Donbass’tan yeni dönen gazeteci Altınbaş: ‘Donetsk’te hayat giderek normale dönüyor’

“Şu an güvenlik anlamında bir eşik aşılmış. X-RAY’e girmeden sadece turnikelerden geçiyorsunuz. 3 yıl önce ile karşılaştırdığımda sokaklar doluydu. 2023’ün Mayıs ayında gittiğimde cephe Donetsk’in merkezine 10 km’den daha az bir mesafedeydi. Bu yüzden çok fazla 155 mm’lik NATO standartlarında üretilen top mermileri vardı. Her gün onlarcası Ukrayna tarafından atılıyordu. Şimdi yaklaşık 45-50 km’ye kadar cephe Donetsk’in merkezinden uzaklaştı. Bu da Donetsk’in merkezinin bu top mermileriyle vurulmasını imkansız hale getiriyor. Bu yüzden 2023’e göre sokaklarda daha fazla insan gördüm. Hayat büyük ölçüde normal seyrinde. 2023’te biraz hayalet şehir gibiydi, çocuk göremiyordunuz. Şimdi parklarda anne-babalarıyla birlikte çocuklar var. Daha önceki gittiğimde kapalı olan esnaf dükkanlarını tekrar açmış. Sokakların çok daha canlı olduğunu söyleyebilirim. Buradaki en önemli nokta nüfusun geri dönmesi. 2014’ten sonra Donetsk’te yaşayanların bir kısmı Donetsk’i terk etmişti. Ama oradaki yerel esnafla konuştuğumda sadece Donetsk’i terk eden değil, daha önce ana karada yaşayıp buradaki ekonomik fırsatları görüp geldiklerini anlattılar. Bu da nüfusta artış ve ekonomik iyileşmenin olduğunu gösteriyor. Eskiden okul uzaktandı, orada konuştuğum insanlar şimdi çocukların doğrudan örgün eğitime geçtiği, okullarına gittiği gibi önemli eşiklerin aşıldığını söyledi.”

“Bu aslında savaş doktrininin değişmesiyle alakalı. Çünkü İHA’lar çok devrede. İHA’lara karşı savunma mekanizması mevsime göre de değişiyor. Örneğin askerler ile İHA’ların zorluklarına ilişkin konuştuk. Birincisi cephe hattına ulaşmada İHA’lar devreye giriyor ve bunlardan yüz binlerce olduğunu düşünün. Mevsimin de durumu çok değiştirdiğini söylüyorlar. Örneğin kış ve sonbahar mevsimlerinde sıcak çatışma azalıyor. Özellikle Donbass ve Zaporojye bölgesinde çok fazla tarım arazisi var. Bu topraklar yağmur ve kar aldığı için zırhlı araçların ilerlemesinde ciddi bir engel teşkil ediyor. Hem Ukrayna hem Rusya tarafında savaşanlar için İHA’nın en büyük verdiği sorun ondan saklanma çabası. Askerler, bahar aylarının ortalarından yaz aylarının sonlarına kadar İHA’lardan saklanabildiklerini söylediler. Çünkü ağaçların çiçek ve yapraklarının açtığını ve bu şekilde ağaçların arasında İHA’lardan kaçabildiklerini söylediler. Ama sonbahar ve kışa gelindiğinde yapraklar, ağaçlar yok; dolayısıyla korunacak alan da yok. Bu da çatışmayı yavaşlatıyor. Bu çatışma alanı ilkbahar ortası ile birlikte Eylül-Ekim ayına kadar hızlanıyor. Yavaşlamasının bir sebebi de operasyonun biraz daha ‘kılcal’ yapmaları. Savaşlarda çok fazla sivil de yer alıyor. Bir şehri ele geçirirken sivil zayiat vermemek için çok daha ince operasyonlar yapmak zorunda kalıyorlar. Mesela oradaki askerlerle konuştuğumuzda onlar için savaşın en zor kısmı sivil tahliyeleri. Örneğin ‘bir binada bir sivil olduğunda onu kurtarmak bizim için en zor görev. Çünkü onun hayatına öncelikle verdiğimiz için, onu kurtarma aşamasında çok fazla İHA saldırılarına uğruyoruz’ diyorlar. O yüzden hem mevsimsel geçişler, hem İHA'ların hareketliliği, hem de sivil zayiatı daha aza indirmek için bazı yerlerde cephelerde savaşın biraz daha ağırlaştığını görebiliyoruz.”

“Birincisi Rus askerlerinde şu vurgu çok fazla var: ‘Biz Ukrayna'ya karşı değil, NATO'ya karşı savaşıyoruz’ Bunun nedeni de 2014'ten itibaren başlayan Maydan olayları, ardından orada yapılmaya çalışılan Rus dilinin yasaklanması, oradaki Rus nüfusun bastırılması… Bu doğrudan Avrupa tarafından ya da Batı emperyalist merkezleri tarafından yapılan bir durum. Bütün silah desteğinin alt yapısını Avrupa, NATO ülkeleri oluşturdu. Şimdi bu durumda Amerika'da çıkan, batıda çıkan makaleleri inceliyoruz; ABD'nin ve Avrupa'nın, diğer NATO ülkelerinin askeri yardımı kesildiği anda Ukrayna ordusunun dayanma süresi birkaç hafta olarak gösteriliyor. Bu tabloya baktığımızda da savaşı sürdüren, savaşı destekleyen ya da savaşı Rusya açısından daha fazla yıpratma savaşına dönüştürmeye çalışan unsur doğrudan Avrupa ve NATO. Bu yüzden oradaki askerler doğrudan kaynağı Avrupa'dan ve NATO'dan aldıkları için bu savaş NATO'ya karşı savaş. Sadece cephede Ukraynalı askerlerin olmadığı, çok sayıda yabancı askerin de olduğunu da söylüyorlar. Yani Kolombiya'dan tutun, Ermenistan'a, Gürcistan'a, bazı Batı ülkeleri, Fransızlar, Amerika Birleşik Devletleri, Kanada… birçok yerden Avrupa ve Batılı merkezler doğrudan paralı askerler oluyor. Hatta iki gün önce Kolombiya Devlet Başkanı Petro, ‘Boşuna ölüyorsunuz. Para kazanmak için kendi hayatınızı boşuna riske atıyorsunuz. Biz Kolombiya olarak bu savaşın destekleyicisi ya da sürdürülmesi için bir mekanizma olmak istemiyoruz’ diye bir açıklama yapmıştı.”