https://anlatilaninotesi.com.tr/20260608/atlas-okyanusunda-korkutan-kesif-gizemli-soguk-leke-dunya-ikliminin-cokus-sinyali-mi-1106338981.html
Atlas Okyanusu'nda korkutan keşi̇f: 'Gizemli Soğuk Leke' dünya i̇kliminin çöküş sinyali mi?
Atlas Okyanusu'nda korkutan keşi̇f: 'Gizemli Soğuk Leke' dünya i̇kliminin çöküş sinyali mi?
Sputnik Türkiye
Küresel ısınma tüm dünyayı kavururken, Atlas Okyanusu'nda Grönland'ın güneydoğusunda yer alan ve "gizemli soğuk leke" olarak bilinen bölgenin hızla soğuduğu... 08.06.2026, Sputnik Türkiye
2026-06-08T14:34+0300
2026-06-08T14:34+0300
2026-06-08T14:34+0300
yaşam
university college london
bilim, sanayi ve teknoloji bakanlığı
kuzey atlantik
batı avrupa
atlantik
yılsonu2026
https://cdn.img.anlatilaninotesi.com.tr/img/104190/46/1041904629_0:0:1920:1080_1920x0_80_0_0_30616c509436910b71e14fffd2a05c8a.jpg
İklim krizi nedeniyle dünya genelinde sıcaklık rekorları kırılırken, Kuzey Atlantik okyanus yüzeyinde tam tersi bir doğa olayı yaşanıyor. Bilim dünyasında "ısınma deliği" veya "soğuk leke" (cold blob) olarak adlandırılan ve son 150 yılda yaklaşık 1°C soğuyan devasa su kütlesi, küresel bir felaketin habercisi olabilir. Potsdam İklim Etki Araştırma Enstitüsü tarafından yapılan yeni bir araştırma, bu sıra dışı soğumanın, ekvatorun sıcak suyunu Avrupa'ya taşıyan AMOC deniz akıntıları sisteminin yavaşlamasından kaynaklandığını ortaya koydu. Uzmanlar, bu devasa okyanus konveyör bandının çökmesi durumunda Avrupa'da yıkıcı iklim değişiklikleri yaşanacağı konusunda uyarıyor.AMOC Akıntı Sistemi Çöküşün Eşiğinde mi?Atlantik Meridyenel Devrilme Dolaşımı (AMOC), Meksika Körfezi'nin sıcak ve tuzlu suyunu Kuzey Atlantik'e taşıyan, orada soğuyup dibe batan ve tekrar güneye akan hayati bir sistemdir. Ancak Grönland'ın eriyen buzulları nedeniyle okyanusa karışan devasa tatlı su miktarı, denizin tuzluluk oranını ve yoğunluğunu azaltıyor. Yoğunluğu azalan su dibe daha yavaş batıyor ve bu durum okyanus akıntıları mekanizmasını felç ediyor. Bilim insanları, akıntı sisteminin önümüzdeki birkaç on yıl içinde geri dönülemez bir kırılma noktasına (tipping point) ulaşabileceğini ve bunun sonucunda Avrupa'nın donması, Asya ve Afrika'da ise tarım için kritik olan muson yağmurlarının kesilmesi gibi felaketlerin tetikleneceğini öngörüyor.Atmosfer mi okyanus mu? Bilim dünyasını bölen tartışma"Gizemli soğuk leke" oluşumu hakkında bilim dünyasında uzun süredir iki farklı teori tartışılıyordu. Boston'daki Northeastern Üniversitesi'nden Chengfei He ve ekibinin 2022'de yaptığı bir çalışma, kutuplardaki ısınma nedeniyle jet stream (kutup rüzgarları) akıntısının kuzeye kaydığını, bu sert rüzgarların okyanusta buharlaşmayı artırarak suyu soğuttuğunu öne sürmüştü. Ancak Profesör Stefan Rahmstorf liderliğindeki yeni araştırma, uydu ve gemi verilerini inceleyerek soğumanın sadece yüzeyde değil, okyanusun 1000 metre derinliğinde de yaşandığını kanıtladı. Rahmstorf, "Rüzgarlar bu durumun sadece küçük bir kısmını açıklıyor. Veriler net bir şekilde gösteriyor ki, soğuk lekenin asıl nedeni rüzgarlar değil, okyanus akıntılarının daha az ısı taşımasıdır" diyerek tartışmaya yeni bir boyut kazandırdı.2040 uyarısı: Batı Avrupa i̇çin tehlike çanları çalıyorAraştırmanın en korkutucu çıktısı ise subpolar gyre (alt kutupsal girdap) sistemine yönelik oldu. Soğuk lekenin etrafında dönen bu devasa akıntı girdabı, AMOC sistemini besleyen en önemli motorlardan biri. Rahmstorf'a göre, bu girdabın çökmesi, AMOC'un tamamen durmasından çok daha hızlı bir şekilde İngiltere ve Batı Avrupa iklimi üzerinde şok etkisi yaratabilir. Uzmanlar, bu kritik kırılmanın 2040'lı yıllar gibi yakın bir gelecekte ciddi iklim felaketlerine yol açabileceğini belirtiyor.Kesin kanıt mı yoksa güçlü bir belirti mi?University College London'dan (UCL) David Thornalley ve İskoç Deniz Bilimleri Birliği'nden Neil Fraser gibi bağımsız uzmanlar, araştırmayı değerli bulmakla birlikte temkinli yaklaşıyor. Eldeki doğrudan gözlem verilerinin sadece 22 yıllık bir geçmişi olduğunu hatırlatan uzmanlar, "soğuk leke" fenomeninin Norveç Akıntısı'nın güçlenmesi gibi alternatif okyanus hareketlerinden de kaynaklanabileceğini savunuyor. Sonuç olarak, bu gizemli leke AMOC zayıflaması teorisiyle tamamen örtüşse de, kesin bir kanıt olarak kabul edilmesi için daha fazla derin deniz ölçümüne ihtiyaç duyuluyor.
https://anlatilaninotesi.com.tr/20260608/bilim-dunyasindan-carpici-arastirma-1-dakikalik-ofke-bagisiklik-sistemini-5-saat-boyunca-1106338600.html
kuzey atlantik
batı avrupa
atlantik
Sputnik Türkiye
feedback.tr@sputniknews.com
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
2026
Sputnik Türkiye
feedback.tr@sputniknews.com
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
SON HABERLER
tr_TR
Sputnik Türkiye
feedback.tr@sputniknews.com
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
Sputnik Türkiye
feedback.tr@sputniknews.com
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
university college london, bilim, sanayi ve teknoloji bakanlığı, kuzey atlantik, batı avrupa, atlantik, yılsonu2026
university college london, bilim, sanayi ve teknoloji bakanlığı, kuzey atlantik, batı avrupa, atlantik, yılsonu2026
Atlas Okyanusu'nda korkutan keşi̇f: 'Gizemli Soğuk Leke' dünya i̇kliminin çöküş sinyali mi?
Küresel ısınma tüm dünyayı kavururken, Atlas Okyanusu'nda Grönland'ın güneydoğusunda yer alan ve "gizemli soğuk leke" olarak bilinen bölgenin hızla soğuduğu tespit edildi. Uzmanlar, bu durumun Avrupa'yı buzul çağına sürükleyebilecek olan AMOC (Atlantik Meridyenel Devrilme Dolaşımı) akıntı sisteminin zayıflamasından kaynaklandığını açıkladı.
İklim krizi nedeniyle dünya genelinde sıcaklık rekorları kırılırken, Kuzey Atlantik okyanus yüzeyinde tam tersi bir doğa olayı yaşanıyor. Bilim dünyasında "ısınma deliği" veya "soğuk leke" (cold blob) olarak adlandırılan ve son 150 yılda yaklaşık 1°C soğuyan devasa su kütlesi, küresel bir felaketin habercisi olabilir. Potsdam İklim Etki Araştırma Enstitüsü tarafından yapılan yeni bir araştırma, bu sıra dışı soğumanın, ekvatorun sıcak suyunu Avrupa'ya taşıyan AMOC deniz akıntıları sisteminin yavaşlamasından kaynaklandığını ortaya koydu. Uzmanlar, bu devasa okyanus konveyör bandının çökmesi durumunda Avrupa'da yıkıcı iklim değişiklikleri yaşanacağı konusunda uyarıyor.
AMOC Akıntı Sistemi Çöküşün Eşiğinde mi?
Atlantik Meridyenel Devrilme Dolaşımı (AMOC), Meksika Körfezi'nin sıcak ve tuzlu suyunu Kuzey Atlantik'e taşıyan, orada soğuyup dibe batan ve tekrar güneye akan hayati bir sistemdir. Ancak Grönland'ın eriyen buzulları nedeniyle okyanusa karışan devasa tatlı su miktarı, denizin tuzluluk oranını ve yoğunluğunu azaltıyor. Yoğunluğu azalan su dibe daha yavaş batıyor ve bu durum okyanus akıntıları mekanizmasını felç ediyor. Bilim insanları, akıntı sisteminin önümüzdeki birkaç on yıl içinde geri dönülemez bir kırılma noktasına (tipping point) ulaşabileceğini ve bunun sonucunda Avrupa'nın donması, Asya ve Afrika'da ise tarım için kritik olan muson yağmurlarının kesilmesi gibi felaketlerin tetikleneceğini öngörüyor.
Atmosfer mi okyanus mu? Bilim dünyasını bölen tartışma
"Gizemli soğuk leke" oluşumu hakkında bilim dünyasında uzun süredir iki farklı teori tartışılıyordu. Boston'daki Northeastern Üniversitesi'nden Chengfei He ve ekibinin 2022'de yaptığı bir çalışma, kutuplardaki ısınma nedeniyle jet stream (kutup rüzgarları) akıntısının kuzeye kaydığını, bu sert rüzgarların okyanusta buharlaşmayı artırarak suyu soğuttuğunu öne sürmüştü. Ancak Profesör Stefan Rahmstorf liderliğindeki yeni araştırma, uydu ve gemi verilerini inceleyerek soğumanın sadece yüzeyde değil, okyanusun 1000 metre derinliğinde de yaşandığını kanıtladı. Rahmstorf, "Rüzgarlar bu durumun sadece küçük bir kısmını açıklıyor. Veriler net bir şekilde gösteriyor ki, soğuk lekenin asıl nedeni rüzgarlar değil, okyanus akıntılarının daha az ısı taşımasıdır" diyerek tartışmaya yeni bir boyut kazandırdı.
2040 uyarısı: Batı Avrupa i̇çin tehlike çanları çalıyor
Araştırmanın en korkutucu çıktısı ise subpolar gyre (alt kutupsal girdap) sistemine yönelik oldu. Soğuk lekenin etrafında dönen bu devasa akıntı girdabı, AMOC sistemini besleyen en önemli motorlardan biri. Rahmstorf'a göre, bu girdabın çökmesi, AMOC'un tamamen durmasından çok daha hızlı bir şekilde İngiltere ve Batı Avrupa iklimi üzerinde şok etkisi yaratabilir. Uzmanlar, bu kritik kırılmanın 2040'lı yıllar gibi yakın bir gelecekte ciddi iklim felaketlerine yol açabileceğini belirtiyor.
Kesin kanıt mı yoksa güçlü bir belirti mi?
University College London'dan (UCL) David Thornalley ve İskoç Deniz Bilimleri Birliği'nden Neil Fraser gibi bağımsız uzmanlar, araştırmayı değerli bulmakla birlikte temkinli yaklaşıyor. Eldeki doğrudan gözlem verilerinin sadece 22 yıllık bir geçmişi olduğunu hatırlatan uzmanlar, "soğuk leke" fenomeninin Norveç Akıntısı'nın güçlenmesi gibi alternatif okyanus hareketlerinden de kaynaklanabileceğini savunuyor. Sonuç olarak, bu gizemli leke AMOC zayıflaması teorisiyle tamamen örtüşse de, kesin bir kanıt olarak kabul edilmesi için daha fazla derin deniz ölçümüne ihtiyaç duyuluyor.
