Dünya haritası - Sputnik Türkiye, 1920
DÜNYA
Rusya, ABD, Avrupa ve Ortadoğu başta olmak üzere dünyanın dört bir yanından son dakika haberleri, analizler ve özel dosyalar.

BM'de kritik seçim süreci başladı, 7 aday yarışıyor: İlk kadın Genel Sekreter seçilecek mi?

© AP Photo / Richard DrewMahmud Abbas
Mahmud Abbas - Sputnik Türkiye, 1920, 27.07.2026
Abone ol
Birleşmiş Milletler (BM), Antonio Guterres sonrası dönemi belirleyecek tarihi seçim sürecine giriyor. BM Güvenlik Konseyi, bu hafta ilk gayriresmî oylamalara başlarken, yarışta 7 aday bulunuyor. Diplomasi kulislerinde Latin Amerika'dan bir ismin seçilmesi ve BM tarihindeki ilk kadın Genel Sekreter'in göreve gelmesi ihtimali öne çıkıyor.
Birleşmiş Milletler'de (BM), görev süresi sona yaklaşan Antonio Guterres'in yerine geçecek yeni BM Genel Sekreteri için kritik süreç resmen başladı. BM Güvenlik Konseyi'nin 15 üyesi, bu hafta gerçekleştireceği ilk gayriresmî yoklama oylamalarıyla adayları elemeye başlayacak. Yarışta şu anda 7 resmî aday bulunurken, başvuruların hâlâ açık olması nedeniyle ilerleyen günlerde yeni isimlerin de sürece katılabileceği belirtiliyor.
Diplomatik çevrelerde, bu seçim döneminde hem Latin Amerika'dan bir adayın seçilmesi hem de BM'nin 81 yıllık tarihinde ilk kez bir kadının Genel Sekreter olması yönündeki beklentiler dikkat çekiyor.

İlk oylamalar bu hafta yapılıyor

Yeni Genel Sekreter'in belirlenmesi süreci, BM Güvenlik Konseyi'nde yapılacak bağlayıcı olmayan gayriresmî yoklamalarla başlayacak. Oylamaların amacı, destek bulamayan adayları elemek ve üzerinde uzlaşılabilecek tek ismi belirlemek.
Konseyin tavsiye edeceği aday daha sonra BM Genel Kurulu'nun onayına sunulacak. Ancak sürecin en kritik aşamasını, Güvenlik Konseyi'nin beş daimi üyesinin sahip olduğu veto yetkisi oluşturuyor.

Henüz öne çıkan net bir aday yok

Diplomatik kaynaklara göre yarışta şu aşamada açık ara önde görülen bir isim bulunmuyor.
Kulislerde, uzun süredir uygulanagelen gayriresmî bölgesel denge anlayışı nedeniyle bu dönemde sıranın Latin Amerika ve Karayipler Grubu'na geldiği görüşü ağırlık kazanıyor. Bunun yanında çok sayıda ülke ve uluslararası kuruluş, BM tarihinde ilk kez bir kadın Genel Sekreter seçilmesi gerektiğini savunuyor.
Bununla birlikte uzmanlar, adayların kişisel profillerinden çok ABD, Rusya, Çin, Birleşik Krallık veya Fransa'nın vetosuna takılmayacak diplomatik kabul edilebilirliğe sahip olmasının belirleyici olacağını vurguluyor.

İlk kadın Genel Sekreter ihtimali güçleniyor

Birleşmiş Milletler, 1945'te kurulmasından bu yana dokuz farklı Genel Sekreter tarafından yönetildi. Ancak bugüne kadar göreve gelen isimlerin tamamı erkek oldu.
Bu nedenle mevcut seçim süreci, yalnızca yeni bir liderin belirlenmesi açısından değil, aynı zamanda örgüt tarihinde ilk kadın Genel Sekreter'in seçilebileceği ilk ciddi yarışlardan biri olarak değerlendiriliyor.
Yarışta yer alan bazı adayların hem kadın hem de Latin Amerika kökenli olması, bu ihtimali daha da güçlendiriyor.

BM Genel Sekreterliği için yarışan 7 aday

Resmî aday listesinde şu isimler yer alıyor:
Rafael GrossiUluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) Genel Direktörü (Arjantin)
Michelle Bachelet – Şili eski Cumhurbaşkanı
Rebeca Grynspan – Kosta Rika eski Cumhurbaşkanı Yardımcısı
María Fernanda Espinosa – Ekvador eski Dışişleri Bakanı
Carolyn Rodrigues-BirkettGuyana eski Dışişleri Bakanı
Macky Sall – Senegal eski Cumhurbaşkanı
Olara Otunnu – Ugandalı diplomat ve eski BM Genel Sekreter Yardımcısı
Öte yandan, BM'nin eski üst düzey yöneticilerinden Virginia Gamba, Mart ayında Maldivler tarafından aday gösterilmesine rağmen aynı ay içinde adaylıktan çekildi. Böylece yarışta kalan resmî aday sayısı yeniden yediye düştü.

BM Genel Sekreteri nasıl seçiliyor?

BM Genel Sekreteri, doğrudan seçimle belirlenmiyor. Süreç, 15 üyeli BM Güvenlik Konseyi'nde yapılan gayriresmî yoklamalarla başlıyor.
Konsey, üzerinde uzlaşı sağladığı tek adayı BM Genel Kurulu'na tavsiye ediyor. Ancak ABD, Rusya, Çin, Birleşik Krallık ve Fransa, sahip oldukları veto hakkıyla herhangi bir adayın seçilmesini tek başına engelleyebiliyor.
Bu nedenle seçim sürecinde adayların siyasi geçmişinden çok, büyük güçler açısından kabul edilebilir bir profil çizmeleri önem taşıyor.

İlk gayriresmî oylamalar neden kritik?

İlk tur yoklamalarda Güvenlik Konseyi üyeleri adaylar için yalnızca "kabul ediyorum", "görüş belirtmiyorum" veya "reddediyorum" seçeneklerinden birini işaretliyor.
Bağlayıcı olmayan bu oylamalar, hangi adayların yarışta kalacağını ve hangilerinin destek kaybettiğini göstermesi bakımından büyük önem taşıyor. İlerleyen turlarda ise daimi üyelerin oyları farklı renkli pusulalarla kullanılıyor ve böylece olası veto ihtimalleri önceden test ediliyor.

Latin Amerika neden avantajlı görülüyor?

BM Şartı'nda bölgesel kota bulunmasa da, Genel Sekreterlik makamının farklı coğrafi gruplar arasında dönüşümlü paylaşılması yönünde uzun yıllardır uygulanan gayriresmî bir diplomatik gelenek bulunuyor.
Bu nedenle diplomasi kulislerinde sıranın Latin Amerika ve Karayipler Grubu'na geldiği görüşü ağırlık kazanıyor. Bu durum özellikle Michelle Bachelet, Rebeca Grynspan ve María Fernanda Espinosa gibi Latin Amerikalı adayların isimlerini ön plana çıkarıyor.
Önümüzdeki haftalarda yapılacak gayriresmî oylamalar, hem yarışın ilk favorilerini hem de veto riski taşıyan adayları ortaya koyacak. BM'nin yeni Genel Sekreteri için nihai karar ise Güvenlik Konseyi'ndeki uzlaşının ardından Genel Kurul oylamasıyla kesinleşecek.
Netanyahu, ABD ile anlaşacağı belirtilen İran'ın nükleer silahının olamayacağını ileri sürdü - Sputnik Türkiye, 1920, 27.07.2026
DÜNYA
Hakkında tutuklama kararı bulunan Netanyahu Washington'a gitti
Haber akışı
0
Tartışmaya katılmak için
giriş yapın ya da kayıt olun
loader
Sohbetler
Заголовок открываемого материала