Rusya ve Kazakistan arasında nükleer enerji ortaklığı: Astana'da 10 yeni anlaşma imzalandı
© Sputnik / Сергей Бобылев
/ Abone ol
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ve Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev’in Astana’da gerçekleştirdiği resmi görüşmelerin ardından iki ülke arasında nükleer enerji, ekonomi, eğitim ve ulaştırma alanlarında 10 stratejik anlaşma ve halkların dostluğunu pekiştiren ortak bir bildiri imzalandı.
Rusya ve Kazakistan arasında gerçekleştirilen üst düzey müzakerelerin ardından, Kazakistan topraklarında inşa edilecek ilk nükleer güç santraline (NGS) ilişkin hükümetler arası çerçeve anlaşması imzalandı. Anlaşma, nükleer santral projesinin temel ilkelerini, işbirliği şartlarını ve projenin finansmanı için Rusya tarafından sağlanacak devlet ihracat kredisini kapsıyor.
Sadece bir santral değil, yeni bir sanayi kolu kuruluyor
Görüşmelerin ardından basına açıklamalarda bulunan Rusya lideri Vladimir Putin, işbirliğinin sadece bir elektrik santrali inşasıyla sınırlı kalmayacağını belirtti. Putin, Rusya’nın Kazakistan’da eğitim ve uzman yetiştirilmesini de kapsayan bütünsel bir ‘barışçıl atom’ sanayisinin kurulmasına öncülük edeceğini vurguladı.
Kazakistan Atom Enerjisi Ajansı'nın daha önce paylaştığı bilgilere göre, ülkenin ilk nükleer güç santralinin inşasını Rus devlet nükleer enerji şirketi Rosatom’un liderliğindeki konsorsiyum üstlenecek. Halk oylaması sonucunda Balkaş Gölü kıyısında kurulacak santrale Balkaş NGS adı verilmesi kararlaştırılmıştı.
Halkların dostluğu için ‘yedi temel ilke’
İki lider, iki ülke halkları arasındaki ilişkileri düzenleyen ve ‘Halkların Dostluğunun Yedi Temeli’ olarak adlandırılan ortak bir bildiriye imza attı. İmzalanan metinde öne çıkan yedi temel ilke şu şekilde sıralandı:
1.
Ortak tarihe dayalı ilişkiler ve bunun objektif değerlendirilmesine yönelik sorumlu yaklaşım,2.
Avrasya entegrasyonunun geliştirilmesi için ortak çabalar,3.
Ortak sınırın bir iyi komşuluk alanı olarak korunması,4.
Ekonomik ortaklığın derinleştirilmesi,5.
Dilsel ve kültürel çeşitliliğin ortak bir miras, geleneksel değer ve medeniyet yakınlığı olarak kabulü,6.
Gençlik, eğitim değişimleri ve spor alanında iş birliği,7.
Geleceğe yönelik ortak vizyon.Eğitim, finans ve enerjide kapsamlı işbirliği
Zirve kapsamında nükleer enerjinin yanı sıra stratejik öneme sahip birçok anlaşma ve eylem planı da hayata geçirildi. Bu kapsamda imzalanan diğer belgeler şunlar:
Eğitim: Kazakistan’da ‘Kazakistan – Sirius’ adlı Uluslararası Genel Eğitim Okulu ile Çocuk ve Genç Yetenekler Merkezi’nin kurulması. Ayrıca Omsk’taki Al-Farabi Kazak Ulusal Üniversitesi şubesinde eğitim gören Rusya vatandaşlarının masraflarının finansmanına ilişkin anlaşma.
Enerji ve finans: Petrol sektöründe iş birliğinin genişletilmesi, suç gelirlerinin aklanması ve terörizmin finansmanı ile mücadelede kurumlar arası ek protokol, döviz takası (swap) anlaşması ve dolandırıcılıkla mücadele memorandumu.
Dijitalleşme ve güvenlik: Ulaştırmada dijitalleşme, 2026-2030 yıllarını kapsayan nükleer ve radyasyon güvenliği düzenlemeleri, demiryolu yük taşımacılığının dijitalleştirilmesi ve sağlık/tüketici hakları alanlarında toplam 4 ayrı eylem planı.
‘Rusya olmadan küresel sorunlar çözülemez’
Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım-Cömert Tokayev, Rusya ile stratejik ortaklık ve müttefiklik ilişkilerine büyük önem verdiklerini ifade etti.
Putin’in Astana ziyaretini ilişkilerin geleceği açısından dönüm noktası olarak nitelendiren Tokayev, Rusya’nın küresel ekonomideki lider konumunu asla kaybetmeyeceğini ve Rusya'nın katılımı olmadan hiçbir büyük uluslararası sorunun çözülemeyeceğini vurguladı.
