Takviye edici gıdalarda yeni dönem: Sağlık Bakanlığı denetimi genişliyor, bilinçsiz kullanım nelere sebep oluyor?
12:40 18.05.2026 (güncellendi: 12:56 18.05.2026)
Abone ol
Özel
Takviye edici gıda sektöründe yeni bir denetim dönemi başlıyor. Sağlık Bakanlığı’nın hazırladığı yasa taslağıyla yeni komisyon kurulacak, mevcut ürünler 6 ay içinde yeniden değerlendirilecek. Peki takviye edici gıdalar neden ilaç olarak sınıflandırılması gerekir? Bu ürünlerin kullanımının artma sebebi nedir?
Takviye edici gıda sektöründe kapsamlı denetim dönemi başlıyor. Sağlık Bakanlığı’nın hazırladığı yasa teklifi taslağına göre yeni bir komisyon kurulacak, ürünlerin hangi bakanlığın denetimine gireceği yeniden belirlenecek. Mevcut ürünler için ise 6 ay içinde yeniden başvuru zorunluluğu getirilecek. Sağlık Bakanlığı tarafından hazırlanan yasa teklifi taslağıyla birlikte takviye edici gıda ürünlerine yönelik denetim mekanizması yeniden şekillendiriliyor. Taslağa göre “Takviye Edici Gıda Değerlendirme ve Belirleme Komisyonu” oluşturulacak. Kurulacak komisyon, piyasadaki ürünlerde bulunan etken maddeleri inceleyerek her ürünün hangi bakanlığın denetim ve onay sürecine tabi olacağına karar verecek. Bu ürünlerin neden ilaç olarak sınıflandırılması gerekir? Bu ürünlerin kullanımının artma sebebi nedir? Bilinçsiz kullanımın hangi zararlara neden olabilir? Sahteciliği önlemek için başka hangi adımlar atılmalı? Tüm Eczacıları İşverenler Sendikası (TEİS) Genel Başkanı Ecz. Nurten Saydan, Sputnik’e değerlendirdi.
‘Bitkisel olması ilaç olmadığı anlamına gelmez'
Konuya ilişkin Sputnik’e değerlendirmelerde bulunan Tüm Eczacıları İşverenler Sendikası (TEİS) Genel Başkanı Ecz. Nurten Saydan, piyasada satılan birçok ürünün doğrudan ilaç etkisi taşıdığına dikkat çekti. Saydan, gıda takviyesi, vitamin ve bitkisel ürün adı altında satılan ürünlerin kontrolsüz şekilde piyasaya sürüldüğünü belirterek şu ifadeleri kullandı:
“İlaçların hepsi, bitkisel olanlar dahil kimyasal maddelerdir. Gıda takviye ürünlerin içinde ilaç etken maddeleri bulunur. Dolayısıyla bu ürünler rastgele satılamaz. Birçok ürüne bitkisel kökenli olması gerekçesinin arkasına sığınılarak Tarım Bakanlığı'ndan onay alınmakta ve bunlar her yerde kontrolsüz, denetimsiz, eczacısız olarak vatandaşa satılmaktadır. Bu tarz ürünlerin bitkisel olması ya da gıda takviyesi şeklinde nitelendirilmesi; onların ilaç olduğunu unutturmasın. Tarım ve Orman Bakanlığı’ndan kolayca alınan izinler yüzünden bitkisel ilaç çöplüğüne dönen ülkemizde, ilaç şekli verilmiş bütün ürünlerin Sağlık Bakanlığı’ndan ruhsatlı olarak ve yine Sağlık Bakanlığı’nın kontrol ve denetiminde eczanelerden satılması gerekir. Tarım ve Orman Bakanlığı ruhsatlı gıda takviyelerinde yaşanan sıkıntılara ne yazık ki sürekli şahit olmaktayız.”
‘Gıda takviyeleri gibi ürünlerin eczane dışında, internet, market gibi ortamlarda satılması büyük sağlık riski taşıyor’
Saydan, ilaç formu verilen tüm ürünlerin yalnızca Sağlık Bakanlığı denetiminde ve eczanelerde satışa sunulması gerektiğini söyledi:
“Gıda takviyelerinin, nasıl kullanılacağı, hangi ilaç veya gıdalarla etkileşime girebileceği, kişinin yaş, cinsiyet ve sağlık şartları dikkate alınarak ancak bir eczacı tarafından tüketicinin bilgisine sunulabilir. Bu ürünlerin, eczacı olmayan kişilerce satılması, sağlıklı bir bilgilendirme yapılmasını önleyecek ve ciddi sağlık sorunlarına ve hatta ölümlere dahi neden olabilecektir. Gıda takviyeleri ve vitaminler gibi ürünlerin eczane dışında, internet, market gibi ortamlarda satılması büyük sağlık riski taşıyor. Vatandaşlarımızın sağlığını bozan, hayatını kaybetmesine neden olan bu tür ürünlerin sadece eczanelerde ve eczacı kontrolünde satılması gerekir. Bir ürüne ilaç şekli verilmişse, dozu belirlenmiş veya ilaç etken maddesi katılmışsa izni ve kontrolünün Sağlık Bakanlığında, satışının ise eczanelerde olması gerekir.”
En çok kullanılan ürünler belli oldu
TEİS Başkanı Saydan’a göre son yıllarda takviye edici gıda kullanımında ciddi artış yaşandı. Özellikle pandemi sonrası dönemde vatandaşların bağışıklık sistemini güçlendirme isteği, yoğun stres, şehir yaşamı ve bilinçsiz tüketim eğilimi bu artışı hızlandırdı.
Piyasada en fazla tercih edilen ürün gruplarının ise şu şekilde olduğu belirtildi:
Zayıflama ürünleri
Saç dökülmesine karşı takviyeler
Cinsel performans artırıcı ürünler
‘Kontrolsüz kullanım ölümcül sonuçlar doğurabilir’
Tüm Eczacıları İşverenler Sendikası (TEİS) Genel Başkanı Ecz. Nurten Saydan, bilinçsiz kullanılan vitamin ve gıda takviyelerinin ciddi sağlık sorunlarına yol açabileceğini belirterek önemli uyarılarda bulundu:
“Bilinçsizce kullanılan gıda takviyelerinin ciddi sağlık sorunlarına, zehirlenmelere ve hatta ölümlere yol açabilmektedir. Eczane dışı kanallardan, aktarlardan veya internetten alınan, içeriği belirsiz "bitkisel" adı altındaki ürünler, ilaç etken maddeleri içerebildiği için tehlike saçmaktadır.”
Özellikle internetten veya eczane dışı satış noktalarından alınan ürünlerin büyük risk taşıdığına dikkat çeken Saydan, şu tehlikelere işaret etti:
Yüksek doz D vitamini kullanımının böbrek taşı ve böbrek yetmezliğine yol açabilmesi
Bazı bitkisel ürünlerin karaciğer hasarına neden olması
Aşırı B12 vitamini kullanımının pıhtılaşmayı artırarak kalp krizi ve felç riskini yükseltmesi
Kalp ritim bozuklukları, alerjik reaksiyonlar ve sindirim sistemi sorunları
Kan sulandırıcı gibi düzenli kullanılan ilaçlarla etkileşime girerek hayati risk oluşturması
‘İnternettekilerin büyük kısmı sahte’
TEİS Genel Başkanı Saydan, dünya genelinde sahte ilaç pazarının 300 milyar doları aştığını belirterek internet üzerinden satılan ürünlere karşı uyardı:
“Sahte ilaç pazarının dünya genelinde 300 milyar doları aşan hacmi, kamu sağlığını hiçe sayan tüccar ve işletmelerin iştahını kabartıyor. Bu konuda halkımız bilinçlenmeli. İnternetten satılan bu ürünlerin çok büyük kısmının sahte olduğunu, hatta DSÖ rakamlarından bunun %80’e ulaştığını zaten biliyoruz. Bu sebeple ilaçlar ve sağlığa ilişkin tüm ürünler halkımız tarafından mutlaka eczanelerden, eczacı danışmanlığında temin edilmelidir. Eczanelerimizden alınmasını vatandaşlarımıza tavsiye ediyoruz. Çünkü bizde olanlar ilaç depolardan alınanlardır. Tarım Bakanlığı’nca ruhsatlandırılan ve reklamı yapılarak internet gibi platformlar üzerinden kontrolsüzce satışına izin verilen ve pazarlarda, benzinliklerde bile satılan bu ürünlerin bilinçsiz kullanımı büyük riskleri barındırıyor. TEİS olarak üzerinde “ilaç değildir” yazsa bile takviye edici gıdalar ilaçtır ve bu ürünler ruhsatlandırma/kontrol uygulamalarının ülkenin tek sağlık otoritesi Sağlık Bakanlığı’nca yapılarak halka eczanelerden sunulmalıdır.”
Yeni yasa ne getirecek?
Hazırlanan yasa taslağıyla birlikte:
Takviye edici gıdalar yeniden sınıflandırılacak
Ürünlerdeki etken maddeler tek tek incelenecek
Hangi ürünün Sağlık Bakanlığı, hangisinin Tarım ve Orman Bakanlığı denetiminde olacağı yeniden belirlenecek
Mevcut ürünler için yeniden başvuru zorunluluğu getirilecek
Denetim ve ruhsat süreçlerinin sıkılaştırılması hedeflenecek
Yeni düzenlemenin özellikle internet üzerinden yapılan kontrolsüz satışların önüne geçmeyi amaçladığı değerlendiriliyor.
