NASA’nın Mars yüzeyindeki araştırmalarını sürdüren Curiosity keşif aracı, 25 Nisan 2026 tarihinde "Atacama" takma adlı bir kaya kütlesinde örnek toplamak için delme işlemi başlattı. Yaklaşık 15 santimetre kalınlığında ve 13 kilogram ağırlığındaki kaya, robotik kol geri çekildiği sırada beklenmedik bir şekilde zeminden ayrılarak matkap mekanizmasına takılı kaldı. JPL (Jet İtki Laboratuvarı) mühendisleri, kameralara yansıyan bu alışılmadık görüntü karşısında şaşkınlık yaşarken, Mars keşif görevi tarihinde ilk kez bir kaya parçasının matkap kovanına bu denli sıkı tutunduğu belirtildi.
Mühendislerin günlerce süren kurtarma operasyonu
Sıkışan kayayı kurtarmak için NASA mühendisleri stratejik bir plan hazırladı. İlk olarak 29 Nisan'da matkap titreşimleri (vibrasyon) kullanılarak kaya sarsılmaya çalışıldı ancak sonuç alınamadı. Görüntülerde kaya içinden tozların döküldüğü ancak kütlenin yerinden oynamadığı görüldü. 1 Mayıs 2026 tarihinde ise daha sert bir yöntem uygulandı. Robotik kol dik bir açıya getirilerek; dönüş, sarsıntı ve sert titreşimlerin bir arada kullanıldığı karmaşık bir manevra gerçekleştirildi.
Kriz çözüldü: Atacama kayası parçalanarak düştü
Uygulanan yoğun mekanik müdahale sonrası, Atacama kayası ilk denemede matkaptan kurtularak Mars yüzeyi üzerine düştü. Zemine çarpmanın etkisiyle parçalara ayrılan kaya, Curiosity'nin hareket kabiliyetini tekrar kazanmasını sağladı. Caltech tarafından yönetilen bu süreç, Curiosity’nin ön ve mast kameraları tarafından anbean kaydedildi. Mars Exploration Program kapsamında görevine devam eden araç, bu teknik aksaklığın ardından bilimsel veri toplama çalışmalarına kaldığı yerden devam ediyor.