Atlas Okyanusu’nda karantinaya alınan MV Hondius adlı kruvaziyer gemisinde görülen salgının, Dünya Sağlık Örgütü tarafından yapılan değerlendirmeler sonucu Andes hantavirüsünden kaynaklandığı doğrulandı.
DSÖ ve ulusal sağlık otoritelerinin paylaştığı verilere göre, salgında şu ana kadar 7 vaka (2’si doğrulanmış, 5’i şüpheli) tespit edildi ve 3 kişi hayatını kaybetti. Vakalarda hastalığın ateş, mide-bağırsak şikayetleri ve hızla gelişen zatürre ile akut solunum yetmezliği şeklinde seyrettiği bildirildi.
Andes virüsü nedir?
Andes hantavirüsü, hantavirüs ailesine ait ve özellikle Güney Amerika’da görülen bir tür. Bu virüs, insanlarda “hantavirüs pulmoner sendromu (HPS)” olarak bilinen ağır bir solunum hastalığına yol açıyor.
Hantavirüs Pulmoner Sendromu; baş ağrısı, ateş, kas ağrıları ve mide-bağırsak belirtileriyle başlıyor, ancak kısa sürede solunum yetmezliği ve şoka ilerleyebiliyor.
Nasıl bulaşıyor?
Hantavirüsler genel olarak enfekte kemirgenlerin idrarı, dışkısı veya tükürüğü ile ısırık ve tırmalama gibi temas sonucu bulaşıyor. Ancak Andes türü, diğerlerinden farklı olarak nadir durumlarda insandan insana da geçebiliyor.
DSÖ’ye göre bu bulaş genellikle:
Aynı evde yaşayan kişiler
Eşler
Aynı kabini paylaşan bireyler
gibi çok yakın temaslılar arasında görülüyor. Sağlık çalışanları arasında bulaş ise son derece nadir.
Kuluçka süresi ve belirtiler
Uzmanlara göre virüsün kuluçka süresi genellikle 2 ila 4 hafta arasında değişiyor, ancak bu süre 1 haftadan 8 haftaya kadar uzayabiliyor.
Belirtiler şunları içeriyor:
Yüksek ateş ve titreme
Kas ağrıları ve halsizlik
Bulantı, kusma, ishal
Hızla gelişen nefes darlığı
Akciğerlerde sıvı birikimi ve solunum yetmezliği
Ölüm oranı yüksek
Hantavirüs enfeksiyonları nadir görülse de ölüm oranı yüksek. DSÖ verilerine göre, Amerika kıtasında görülen hantavirüs pulmoner sendromunda ölüm oranı yüzde 40’a kadar çıkabiliyor.
Tedavisi var mı?
Hantavirüs için onaylanmış spesifik bir antiviral tedavi veya aşı bulunmuyor. Tedavi, yoğun bakımda destekleyici yöntemlerle yapılıyor.
Uzmanlar, erken teşhis ve hızlı yoğun bakım desteğinin hayatta kalma şansını artırdığını vurguluyor. Ağır vakalarda mekanik ventilasyon ve ileri yaşam destek yöntemleri gerekebiliyor.
Salgının kaynağı ne olabilir?
DSÖ, ilk vakaların gemiye binmeden önce Güney Amerika’da enfekte olmuş olabileceğini değerlendiriyor. Bunun yanı sıra, yolculuk sırasında uğranılan adalarda kemirgenlerle temas ihtimali de araştırılıyor.
Gemideki yolcuların doğa gözlemi ve vahşi yaşam aktivitelerine katıldığı, bu nedenle kemirgen habitatlarıyla temas riskinin bulunduğu ifade ediliyor.
Küresel risk oranı düşük
DSÖ, Andes hantavirüsünün nadir görülen bir tür olduğunu ve mevcut salgının küresel halk sağlığı açısından riskinin düşük olduğunu belirtiyor.
Buna rağmen, temaslı takibi, izolasyon, hijyen önlemleri ve uluslararası koordinasyonun sürdüğü vurgulanıyor.