Güneş sisteminin kenarındaki Kuiper Kuşağı'nda 4,5 milyar yıl önce oluşumundan kalan, Neptün ötesi cisimler veya TNO'lar olarak adlandırılan binlerce donmuş ve kayalık cisim bulunuyor.
Gökbilimciler, bu küçük gök cisimlerinin dondurucu sıcaklıkları ve zayıf yüzey çekim kuvvetleri sebebiyle ince bir atmosfere sahip olan Plüton haricinde atmosferleri olmadığına inanıyordu.
Ancak Japonya'daki gökbilimciler nadir bir gözlem fırsatı sırasında 2002 XV 93 olarak bilinen bir TNO'nun etrafındaki ince atmosfer tabakasını tespit etti.
Japonya Ulusal Astronomi Gözlemevi'nde (NAOJ) kıdemli öğretim görevlisi olan Dr. Ko Arimatsu ve meslektaşları tarafından yapılan bu beklenmedik keşif, küçük bir cismin etrafında atmosferin nasıl oluştuğu ve korunduğuna dair eşi benzeri görülmemiş bir bakış açısı sunabilir ve Kuiper Kuşağı'ndaki cisimler hakkında bilinenleri değiştirebilir.
Atmosfer nasıl tespit edildi?
Araştırmacılar, Kyoto ve Nagano vilayetlerindeki gözlemevlerinin yanı sıra Fukuşima'da bir amatör bilim insanı tarafından işletilen bir teleskop kullanarak Japonya'nın üç farklı yerinde kurulum yaptılar.
Gözlem sırasında bir yıldızın TNO cisminin önünden geçerken ışığı giderek azaldı ki bu da bir atmosferin varlığını düşündürmektedir. Bir cismin atmosferi yoksa, yıldız çok daha keskin bir şekilde kaybolur ve yeniden belirir.
Araştırmayla ilgili basına açıklama yapan Arimatsu, "Gözlem verileri, gölgenin kenarına yakın yıldızın parlaklığında yaklaşık 1,5 saniye süren düzgün bir değişim gösterdi. Bu tür düzgün parlaklık değişimi, yıldız ışığının cismin etrafındaki çok ince bir atmosfer tarafından bükülmesi durumunda doğal olarak açıklanabilir" ifadelerini kullandı.
İki sebeple oluşmuş olabilir
Atmosfer, küçük buzlu gök cisminin yüzeyinden metan, azot veya karbonmonoksit gibi iç gazları salan kriyovolkanların ürünü olabilir. Ya da, bir kuyruklu yıldız gibi başka bir Kuiper Kuşağı cismi 2002 XV 93'e çarpmış ve yüzey altından gazlar salmış olabilir.
Bilim insanları bu keşifle Kuiper Kuşağı'nın soğuk ve ölü bir yer olmadığını, aksine hareketlilikle dolu olduğunu ve yaşam için gerekli yapı taşlarının çoğunu barındırdığını söylüyor.