ABD Savunma Bakanlığı (Pentagon) bünyesinde yürütülen değerlendirmelerde, İran’a yönelik Amerikan operasyonlarına destek vermeyen NATO üyelerine karşı çeşitli yaptırım seçeneklerinin ele alındığı bildirildi.
ABD’li bir yetkilinin kurum içi yazışmasına dayandırılan bilgilere göre, bu adımların müttefikler üzerinde siyasi ve askeri baskı oluşturmayı hedeflediği ifade ediliyor.
İspanya ve ittifak içi görevler hedefte
Gündeme gelen seçenekler arasında, NATO üyesi İspanya’nın üyeliğinin askıya alınması dikkat çekiyor. Ayrıca “uyumsuz” olarak nitelendirilen ülkelerin ittifak içindeki kritik ve prestijli görevlerden uzaklaştırılması da masada.
Buna karşılık, ABD’nin NATO’dan tamamen çekilmesi ya da Avrupa’daki Amerikan üslerinin kapatılması gibi daha radikal adımların şu aşamada değerlendirilmediği belirtiliyor.
'İyiler ve yaramazlar' listesi iddiası
Daha önce diplomatik kaynaklar, Beyaz Saray’ın NATO üyelerini “uyumlu” ve “uyumsuz” olarak sınıflandırdığı bir liste hazırladığını öne sürmüştü. Bu girişimin, İran’a karşı yürütülen operasyonlara destek vermeyen müttefiklere yönelik baskı stratejisinin parçası olduğu değerlendiriliyor.
Söz konusu iddialar, ABD ile Avrupa müttefikleri arasında güven krizinin derinleştiğine işaret ediyor.
Trump’tan NATO’ya sert eleştiriler
ABD Başkanı Donald Trump, son dönemde NATO’ya yönelik eleştirilerini sıklaştırdı. Trump, ittifakı zaman zaman “kâğıttan kaplan” olarak nitelendirirken, müttefiklerin yeterli katkı sağlamadığını savundu.
İran ile ABD ve İsrail arasında yaşanan gerilim sonrası Hürmüz Boğazı’nda deniz trafiğinin aksaması üzerine Trump, NATO ülkelerinden bölgeye savaş gemisi göndermelerini talep etti. Ancak bu çağrı birçok ülke tarafından karşılık bulmadı.
İttifakta yeni kırılma hattı mı oluşuyor?
Uzmanlara göre, ABD’nin müttefiklerine yönelik yaptırım seçeneklerini gündeme alması, NATO içinde uzun süredir devam eden görüş ayrılıklarını daha görünür hale getiriyor.
İran krizi ekseninde derinleşen bu gerilim, ittifakın geleceği ve transatlantik ilişkiler açısından kritik bir döneme girildiğine işaret ediyor.