Yapay zeka destekli dolandırıcılık dönemi başladı: Dolandırıldığınızı fark ettiğiniz ilk anda ne yapmalısınız?
© AA
Abone ol
Özel
Dijital alışverişte güvenli işlem için kullanılan “param güvende” sistemleri, bu kez dolandırıcıların yeni tuzağına dönüştü. Özellikle ikinci el satışlarda sahte linkler, birebir kopyalanan ödeme ekranları ve hesap doğrulama mesajlarıyla kullanıcılar hedef alınıyor.
Dijital alışverişte güvenli işlem için kullanılan “param güvende” sistemleri, bu kez dolandırıcıların yeni tuzağına dönüştü. Özellikle ikinci el satışlarda sahte linkler, birebir kopyalanan ödeme ekranları ve hesap doğrulama mesajlarıyla kullanıcılar hedef alınıyor. Peki son dönemde “param güvende” dolandırıcılığında neden ciddi bir artış yaşanıyor? Kullanıcıların en sık yaptığı kritik hata ne oluyor? Gerçek güvenli ödeme sistemi ile sahtesini ayırmanın en net yolu ne?
‘Sahte arayüzler gerçeğini aratmıyor’
İkinci el alışveriş platformlarında yaygın kullanılan ‘param güvende’ sistemi, son dönemde dolandırıcıların en sık başvurduğu yöntemlerden biri haline geldi. Özellikle sosyal medya, ilan siteleri ve mesajlaşma uygulamaları üzerinden yürütülen dolandırıcılık girişimlerinde kullanıcıların güven duygusunun hedef alındığı belirtiliyor. Prof. Dr. Ali Murat Kırık, son dönemde yaşanan artışın arkasında iki temel neden olduğunu söyledi:
“Birincisi, ikinci el alışverişlerin ciddi şekilde artması ve insanların hızlı hareket etmek istemesi. İkincisi ise dolandırıcıların artık çok daha profesyonel yöntemler kullanması. Eskiden sahte mesajları veya dolandırıcılık girişimlerini anlamak daha kolaydı ancak bugün birebir platform ekranına benzeyen sahte arayüzler hazırlanabiliyor. Özellikle “ürünü hemen alıyorum”, “ödemeyi yaptım, linke tıklayın” ya da “param güvende sistemi üzerinden işlem başlattım” gibi ifadelerle kullanıcıya güven verilmeye çalışılıyor. Vatandaşların yaptığı en kritik hata ise platform dışından gelen bağlantılara güvenmek oluyor. Resmi uygulama yerine SMS veya farklı bir link üzerinden işlem yapılınca risk başlıyor. Çoğu zaman acele etme duygusu ve fırsatı kaçırma endişesi dikkat mekanizmasını zayıflatıyor.”
‘En kritik hata platform dışına çıkmak, gerçek sistem kullanıcıyı platform dışına çıkarmıyor’
Güvenli ödeme sistemi ile sahte sistemleri ayırmanın en net yolunun platform dışına yönlendirme olup olmadığına bakmak olduğunu belirten Kırık, şu uyarılarda bulundu:
“Gerçek bir güvenli ödeme sistemi kullanıcıyı başka bir bağlantıya yönlendirmez. Eğer mesaj üzerinden size bir link gönderiliyor ve ‘ödemenizi buradan alın’ deniliyorsa burada mutlaka şüphe oluşmalı.”
Adres çubuğundaki alan adının dikkatle kontrol edilmesi gerektiğini belirten Kırık, işlemlerin yalnızca resmi uygulama veya internet sitesi üzerinden yapılması gerektiğinin altını çizdi:
"Adres çubuğundaki alan adı dikkatle kontrol edilmeli ve işlem yalnızca resmi uygulama ya da internet sitesi üzerinden yapılmalı. Çünkü sahte arayüzler artık oldukça profesyonel görünebiliyor."
‘Dolandırıcılar teknik açıkları değil, insan psikolojisini kullanıyor”
Prof. Dr. Ali Murat Kırık’a göre artık yalnızca teknolojik güvenlik önlemleri yeterli değil. Sosyal medya paylaşımları, alışveriş alışkanlıkları ve dijital izler üzerinden kullanıcı profilleri oluşturulabildiğini belirten Kırık, bu verilerin hedefli dolandırıcılık saldırılarında kullanılabileceğini söyledi:
“Önümüzdeki süreçte dijital dolandırıcılıkların çok daha karmaşık hale gelmesi bekleniyor. Yapay zeka sayesinde artık sadece sahte site hazırlamak değil, insanları psikolojik olarak ikna etmek de çok daha kolay hale geliyor.”
‘Yapay zeka destekli dolandırıcılık dönemi başladı’
Yakın gelecekte kullanıcıların gerçek sandıkları müşteri temsilcileriyle görüntülü görüşmeler yapabileceğini belirten Kırık, karşı taraftaki ses ve görüntünün tamamen yapay zeka ile oluşturulmuş olabileceğine dikkat çekti:
“Yakın gelecekte bir kişi, gerçek sandığı bir müşteri temsilcisiyle görüntülü görüşme yaptığını düşünebilir ancak karşısındaki görüntü veya ses deepfake teknolojisiyle oluşturulmuş olabilir. “Bankadan arıyoruz”, “ödemeniz beklemeye alındı” gibi senaryolar çok daha inandırıcı hale gelebilir. Önümüzdeki dönemde en büyük tehditlerden biri, kişiye özel hazırlanmış dijital dolandırıcılık yöntemleri olacak gibi görünüyor.”
Kırık’a göre dijital dolandırıcılıklar önümüzdeki süreçte çok daha karmaşık hale gelecek. Özellikle yapay zeka destekli sahte siteler ve deepfake teknolojileri, kullanıcıların kandırılmasını daha kolay hale getireceğini belirtti:
“Sosyal medya paylaşımları, alışveriş alışkanlıkları ve dijital izler kullanılarak çok daha hedefli ve ikna edici saldırılar geliştirilebilir. Bu nedenle yalnızca teknolojiye güvenmek değil, dijital farkındalığı artırmak da büyük önem taşıyor.”
Dolandırıldığınızı fark ettiğiniz ilk anda bunları yapın
Kırık, kullanıcıların dolandırıldığını fark ettiği anda vakit kaybetmeden harekete geçmesi gerektiğini söyledi. Buna göre ilk yapılması gerekenler şöyle sıralandı:
Banka ile hızlı şekilde iletişime geçmek
Kart ve hesapları güvenlik nedeniyle korumaya almak
Tüm ekran görüntülerini ve yazışmaları saklamak
Emniyet birimlerine veya savcılığa başvurmak
İlk saatlerde atılan adımların maddi kaybın büyümesini önlemek açısından kritik önem taşıdığı belirtildi.
