On iki İngiliz üniversitesinin, Filistin'le dayanışma ifade edenler de dahil olmak üzere öğrenci protestocuları ve akademisyenleri ‘casusluk’ yapmak için eski askeri istihbarat yetkilileri tarafından yönetilen özel bir firmaya ödeme yaptığı ortaya çıktı.
Katar merkezli Al Jazeera ve Liberty Investigates'in ortak soruşturması, Horus Security Consultancy Limited isimli güvenlik şirketinin öğrencilerin sosyal medya hesaplarını taradığını ve İngiltere'nin en seçkin kurumlarından bazılarının adına 'gizli terörle mücadele tehdit' değerlendirmeleri yaptığını ortaya çıkardı.
Kendisini ‘önde gelen bir istihbarat’ firması olarak tanımlayan 2006’da Oxford Üniversitesi bünyesinde kurulan Horus, 2022-2025 arasında üniversitelerden yaklaşık 444 bin sterlin ödeme aldı. ‘Insight’ adlı hizmetiyle internetteki geniş verileri toplayarak müşterilerine istihbarat sağlıyor.
Horus'a, 2022'den beri üniversiteler tarafından en az 440 bin sterlin (bugünün kuruyla yaklaşık 26 milyon 699 bin lira) ödeme yapıldı.
‘Kendi öğrencilerini izlemek için para harcaması utanç verici’
Akademisyen sendikası temsilcileri, üniversitelerin “kendi öğrencilerini izlemek için yüz binlerce sterlin harcamasını” utanç verici olarak nitelendirdi.
Uzmanlara göre bu uygulamalar, özellikle Filistin yanlısı aktivizm üzerinde baskı yaratırken, öğrenciler arasında “korku ortamı” oluşmasına neden oluyor.
Ekim 2024'te İngiltere’nin köklü üniversitelerinden olan Bristol Üniversitesi, şirkete, hakkında uyarı almak istediği öğrenci protesto gruplarının bir listesini verdiği ortaya çıktı. Üniversiteye ait dahili bir e-posta bunu ortaya koydu. Bu gruplar arasında Filistin yanlısı ve hayvan hakları aktivistleri de yer alıyordu.
İç belgelere göre, izlenenler arasında Manchester Metropolitan Üniversitesi'nde konuk ders vermeye davet edilen bir Filistinli akademisyen ve Londra Ekonomi Okulu'nda Gazze yanlısı bir doktora öğrencisi de bulunuyordu.
Üniversiteler, Horus’un sağladığı hizmetleri ‘güvenlik riski analizi’ ve ‘açık kaynak taraması’ olarak savunurken, öğrencilerin veya bireylerin doğrudan hedef alınmadığını öne sürdü. Ancak şirketin, sosyal medya dahil geniş veri kaynaklarını yapay zekâ destekli araçlarla analiz ederek protestolar hakkında düzenli raporlar hazırladığı belirtildi.
Birleşmiş Milletler raportörü Gina Romero, bu tür veri toplamanın “derin hukuki sorunlar” doğurduğunu ve öğrenciler hakkında orantısız veri birikimine yol açabileceğini söyledi.
‘Sistematik takip korkutucu’
Elde edilen belgeler, özellikle Filistin yanlısı protestoların yoğun biçimde izlendiğini ortaya koydu. Örneğin Londra Ekonomi Okulu protestoya katılan bir öğrencinin sosyal medya paylaşımı raporlara dahil edildi. Öğrenciler, bu sistematik takibin “korkutucu” olduğunu ifade etti.
Benzer şekilde, Manchester Metropolitan Üniversitesi, Filistinli akademisyen Rabab Abdulhadi hakkında ‘terör riski’ değerlendirmesi yaptırdı. Etkinlik sonunda gerçekleşse de süreç, ifade özgürlüğü açısından eleştirildi.