Afrika’nın doğusunda uzanan dev yarık sistemi, yeni bir okyanusun doğumuna zemin hazırlıyor. Jeologlar, bu ayrılmanın artık geri dönüşü olmayan bir aşamaya yaklaştığını söylüyor.
Columbia Üniversitesi’nden yer bilimci Christian Rowan ve ekibine göre, Doğu Afrika’daki yer kabuğu beklenenden çok daha ince. Özellikle Kenya ile Etiyopya boyunca uzanan Turkana Yarığı’nda yapılan ölçümler, bu sürecin kritik bir eşiğe ulaştığını gösteriyor.
13 km'ye kadar inceldi
Normalde yaklaşık 35 kilometre kalınlığında olan yer kabuğu, yarığın merkezinde yalnızca 13 kilometreye kadar incelmiş durumda. Bu seviyenin altı, jeolojide “boyun verme” olarak adlandırılıyor. Yani kıta artık adım adım kopuşa doğru ilerliyor.
Yer kabuğu zayıfladıkça, yerin derinliklerinden gelen magma yüzeye doğru yükseliyor. Zamanla bu magma soğuyup yeni bir okyanus tabanı oluşturacak. Ardından Hint Okyanusu’nun suları bu boşluğu dolduracak.
Sonuçta Afrika iki ayrı parçaya bölünecek: Batıda Nubya levhası, doğuda ise Somali levhası ve Madagaskar’ın bulunduğu yeni bir kara parçası oluşacak. Aralarında ise yepyeni bir okyanus yer alacak.
Bilim insanlarına göre birkaç milyon yıl içinde Afrika’nın haritası tamamen değişmiş olacak. Bu süreç kulağa çok uzak gelebilir ama jeolojik zaman açısından oldukça hızlı.
Yaklaşık 4,6 milyon yıl önce başlayan bu hareket, bölgedeki tortu birikimini artırarak geçmişte yaşamış canlıların izlerinin bugüne kadar korunmasını sağladı. Yani bu büyük jeolojik dönüşüm, aynı zamanda insanlık tarihine ışık tutan fosillerin oluşumunda da önemli rol oynadı.
Kısacası, bugün fark etmesek de Afrika sessizce ikiye ayrılıyor… ve milyonlarca yıl sonra dünya haritasında yepyeni bir okyanus yerini alabilir.
Araştırma Nature Communications dergisinde yayımlandı.