladı.
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Doğu Ekonomi Forumu'nda, Ukrayna krizinin barışçıl çözümü için hala imkan bulunduğunu söyledi. Putin, sivil gemilere el konulması ve saldırılar düzenlenmesi ile sivil uçaklara yönelik saldırı tehditlerini 'devlet terörü' olarak nitelendirerek, bu tür eylemlerin barışa ulaşmayı zorlaştırdığını belirtti. Putin ayrıca, Rusya ile Ukrayna arasındaki temasların özellikle istihbarat servisleri aracılığıyla devam ettiğini ifade etti.
Rusya Devlet Başkanı Putin’in barış masası konusundan söylemlerini Sputnik’e değerlendiren Dış Politika Uzmanı Tuba Çebi şunları söyledi:
“Doğu Ekonomi Forumu’nda Vladimir Putin'in verdiği mesajlar, Ukrayna krizinin çözümü noktasında rasyonel bir diplomasi penceresinin Rusya tarafından hala açık tutulduğunu gösteren kritik bir stratejik sinyaldir. Küresel aktörlerin çatışmayı derinleştirileşmesine olanak sağlayan destek hamlelerine karşı Putin’in doğrudan ikili müzakere ve barışçıl çözüm vurgusu oldukça kıymetli. Kalıcı bir diplomatik müzakere masasının kurulabilmesi ve çözümün sağlanabilmesi için asil aktörlerin doğrudan masaya oturması şarttır. Putin’in ‘Anlaşması gereken öncelikle Rusya ve Ukrayna’dır.’ söylemi, çatışmanın dış değişkenlerden, yani üçüncü ülkelerin jeopolitik müdahalelerinden arındırılarak rasyonel bir barış denklemine indirgenmesi gerektiğini orta koymuştur.”
‘Kiev’in sivil hedefleri hedef alması, barışı zorlaştırıyor’
Putin’in değerlendirmelerinde en dikkat çeken başlıklardan birinin sivil seyrüsefer araçlarına, okullara ve sivillere yönelik saldırıların "devlet terörü" olarak nitelendirilmesi olduğuna da dikkat çeken Dış Politika Uzmanı Çebi sözlerine şöyle devam etti:
“Moskova cephesinden gelen müzakereye ve diplomatik çözüme yönelik açıklamalara karşın, Zelensky'nin son dönemde sergilediği tehditkar ve tırmandırıcı söylemler barış zeminini zorlaştırmaktadır. Kiev yönetiminin diplomasiden ziyade çatışmayı Rusya'nın sivil alanlara taşıma arayışı, stratejik kazanç üretmeyen ancak insani maliyeti katlayan bir sapmadır. Putin’in değerlendirmelerinde en dikkat çekici nokta, sivil gemilere el konulması, saldırılar düzenlenmesi ve sivil uçaklara yönelik saldırı tehditlerini ‘devlet terörü’ olarak nitelendirilmesidir. Ukrayna'nın sivil tesislere, okullara, çocukları taşıyan otobüslere yönelik İHA ve füze saldırıları ile sivil gemilere ve hava araçlarına yönelik tehditleri, çatışmanın meşru askeri sınırlarını aşmasına neden olmaktadır. Batılı müttefiklerin bu eylemler karşısındaki sessizliği ise uluslararası hukukun tarafsızlığını zedeleyerek sistemi kuralsızlığa itmektedir. Nitekim sivil alanlara yönelik saldırılara ve yaşanan katliamlara gösterilen bu seçici duyarsızlık, İsrail’in Gazze’ye yönelik saldırılarında açıkça gözlemlenmiştir. Batı'nın uluslararası insani hukuku askıya alan bu sessizliği, küresel normların erozyona uğramasına ve sivilleri hedef alan eylemlerin uluslararası toplum nezdinde kanıksanmasına yol açmaktadır.”
‘Diplomasi adına önemli bir fırsat’
Kiev yönetiminin sivillere yönelik saldırılarının Batı’nın tepkisiz kalmasının ikircikli bir tavır olduğuna da dikkat çeken Çebi şu konuya dikkat çekti:
“Son dönemde özellikle Rusya’nın sınır bölgeleri olan Belgorod, Bryansk ve Kursk hattı ile Donetsk bölgesinde yaşanan olaylar, asimetrik saldırıların sivil altyapı ve masum insanlar üzerinde yoğunlaştığını göstermektedir. Bryansk ve Belgorod bölgelerinde sivil otobüslere yönelik dron saldırıları bunun en belirgin örneklerindendir. Donetsk ve Belgorod şehir merkezlerindeki okullara, hastanelere ve sivil yerleşim alanlarına yapılan intihar İHA'sı ve topçu saldırıları, askeri zorunluluk taşımayan, doğrudan sivil toplumu ve kamu düzenini hedef alan hamlelerdir. Sivil alanı çatışmanın doğrudan hedefi haline getiren bu anlayış, insani hukukun temel kuralı olan sivil-asker ayrımı ilkesini tamamen çökertmekte ve krizin barışçıl çözüme ulaşma ihtimalini ortadan kaldırmaktadır. Ayrıca, sivil deniz ve hava taşımacılığının hedef alınmasına yönelik tehditler, yalnızca bölgesel bir güvenlik sorunu değil; küresel tedarik zincirlerini, enerji güvenliğini ve seyrüsefer serbestisini tehdit eden makroekonomik bir risktir. Zelensky’nin gerilimi sivil alana yayma riskine rağmen, Putin’in istihbarat kanalları dahil iletişim hatlarını açık tutması ve barış iradesini koruması diplomasi adına önemli bir fırsattır. Sivil unsurların ve küresel ticaretin korunması, uluslararası barışın ön şartıdır. Küresel aktörler, Ukrayna’yı sivil hedeflere yönelik saldırılardan vazgeçmeye zorlamalı ve Moskova ile Kiev arasındaki doğrudan müzakere mekanizmasını desteklemelidir. Barışın matematiği, sivil kayıpları ve küresel zararları artıran gerilimlerde değil; masada kurulacak doğrudan ve rasyonel denklemde yatmaktadır.”
