Türkiye'de Kurban Bayramı yaklaşıyor. Kamu çalışanları için 9 günlük bayram tatili netleşti ama özel sektör de durum farklı. Peki Kurban Bayramı'nda çalışmak zorunda kalan çalışanlar ne kadar mesai ücreti alacak? Mesai ücreti nasıl hesaplanacak? Sosyal Güvenlik Uzmanı İsa Karakaş, "Bayramda çalışan işçi bir koyup iki almalı” diyerek çifte yevmiye vurgusu yaptı. İşverenlerin “Bayramda çalıştın, sonra izin kullanırsın” yaklaşımının da hukuka aykırı olduğunun altını çizen Karakaş, bayram mesaisi ücretlerinin maaş günü geciktirilmeden ödenmesi gerektiğini, gecikme yaşanması halinde işçinin faiz talep etme hakkı bulunduğunu da hatırlattı.
Bayramda çalışanlar hangi haklara sahip?
Türkiye Gazetesi yazarı İsa Karakaş bayram mesaisi ücretini kalem kalem anlattı. İşte o yazıdan öne çıkanlar:
İşçinin açık rızası olmadan bayramda mesaiye zorlanamayacağını belirten Karakaş, iş sözleşmesinde ya da toplu iş sözleşmesinde özel hüküm bulunmaması halinde çalışanın “hayır” deme hakkı olduğunun altını çizerek şu noktalara dikkat çekti:
"Eski tabirle "muvaffakatname" yani işçinin onayı olmadan bayramda zorla mesai yaptırılamaz. İş sözleşmesinde ya da toplu sözleşmede aksi bir hüküm bulunmadıkça, işçi "Hayır" dediği için haklı sebeple kapı dışarı edilemez.
Onayı alınmayan bir işçinin sırf bayramda işe gelmedi diye işten çıkarılması, ona kıdem tazminatı hakkı doğurur. Zorla çalıştırma girişimi ise işçi lehine "haklı fesih" sebebi teşkil eder.
İşçi onay vermiş olsa dahi, 30 gün önceden yazılı bildirimle bu onayını geri çekebilir. Bu durumda işveren baskı kuramaz"
Bayram mesaisi nasıl hesaplanır?
Resmi tatilde çalışmayan işçi maaşını tam alırken, çalışan işçiye ise ek günlük ücret ödenmesi gerekiyor. Peki bayramda çalışan işçi ne kadar ücret alır? Karakaş, "Bayramda çalışan işçi, "bir koyup iki almalıdır" derken hesaplama için şu örneği verdi:
"Günlük net ücreti 4.000 TL olan bir mühendis, bayrama denk gelen çalıştığı her gün için örneğimizde çalıştığında 8.000 TL kazanır. Toplam 4,5 günlük bayram maratonunda tam mesai yapan bu kişi, maaşına ek olarak 18.000 TL ilave ödeme alır"
Bayramda çalış sonra izin yap
Karakaş, işverenlerin “Bayramda çalıştın, sonra izin kullanırsın” yaklaşımının da hukuka aykırı olduğunu vurgularken, "Kanun nettir: Bayram mesaisinin karşılığı sadece paradır. Bayram günü normal sürenin (haftalık 45 saatin) üstünde çalışan, çifte yevmiyenin yanı sıra yüzde 50 zamlı fazla mesai de alır." dedi.
Gecikirse faiz hakkı doğuyor
Bayram mesaisi ücretlerinin maaş günü geciktirilmeden ödenmesi gerektiğini belirten Karakaş, gecikme yaşanması halinde işçinin faiz talep etme hakkı bulunduğunu da hatırlattı.