ABD ile İran arasında iki aydır süren savaşın ardından sağlanan ateşkes, salı günü yeni gerilim işaretleri verdi. Washington yönetimi, Hürmüz Boğazı’nda ticari gemilere askeri eskort sağlama operasyonu başlatırken, Tahran yönetimi bu girişimi 'başarısız' olarak nitelendirdi ve boğaz üzerindeki kontrolünün 'arttığını' söyledi.
ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth, Pentagon’da yaptığı açıklamada operasyonun “geçici ve savunma amaçlı” olduğunu belirterek, “Bir çatışma aramıyoruz” dedi. Hegseth, ABD donanmasının eşliğinde iki ticari geminin geçiş yaptığını duyurdu. Ancak savaş öncesinde günlük yaklaşık 130 geminin kullandığı boğazda trafiğin hala “damla” düzeyinde olduğu belirtiliyor.
İran devlet medyası ise ABD’nin girişimini küçümseyerek, çok sayıda yerli ve yabancı geminin geçiş için İran’dan izin beklediğini öne sürdü.
'Yeni bir düzen kuruldu'
İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibağ, boğazda yeni bir “düzen” kurulduğunu ve güvenliği tehdit eden her adımın sert şekilde karşılık bulacağını açıkladı.
Ateşkese rağmen bölgede tansiyon düşmüş değil. Birleşik Arap Emirlikleri, İran’ı suçladığı füze ve İHA saldırılarının ardından hava sahasında geçici kısıtlamalara gitti. ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), Amerikan güçlerinin seyir füzeleri ve insansız hava araçlarını düşürdüğünü, ayrıca gemileri tehdit eden altı İran sürat teknesini imha ettiğini bildirdi.
ABD Genelkurmay Başkanı Dan Caine ise İran’ın ateşkes sonrası 10’dan fazla “sınırlı” saldırı düzenlediğini, ancak bunların geniş çaplı çatışmayı yeniden başlatacak seviyeye ulaşmadığını söyledi.
Ekonomik etkiler de derinleşiyor. Petrol fiyatları yüksek seyrini korurken, küresel piyasalarda dalgalanma sürüyor. Suudi Arabistan, 2026’nın ilk çeyreğinde askeri harcamalarını yüzde 26 artırdığını ve bütçe açığının iki kattan fazla büyüdüğünü açıkladı.
Arakçi de Trump da Şi ile görüşecek
Öte yandan diplomatik trafik hız kazandı. İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi'nin bugün Çin'e gideceği bildirilirken, ABD Başkanı Donald Trump’ın da 14 Mayıs’ta Pekin’de Şi Cinping ile görüşeceği açıklandı.
Sahadaki askeri hareketlilik, diplomatik temaslara rağmen belirsizliğin sürdüğünü gösteriyor. Uzmanlara göre Hürmüz Boğazı’nda fiili kontrolün kimde olduğu sorusu henüz netlik kazanmış değil ve bu durum, küresel enerji güvenliği açısından kritik risk oluşturmaya devam ediyor.
'Anlaşma sağlanmazsa yeniden başlar'
Öte yandan Hegseth, Pentagon'daki brifingde Trump'ın, anlaşma sağlanamaması durumunda İran'a karşı büyük savaş operasyonlarını yeniden başlatma seçeneğini saklı tuttuğunu söyledi. Hegseth, basın brifinginde yaptığı açıklamada, "Başkan, gerekirse büyük savaş operasyonlarını yeniden başlatma fırsatına ve yeteneklerine, bu işin başlangıcında sahip olduğumuzdan daha fazla yeteneğe sahip. Eğer İran anlaşmanın kendi tarafını yerine getirmeye veya bir anlaşma yapmaya istekli değilse, Savaş Bakanlığı hazır, kilitli ve harekete geçmeye hazır durumda" dedi.