Para - hesap makinesi  - Sputnik Türkiye, 1920
EKONOMİ
Türkiye ve dünyadan ekonomi alanındaki güncel gelişmeler, para piyasalarındaki son durum. Kredi kuruluşları değerlendirmesi ve diğer tüm gelişmeler.

‘Hayatı çalıştıran’ neodimyum şimdi ticaret savaşlarının da merkezinde

© Fotoğraf : Bu fotoğraf yapay zeka ile oluşturulmuşturNeodimyum
Neodimyum  - Sputnik Türkiye, 1920, 11.02.2026
Abone ol
ABD ile Çin arasındaki ticaret geriliminde öne çıkan başlıklardan biri, kamuoyunda fazla bilinmeyen ancak modern teknolojinin temel taşlarından sayılan neodimyum oldu. Neodimyum, elektrikli araçlardan rüzgar türbinlerine, ev aletlerinden savunma sanayine kadar pek çok alanda kullanılan güçlü mıknatısların ana bileşenini oluşturuyor.
Neodimyum, periyodik cetvelin alt sıralarında yer alan ve ‘nadir toprak elementleri’ olarak adlandırılan mineral grubuna dahil. Adındaki ‘nadir’ ifadesine rağmen bu elementler doğada tamamen kıt değil. Ancak işlenmesi ve saflaştırılması zor olduğu için stratejik kabul ediliyor.

Çin işleme kapasitesinde baskın

Neodimyum özellikle ‘kalıcı mıknatıs’ olarak bilinen yüksek güçlü mıknatısların üretiminde kullanılıyor. Bu mıknatıslar, elektrik akımına sürekli maruz kaldıklarında bile manyetik özelliklerini kaybetmemeleri nedeniyle motor teknolojisinde kritik rol oynuyor.
ABD’de otomotiv, havacılık ve beyaz eşya üretiminin neodimyum tedariki olmadan ciddi darbe alacağı belirtiliyor.
Çin ise ham cevherin kullanılabilir minerale dönüştürülmesi sürecinde yaklaşık yüzde 90’lık işleme kapasitesiyle küresel ölçekte belirleyici konumda. Bu durum Pekin’e ticaret müzakerelerinde önemli bir koz veriyor.

‘Nadir’ ama her yerde

Nadir toprakların büyük bir bölümü aslında birçok ülkede ve kıtada bulunabiliyor. Nadir olan şey, kayanın ayrıştırılması, işlenmesi ve rafine edilme biçimi.
İşleme süreci yüksek enerji gerektiriyor. Cevher yüksek sıcaklıklarda ısıtılıyor ve kimyasallarla ayrıştırılıyor. Sürecin sonunda zehirli ve bazı durumlarda radyoaktif atık ortaya çıkabiliyor.
Neodimyum ya da daha düşük saflıkta fakat yine de kullanılabilir bir form olan ‘neodimyum-praseodimyum oksit’ işlendiğinde mıknatıs üretimine geçiliyor. Bu üretimin de büyük bölümü Çin’de yapılıyor. Elektrikli araç motorları gibi yüksek performans gerektiren uygulamalarda karışıma başka bir nadir toprak elementi olan disprosyum da eklenebiliyor.
Fiyat, bulunabilirlik ve yaygın kullanım birleşince neodimyum, nadir toprak elementleri arasında en yüksek geliri üreten kalemlerden biri olarak öne çıkıyor.

ABD’den stratejik rezerv hamlesi

Washington yönetimi, Çin’e bağımlılığı azaltmak için yeni adımlar atıyor. ABD yönetimi bu ay içinde stratejik nadir toprak rezervi kurma planını duyurdu. Ayrıca yerli madencilik ve işleme projelerine devlet desteği ve sübvansiyon sağlanıyor.

Alternatif arayışı sonuç vermedi

Neodimyum mıknatıslar motorların içinde bir çekirdek ve aks etrafına yerleştiriliyor. Elektrik akımı verildiğinde oluşan alan mıknatısları sırayla çekip itiyor ve dönme hareketi ortaya çıkıyor.
Bu mıknatıslara bağımlı şirketler bir süredir ‘nadir toprak içermeyen mıknatıs’ ya da mıknatıssız motor tasarımları üzerinde çalışıyor. Amaç, tedarik zincirini daha güvenli ve dayanıklı hale getirmek.
Şimdilik etkili bir alternatif bulunabilmiş değil.
Nadir Toprak Elementleri mahzen projesi (Temsili Görsel) - Sputnik Türkiye, 1920, 03.02.2026
EKONOMİ
ABD ‘Mahzen Projesi’ni açıkladı: 12 milyar dolarlık ‘kritik mineral’ programı
Haber akışı
0
Tartışmaya katılmak için
giriş yapın ya da kayıt olun
loader
Sohbetler
Заголовок открываемого материала