https://anlatilaninotesi.com.tr/20260227/kaslar-bosa-gecen-her-donemi-hazirliyor-bu-hafiza-ileri-yasta-zararli-olabilir-1103861894.html
Kaslar ‘boşa geçen’ her dönemi hatırlıyor: Bu hafıza ileri yaşta zararlı olabilir
Kaslar ‘boşa geçen’ her dönemi hatırlıyor: Bu hafıza ileri yaşta zararlı olabilir
Sputnik Türkiye
Norveç merkezli yeni bir araştırma, iskelet kaslarının hareketsiz geçen her dönemi moleküler düzeyde ‘hatırladığını’ ortaya koydu. İşte çarpıcı sonuçlar...
2026-02-27T15:14+0300
2026-02-27T15:14+0300
2026-02-27T15:25+0300
sağlik
hareketsiz yaşam
sağlık
kas
norveç
abd
https://cdn.img.anlatilaninotesi.com.tr/img/07ea/02/1b/1103861676_0:0:1600:900_1920x0_80_0_0_f910af13784b066408ec004f8372899d.jpg
Araştırmacılar, daha önceki hareketsizlik dönemlerinin kasın sonraki ‘kullanılmama’ süreçlerine verdiği yanıtı değiştirip değiştirmediğini inceledi. Bu amaçla ortalama 25 yaşında 10 sağlıklı genç yetişkin çalışmaya dahil edildi.Katılımcıların bir bacağı, kilitli dizlik yardımıyla iki hafta boyunca hareketsiz bırakıldı. Yaklaşık yedi haftalık normal iyileşme sürecinin ardından aynı işlem ikinci kez tekrarlandı. Her aşamada kas biyopsileri, görüntüleme ve güç testleri yapıldı.Yaşlı bireylerde aynı protokol etik açıdan mümkün olmadığından, model olarak yaşlı erkek sıçanlar kullanıldı. Bu hayvanların bir bacağı kimyasal yöntemle geçici olarak işlevsizleştirildi, iyileşme süresi tanındı ve ardından süreç tekrarlandı.Ekip yalnızca kas hacmi ve kuvvetini değil, binlerce genin aktivitesini, DNA metilasyonu paternlerini, enerji metabolizmasıyla ilişkili molekülleri ve mitokondriyal DNA düzeylerini de analiz etti.Aynı hasar, genç ve yaşlıda farklı sonuçGenç yetişkinlerde ilk hareketsizlik döneminde enerji metabolizması ve mitokondri işleviyle ilişkili genlerde geniş çaplı baskılanma görüldü. Ancak iyileşme döneminde bu genlerin büyük bölümü eski düzeyine döndü. İkinci hareketsizlikte ise moleküler yanıtın ilkine kıyasla daha zayıf olduğu saptandı. Araştırmacılara göre kas dokusu, tanıdık bir strese aşırı tepki vermek yerine kendini ‘ayarlamış’ görünüyordu.Yaşlı sıçanlarda tablo tersine döndü. Tekrarlayan hareketsizlikte metabolik gen ağlarının baskılanması daha da arttı. Protein yıkımı, doku sertleşmesi (fibrozis) ve DNA hasarıyla ilişkili yollar belirgin şekilde yükseldi. Bu değişimler hızlanmış biyolojik yaşlanma göstergeleriyle ilişkilendiriliyor.Araştırma ekibi, “Kullanılmamaya bağlı atrofi iskelet kasında moleküler düzeyde hatırlanabilir. Bu durum genç kas için ağırlıklı olarak koruyucu, yaşlı kas için ise zararlıdır” değerlendirmesinde bulundu.Yaşlılar için ne anlama geliyor?Araştırma, düşmeler, ameliyatlar veya uzun hastane yatışları nedeniyle tekrar tekrar hareketsiz kalan yaşlı bireyler açısından önemli sonuçlar doğurabilir.Görünürde toparlanmış olsa bile kas dokusunun moleküler düzeyde daha kırılgan hale gelmiş olabileceği belirtiliyor.Her hareketsizlik dönemi, bir sonrakine daha düşük bir biyolojik eşikle girilmesine yol açabilir.Uzmanlar, bulguların genel bilgilendirme amaçlı olduğunu ve özellikle takviyeler konusunda bir sağlık profesyoneline danışılmadan adım atılmaması gerektiğini hatırlatıyor.Çalışma, Norveç Spor Bilimleri Okulu bünyesinde Daniel C. Turner ve Adam P. Sharples liderliğinde yürütüldü ve sonuçları Advanced Science dergisinde yayımlandı.
https://anlatilaninotesi.com.tr/20260226/nasada-bir-ilk-yasanmisti-saglik-sorunu-yasayan-astronot-konustu-1103819123.html
norveç
Sputnik Türkiye
feedback.tr@sputniknews.com
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
2026
Sputnik Türkiye
feedback.tr@sputniknews.com
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
SON HABERLER
tr_TR
Sputnik Türkiye
feedback.tr@sputniknews.com
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
Sputnik Türkiye
feedback.tr@sputniknews.com
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
kas, kas hafızası, hareketsizlik, yaşlanma, haberler, sağlık haberleri, araştırma
kas, kas hafızası, hareketsizlik, yaşlanma, haberler, sağlık haberleri, araştırma
Kaslar ‘boşa geçen’ her dönemi hatırlıyor: Bu hafıza ileri yaşta zararlı olabilir
15:14 27.02.2026 (güncellendi: 15:25 27.02.2026) Norveç merkezli yeni bir araştırma, iskelet kaslarının hareketsiz geçen her dönemi moleküler düzeyde ‘hatırladığını’ ortaya koydu. Bulgulara göre bu biyolojik hafıza gençlerde koruyucu etki gösterebilirken, yaşlı kas dokusunda tam tersine iyileşmeyi zorlaştıran bir faktöre dönüşebiliyor.
Araştırmacılar, daha önceki hareketsizlik dönemlerinin kasın sonraki ‘kullanılmama’ süreçlerine verdiği yanıtı değiştirip değiştirmediğini inceledi. Bu amaçla ortalama 25 yaşında 10 sağlıklı genç yetişkin çalışmaya dahil edildi.
Katılımcıların bir bacağı, kilitli dizlik yardımıyla iki hafta boyunca hareketsiz bırakıldı. Yaklaşık yedi haftalık normal iyileşme sürecinin ardından aynı işlem ikinci kez tekrarlandı. Her aşamada kas biyopsileri, görüntüleme ve güç testleri yapıldı.
Yaşlı bireylerde aynı protokol etik açıdan mümkün olmadığından, model olarak yaşlı erkek sıçanlar kullanıldı. Bu hayvanların bir bacağı kimyasal yöntemle geçici olarak işlevsizleştirildi, iyileşme süresi tanındı ve ardından süreç tekrarlandı.
Ekip yalnızca kas hacmi ve kuvvetini değil, binlerce genin aktivitesini, DNA metilasyonu paternlerini, enerji metabolizmasıyla ilişkili molekülleri ve mitokondriyal DNA düzeylerini de analiz etti.
Aynı hasar, genç ve yaşlıda farklı sonuç
Genç yetişkinlerde ilk hareketsizlik döneminde enerji metabolizması ve mitokondri işleviyle ilişkili genlerde geniş çaplı baskılanma görüldü. Ancak iyileşme döneminde bu genlerin büyük bölümü eski düzeyine döndü. İkinci hareketsizlikte ise moleküler yanıtın ilkine kıyasla daha zayıf olduğu saptandı. Araştırmacılara göre kas dokusu, tanıdık bir strese aşırı tepki vermek yerine kendini ‘ayarlamış’ görünüyordu.
Yaşlı sıçanlarda tablo tersine döndü. Tekrarlayan hareketsizlikte metabolik gen ağlarının baskılanması daha da arttı. Protein yıkımı, doku sertleşmesi (fibrozis) ve DNA hasarıyla ilişkili yollar belirgin şekilde yükseldi. Bu değişimler hızlanmış biyolojik yaşlanma göstergeleriyle ilişkilendiriliyor.
Araştırma ekibi, “Kullanılmamaya bağlı atrofi iskelet kasında moleküler düzeyde hatırlanabilir. Bu durum genç kas için ağırlıklı olarak koruyucu, yaşlı kas için ise zararlıdır” değerlendirmesinde bulundu.
Yaşlılar için ne anlama geliyor?
Araştırma, düşmeler, ameliyatlar veya uzun hastane yatışları nedeniyle tekrar tekrar hareketsiz kalan yaşlı bireyler açısından önemli sonuçlar doğurabilir.
Görünürde toparlanmış olsa bile kas dokusunun moleküler düzeyde daha kırılgan hale gelmiş olabileceği belirtiliyor.
Her hareketsizlik dönemi, bir sonrakine daha düşük bir biyolojik eşikle girilmesine yol açabilir.
Uzmanlar, bulguların genel bilgilendirme amaçlı olduğunu ve özellikle takviyeler konusunda bir sağlık profesyoneline danışılmadan adım atılmaması gerektiğini hatırlatıyor.
Çalışma, Norveç Spor Bilimleri Okulu bünyesinde Daniel C. Turner ve Adam P. Sharples liderliğinde yürütüldü ve sonuçları Advanced Science dergisinde yayımlandı.
