GÖRÜŞ

'Tek öğün yeme' alarmı: Kalp hastalarında ölüm riskini iki katına ve kanser hastalarında ise 2.7 kata çıkarıyor

© REUTERSSağlıklı besin , diyet listesi hazırlama
Sağlıklı besin , diyet listesi hazırlama - Sputnik Türkiye, 1920, 21.05.2026
Abone ol
Özel
Son yılların en popüler beslenme trendlerinden biri olan OMAD diyeti ve aralıklı oruç, uzmanlara göre ciddi sağlık riskleri taşıyor. Prof. Dr. M. Emel Alphan, özellikle günlük yeme süresinin 8 saatin altına düşmesinin kalp-damar hastalıklarına bağlı ölüm riskini yüzde 91 artırabileceğini belirtti.
Son dönemde sosyal medyada hızla yayılan OMAD diyeti (One Meal A Day) ve farklı türlerdeki aralıklı oruç diyeti, kilo vermek isteyen milyonlarca kişinin gündeminde yer alıyor. Ancak uzmanlar, özellikle uzun süreli açlık temelli bu beslenme modellerinin ciddi sağlık sorunlarına yol açabileceği konusunda uyarıyor. İstanbul Atlas Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Beslenme ve Diyetetik Bölüm Başkanı Prof. Dr. M. Emel Alphan günlük tek öğün beslenmenin bilimsel açıdan sağlıklı bir yöntem olmadığını söyledi. Alphan, OMAD sisteminin tüm günlük enerji ihtiyacının yalnızca bir saat içinde tüketildiği, geri kalan 23 saatin ise açlıkla geçirildiği “en uç aralıklı oruç yöntemlerinden biri” olduğunu belirtti.

‘OMAD diyeti tıp literatüründe riskli kabul ediliyor’

Prof. Dr. M. Emel Alphan’a göre OMAD diyeti, tıp literatüründe “zaman kısıtlı beslenme” başlığı altında değerlendiriliyor. Ancak bilimsel çalışmaların büyük bölümü, 4 ila 12 saatlik beslenme aralıklarını incelerken; yeme süresinin aşırı daraltıldığı modeller için ciddi sağlık risklerine dikkat çekiyor:
“Bilimsel çalışmalarda zaman kısıtlı beslenme genellikle 4 ile 12 saatlik yeme periyodları ile tanımlanır. Tıp literatürü, OMAD gibi yeme periyodunun çok dar olduğu yöntemler hakkında sağlık açısından ciddi uyarılarda bulunduğu için nasıl uygulandığının bir önemi yok. Bu beslenme tarzı uygulanmamalıdır. Çünkü; araştırmalar, yeme süresini günde 8 saatten az tutan bireylerde, kalp damar hastalıklarından kaynaklı ölüm riskinin yüzde 91 daha yüksek olduğunu göstermektedir. Fareler üzerinde yapılan çalışmalarda, uzun süreli açlıkların (18 saat ve üzeri) açlık kan şekerini yükseltebileceği ve antioksidan kapasiteyi düşürebileceği saptanmıştır. Açlık süresi uzadıkça diyete uyum zorlaşır ve bu durum uzun vadeli sağlıklı yaşam hedefleriyle çelişebilir. OMAD diyeti özellikle kalp sağlığı üzerindeki potansiyel riskleri nedeniyle uzmanlar tarafından genel popülasyona ve kalp/diyabet hastalarına önerilen bir yöntem değildir.”

‘Kalp hastaları ve kanser hastaları için risk daha yüksek’

Uzmanlara göre risk yalnızca sağlıklı bireylerle sınırlı değil. Özellikle kronik hastalığı bulunan kişilerde tablo daha ağır seyrediyor. Prof. Dr. Alphan, mevcut kalp-damar hastalığı bulunan bireylerde ölüm riskinin iki katına çıktığını, kanser hastalarında ise bu oranın yaklaşık 2,7 kata kadar yükselebildiğini söyledi:
“Günlük yeme süresini 8 saatten az (16:8 yöntemi gibi) tutan bireylerde, yeme süresi 12-16 saat olanlara kıyasla kardiyovasküler nedenlerle ölüm riskinin yüzde 91 daha yüksek olduğu saptanmıştır. Kronik hastalığı olanlarda daha tehlikeli; mevcut bir kalp hastalığı olanlarda bu ölüm riski 2 katına (Yüzde 106), kanser hastalarında ise 2,7 katına kadar çıkabilmekte.”

‘Aralıklı oruç herkese uygun değil’

Kamuoyunda sıkça “sağlıklı yaşam yöntemi” olarak sunulan aralıklı oruç diyeti için de dikkat çeken uyarılar geldi. Prof. Dr. Alphan, diyabet hastaları, glukoz toleransı bozuk bireyler, yeme bozukluğu yaşayan kişiler ve psikiyatrik rahatsızlığı bulunan bireylerin bu yöntemi uygulamaması gerektiğini aktardı:
“Aralıklı oruç popüler bir beslenme yöntemi olsa da herkes için uygun değildir ve bazı bireyler için ciddi sağlık riskleri taşıyabilir. Bu diyetin özellikle belirli hastalık gruplarında ve belirli yaşam tarzına sahip kişilerde dikkatle değerlendirilmesi gerektiği vurgulanmaktadır. 2024 yılında yayınlanmış, 2003 yılından 2018 yılına kadar süren 20 bin kişiyle yapılmış kohort bir çalışmada, günlük yemek yeme süresini 8 saatten az (16:8 yöntemi gibi) tutan bireylerde, kalp ve damar hastalıklarına bağlı ölüm riskinin yüzde 91 daha yüksek olduğu saptanmıştır.

‘Popüler diyetlerin sağlıklı olduğu algısı yanlış’

Beslenme trendlerinin sosyal medya etkisiyle hızla yayıldığını ifade eden Alphan, bilimsel temeli güçlü diyet modellerinin göz ardı edildiğini söyledi. Dünya genelinde sağlık otoriteleri tarafından en sağlıklı beslenme modelleri arasında gösterilen Akdeniz diyeti, DASH diyeti ve semi-vejetaryen beslenme modellerinin, aralıklı açlık yöntemlerine göre çok daha güvenilir olduğuna işaret etti:
“Akdeniz diyeti, DASH diyeti semi-vejetaryen diyet gibi dünyada en sağlıklı olduğu tüm otoritelerce kabul edilmiş olan diyetler varken ve bu diyetlere herhangi bir üstünlüğü kanıtlanmadığı için aralıklı açlık diyetlerinin sağlık riskleri ve sürdürülebilir olmaması nedeniyle uygulanmasına gerek yoktur. Sağlıklı yaşam tarzı insanların tüm hayatları boyunca uygulayabildikleri obezite, kalp damar hastalığı, kanser gibi hastalıkların oluşmasını önleyebilen sağlıklı bir beslenme ile mümkündür. Elimizde sağlıklı diyetler varken bu tarz popüler diyetlere yönelmenin hiçbir anlamı yoktur.”
Alzheimer riskini düşüren diyet sırları bilim insanlarından geldi - Sputnik Türkiye, 1920, 27.10.2025
SAĞLIK
Kilo verirken ölüme sürüklenmeyin: Uzmanı en tehlikeli diyetleri anlattı
Haber akışı
0
Tartışmaya katılmak için
giriş yapın ya da kayıt olun
loader
Sohbetler
Заголовок открываемого материала